آمریکا و چند کشور دیگر گزارش جهانی محیط زیست سازمان ملل را «مصادره» کردند

به گفته یکی از دو مسئول آخرین گزارش سازمان ملل درباره «چشم‌انداز محیط زیست در دنیا»، آمریکا و تعدادی دیگر از کشورها با امتناع از پذیرش یافته‌های علمی این گزارش‌ مهم، آن را به نفع خود «مصادره» کرده‌اند.

این گزارش که در نتیجه شش سال تحقیق نوشته شده است، می‌گوید که تغییرات اقلیمی، تخریب طبیعت و آلودگی با الگوی «مصرف ناپایدار» کشورهای ثروتمند و اقتصادهای نوظهور مرتبط است.

این گزارش هشدار می‌دهد که اگر گذار از زغال سنگ، نفت و گاز با انرژی‌های تجدیدپذیر سریع نباشد و همچنین یارانه‌ سوخت‌های فسیلی قطع نشود، میلیون‌ها نفر با «آینده‌ای وخیم» روبرو می‌شوند.

اما در جلسه‌ای که برای توافق بر سر یافته‌ها با نمایندگان دولت‌ها برگزار شد، آمریکا و متحدانش اعلام کردند که نمی‌توانند چکیده نتایج گزارش را تایید کنند وپس از اینکه دانشمندان حاضر به تعدیل یا تغییر آن نشدند، گزارش بدون چکیده و حمایت دولت‌ها منتشر شد که تاثیر آن را کاهش می‌دهد.

پژوهشگران می‌گویند مخالفت‌ با این گزارش بازتاب‌دهنده نگرانی‌های مشابهی است که این کشورها در مذاکرات اخیر در کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (کاپ ۳۰) نیز نشان داده بودند. بی‌بی‌سی برای دریافت نظر نهادهای دولتی مسئول در آمریکا با آنها تماس گرفته است.

گزارش چشم‌انداز محیط زیست جهانی که هر شش یا هفت سال منتشر می‌شود، یک تحلیل علمی قابل توجه از مهم‌ترین مخاطراتی است که کره زمین را تهدید می‌کنند.

رویه معمول برای چنین مطالعاتی که با نظارت سازمان ملل تهیه می‌شوند، این است که نتایج اصلی و توصیه‌ها به صورت «چکیده‌ای برای سیاست‌گذاران»، کلمه به کلمه با دولت‌ها توافق و منتشر می‌شود.

این چیکده‌ها به این دلیل حیاتی هستند که نشان می‌دهند دولت‌ها با یافته‌های علمی موافقند و آماده عملی کردن توصیه‌ها هستند.

اما نسخه جدید گزارش چشم‌انداز محیط زیست جهانی فاقد چنین چیکده‌ای است چرا که نویسندگان و نمایندگان سیاسی حدود ۷۰ کشور پس از یک جلسه «متشنج» که ماه اکتبر در نایروبی برگزار شد، نتوانستند بر سر یک متن مشترک توافق کنند.

این گزارش که نزدیک به ۳۰۰ دانشمند در سراسر جهان آن را تهیه کرده‌اند، به این نتیجه رسیده است که استخراج منابع برای تأمین غذا، لباس و انرژی به شیوه‌ای بسیار ناپایدار انجام می‌شود.

گزارش توصیه‌های متعددی برای حل مسائل مرتبط با تغییرات اقلیمی، آلودگی و تخریب طبیعت و از دست رفتن تنوع زیستی دارد، از جمله: گذار سریع از زغال سنگ، نفت و گاز و همچنین کاهش فراگیر یارانه‌های کشاورزی و سوخت‌های فسیلی.

نویسندگان قبول دارند که چنین اقداماتی به افزایش قیمت‌ها برای مصرف‌کنندگان منجر خواهد شد اما معتقدند که این مشکلات کوتاه‌مدت، منافع اقتصادی بلندمدتی برای دنیا خواهد داشت.

شماری از کشورهای حاضر در جلسه برای تایید این گزارش از جمله آمریکا، عربستان سعودی و روسیه این معیارهای سفت و سخت را به‌ویژه در مورد سوخت‌های فسیلی و پلاستیک‌ بیش از حد نیاز ارزیابی کردند.

رابرت واتسون یکی از معتبرترین چهره‌های علمی جهان است. او رئیس سابق بخش علمی وزارت محیط زیست بریتانیا است و ریاست هیئت بین دولتی تغییرات اقلیمی و کار در بانک جهانی و ناسا را در کارنامه دارد.

او به بی‌بی‌سی گفت: «صادقانه بگویم، تعداد اندکی از کشورها اساسا این فرآیند را مصادره کردند. آمریکا تصمیم گرفت که اصلا در این نشست شرکت نکند. آنها در لحظات پایانی با تماس ویدئویی به جمع اضافه شدند و بیانیه‌ای دادند مبنی بر این که با بیشتر بخش‌های گزارش موافق نیستند.»

«این بدان معناست که آنها با هیچ یک از گفته‌های ما در مورد تغییرات اقلیمی، تنوع زیستی، سوخت‌های فسیلی، پلاستیک و یارانه‌ها موافقت نکردند.»

آقای واتسون در گذشته نیز با آمریکا اختلافاتی داشته است. او زمانی که ریاست هیئت بین دولتی تغییرات اقلیمی سازمان ملل را بر عهده داشت، از خروج آمریکا از پیمان اقلیمی قبلی (پروتکل کیوتو) انتقاد کرده بود. رابرت واتسون سال ۲۰۰۲، پس از فشار دولت جورج بوش، از این سمت برکنار شد.

دیگر حاضران در نشست نایروبی نیز می‌گویند که اقدامات آمریکا و کشورهای دیگر، فرآیند را «از مسیر خارج کرد.»

دکتر دیوید براداستاک، از گروه لانتائو و یکی از نویسندگان اصلی این گزارش، گفت: «فکر می‌کردم ما از مرحله‌ پذیرش این عبور کرده‌ایم که سوزاندن نفت، آن ماده سیاه غلیظ که از زمین بیرون می‌آید، به‌خصوص برای تنفس، خوب نیست.»

«این موضوع کاملا بدیهی است و با این حال هنوز می‌بینیم که کسانی خواهان ادامه افزایش تولید چنین موادی هستند.»

دونالد ترامپ از زمان روی کار آمدن به دنبال تقویت تولید سوخت‌های فسیلی و لغو تعهدهای آمریکا برای مقابله با تغییرات اقلیمی بوده است. او خواستار تبدیل شدن آمریکا به یک ابرقدرت جهانی انرژی با منابع ارزان و قابل اعتماد است.

آقای ترامپ همچنین در تلاش بوده تا از طریق دادگاه‌های آمریکا، اینکه دی‌اکسید کربن خطری برای سلامت عمومی است، بی‌اعتبار کند. دولت او همچنین تلاش‌ می‌کند فعالیت‌های نهادهای بین‌المللی را که هدفشان مقابله با گرمایش زمین است، محدود یا مهار کند.

امسال نیز در مذاکرات بین‌المللی برای کاهش تولید و مصرف پلاستیک، در سازمان بین‌المللی دریانوردی و در طول کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد، شاهد تلاش‌هایی برای حذف عباراتی بوده‌ایم که تغییرات اقلیمی را یک مسئله عمده می‌دانستند و می‌گفتند دنیا باید به‌سرعت از سوخت‌های فسیلی فاصله بگیرد.

اختلاف نظر بر سر گزارش «چشم‌انداز محیط زیست جهانی» نگرانی‌هایی را در مورد مذاکرات آتی در مورد گزارش‌های هیئت بین دولتی تغییرات اقلیمی افزایش خواهد داد چرا که این مطالعات اساس تلاش‌های جهانی در راستای محدود کردن گرم شدن کره زمین هستند.