شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
همزمان با سقوط محبوبیت، نخستوزیر ارمنستان برای صلح با ترکیه و جمهوری آذربایجان تابوشکنی میکند
بخش مانیتورینگ بیبیسی
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در تلاش است هموطنان خود را متقاعد کند که این کشور به «همزیستی مسالمتآمیز» با همسایگانش، جمهوری آذربایجان و ترکیه، نیاز دارد تا بتواند به عنوان یک کشور دموکراتیک توسعه پیدا کند.
همزمان با شتاب مذاکرات صلح ارمنستان و جمهوری آذربایجان در اواخر بهار ۲۰۲۳، آقای پاشینیان به مردم ارمنستان پیام میدهد که باید وضعیت سیاسی فعلی کشور را با هوشیاری ارزیابی کنند و از کلیشهها و تابوهایی که دههها در جامعه ارمنستان ماندگار مانده، گذر کنند.
مقامهای ارشد در ایروان و باکو ابراز امیدواری کردهاند که تا پایان سال جاری میلادی یک پیمان صلح امضا شود. دولت پاشینیان از ژانویه ۲۰۲۰ مشغول مذاکره با ترکیه درباره عادیسازی روابط بوده است. آقای پاشینیان این ماه در مراسم تحلیف رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه شرکت کرد. این اولین سفر یک رهبر ارمنستان به ترکیه از سال ۲۰۰۹ بود.
زمان «باز کردن گرههای تاریخی»
آقای پاشینیان در یک سخنرانی عمومی در مراسم «روز جمهوری» در ۲۸ مه گفت مردم ارمنستان «به جای یک آینده دور باید اکنون» از یک زندگی راحت لذت ببرند و «گرههای تاریخی باید همین الان باز شوند، نه دیرتر.»
او تاکید کرد ملت ارمنستان فقط وقتی میتوانند از رفاه و امنیت برخوردار شوند که «روابط با کشورهای همسایه حل و فصل و صلح برقرار شود.»
نخستوزیر ارمنستان پیشتر در یک جلسه خبری در ایروان گفته بود: «معتقدم صلح ضمانت استراتژیک امنیت ارمنستان خواهد بود و این صلح در صورتی امکانپذیر میشود که روابط با همه همسایگان حل و فصل شود. این روند آسانی نیست اما فکر میکنم چیزی است که مردم میخواهند و مشتاقانه منتظرش هستند.»
او ابراز آمادگی کرد تمامیت ارضی ۸۶۶۰۰ کیلومتر مربعی جمهوری آذربایجان را، شامل منطقه قرهباغ کوهستانی و درونبومهای جمهوری آذربایجان در داخل ارمنستان [سه منطقه واقع در شمال نخجوان]، به رسمیت بشناسد؛ مشروط بر آنکه باکو هم امنیت و حقوق ارمنیان قره باغ را تضمین کند و تمامیت ارضی ۲۹۸۰۰ کیلومتر مربعی ارمنستان را به رسمیت بشناسد.
نخستوزیر ارمنستان در پارلمان گفته است اگر دولتش بتواند روابط با جمهوری آذربایجان و ترکیه را عادی کند، ارمنستان برای قلمروی فعلی «یک گواهی مالکیت زمین» دریافت خواهد کرد.
او به طور ویژه تاکید کرده بود که قلمرو ارمنستان ۲۹۸۰۰ کیلومتر مربع است.
آقای پاشینیان گفت: «ارمنستان در طول تاریخ هزاران ساله خود هرگز گواهی مالکیت سرزمینی نداشته است. اگر موفق شویم آنچه را میخواهیم انجام دهیم، برای اولین بار در تاریخ میتوانیم گواهی مالکیت سرزمینی بگیریم و نه تنها به صورت دوفاکتو بلکه به صورت دوژور مالک قانونی [قلمرو امروز ارمنستان] باشیم … ما میخواهیم این وضعیت استیجاری تمام شود. میخواهیم یک سند مالکیت سرزمینی داشته باشیم که نشان دهد کشوری با مرزهای بینالمللی مشخص، محدود و به رسمیت شناخته شده، هستیم.»
پاشینیان انتقاد مخالفانش را رد کرد که میگویند به دنبال انقلاب مخملی ۲۰۱۸ که او را به قدرت رساند، ارمنستان با «فاجعه» مواجه شده است.
او گفت ارمنستان در دو سال گذشته «به دلیل فقدان بلندمدت دموکراسی» و همچنین «تابوها و کلیشهها» با مصیبتهایی روبهرو بوده است.
آقای پاشینیان ۲۹ آوریل در روز ملی شهروندی در یک پیام عمومی گفته بود: «ما نتوانستیم بهموقع بر آن تابوها و کلیشهها غلبه کنیم و این بزرگترین شکست ما بود.»
شکستن تابوها
آقای پاشینیان گفت که ارمنیها باید درباره بعضی از باورهای رایج خود تجدیدنظر کنند؛ مثلا این باور که کوه آرارات بلندترین کوه ارمنستان است.
کوه آرارات واقع در ترکیه از ایروان، پایتخت ارمنستان، قابل مشاهده است. آرارات برای بسیاری از ارمنیان نماد «سرزمینهای از دست رفته» ارمنستان غربی است.
پاشینیان گفت ممکن است ترکیه این باور را به عنوان یک ادعای سرزمینی ارمنستان ببیند و موضعی خصمانه در مقابل ارمنستان داشته باشد.
او همچنین استدلال کرد تصمیم ساختن یک بنای یادبود در ایروان برای انتقامجویان کشتار ارامنه در ترکیه عثمانی در سال ۱۹۲۵، تصمیمی «عاقلانه» نبوده است.
نخستوزیر ارمنستان گفت: «بیایید فکر کنیم این بنای یادبود چه معایب و مزایایی برای کشورمان داشته است. ارمنستان تقریبا هیچوقت به دنبال منافع اقتصادیاش نبوده، بلکه از احساساتش پیروی کرده است.
او گفت تفکر غالب مبتنی بر میهنپرستی در ارمنستان خواستار درگیری دائمی است، اما نمیگوید که در مقطعی مردم نیاز به زندگی ساده دارند: «مشکل اساسی اینجاست.»
واکنشها در ارمنستان
روایت نخستوزیر در تضاد با برخی عناصر کلیدی هویتی ارمنیان است.
روزنامه روسیزبان گالوس ارمنی که نزدیک به منتقدان دولت است، نوشت توافقنامه صلح که دولت در حال آمده شدن برای امضای آن است «راه را برای روانشیسم ارمنیان میبندند و آرزوی بازگشت قرهباغ و سرزمینهای از دسترفته دیگر را مدفون میکند.»
در دهههای اخیر قرهباغ به عنوان سنگری تلقی شده که از دست دادن آن به معنای از دست دادن بخش اعظمی از هویت ارمنی است. ناسیونالیستهای ارمنی نیز طرفدار ایده ارمنستان متحد هستند که خواستار یکپارچگی «سرزمینهای تاریخی ارمنستان» است؛ سرزمینهایی که اکنون بخشی از ترکیه و جمهوری آذربایجان است.
اواخر سال ۱۹۸۹، جمهوری شوروی سوسیالیستی ارمنستان قطعنامهای را در مورد «اتحاد دوباره» ارمنستان و ناگورنو قرهباغ تصویب کرد. قرهباغ آن زمان یک منطقه خودمختار در آذربایجان شوروی بود. قطعنامه ۱۹۸۹ در اعلامیه استقلال ارمنستان در سال ۱۹۹۰ قید شده است.
پارلمان ارمنستان سال ۱۹۹۲ در قانونی دولتها را از تصویب هر سندی که حاکمیت جمهوری آذربایجان را بر قرهباغ به رسمیت بشناسد، منع کرد.
تلویزیون اینترنتی هراپاراک میگوید که پاشینیان میخواهد به جای سند مالکیت سرزمینی یک «گواهی مرگ» بگیرد.
تیگرام آبراهامیان، نماینده اپوزیسیون در مجلس ارمنستان، اعتقاد دارد نخستوزیر میخواهد بازگشت احتمالی قرهباغ به جمهوری آذربایجان را برای عموم ارمنیان قابل پذیرش کند.
عموم مردم ارمنستان هم از سیاست نخستوزیر کشورشان حمایت نمیکنند.
نظرسنجی یک شرکت وابسته به موسسه نظرسنجی گالوپ به نام امپیجی در ماه مه نشان داد که ۶۳.۴ درصد پاسخدهندگان از آمادگی پاشینیان برای به رسمیت شناختن تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان که شامل قرهباغ کوهستانی است، حمایت نمیکنند.
محبوبیت پاشینیان هم از ۱۶.۲ درصد در ماه آوریل به ۵.۴ درصد در ماه مه سقوط کرده است.
حدود ۴۱ درصد پاسخدهندگان گفتهاند برای تشکیل یک دولت جدید باید انتخابات زودهنگام برگزار شود.
گروهی از فعالان مخالف دولت از اواخر ماه مه جنبشی به نام مام میهن راه انداختهاند تا با برگزاری یک انتخابات زودهنگام دولت فعلی را کنار بگذارند.
شورای عالی کلیسای حواری ارمنی، بالاترین نهاد اجرایی کلیسای ارمنی هم از دولت خواست از اقداماتی که «توهین به حیثیت ملت» است، خودداری و در مقابل «جاهطلبیها و خواستههای دشمن» ایستادگی کند.
گارگین دوم، رهبر مذهبی ارمنیان جهان در ماه مه گذشته خواستار «وحدت و عزم» ملت ارمنستان شد تا در برابر «تهدیدات» امنیتی که به گفته او این کشور با آن مواجه است، مقاومت کنند.
