پایان مذاکرات اقلیمی سازمان ملل، بدون وعده‌های جدید در مورد سوخت‌های فسیلی

پس از جنجال‌های تلخ، اجلاس اقلیمی سازمان ملل متحد کاپ ۳۰ در شهر بلم، برزیل، با توافقی به پایان رسید که هیچ اشاره مستقیمی به سوخت‌های فسیلی ندارد که باعث گرم شدن کره زمین می‌شوند.

این یک پایان ناامیدکننده برای بیش از ۸۰ کشور از جمله بریتانیا و اتحادیه اروپا است که می‌خواستند این جلسه جهان را به توقف استفاده از نفت، زغال سنگ و گاز با سرعت بیشتری متعهد کند.

اما کشورهای تولیدکننده نفت بر این موضع پافشاری کردند که باید به آنها اجازه داده شود از منابع سوخت فسیلی خود برای رشد اقتصاد کشورهایشان استفاده کنند.

این اجلاس در حالی برگزار شد که سازمان ملل متحد می‌گوید از شکست تلاش‌های جهانی برای محدود کردن افزایش دمای جهانی به ۱/۵ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیش از صنعتی‌شدن نگران است.

صنعتی شدن به معنی استفاده از نیروی ماشینی به جای نیروی انسانی است که در انتهای قرن ۱۸ و ابتدای قرن ۱۹ میلادی با عنوان انقلاب صنعتی ابتدا از انگلستان شروع شد و بعد به اروپا و آمریکا راه یافت.

نماینده‌ کلمبیا با عصبانیت از ریاست کاپ ۳۰ به دلیل عدم اجازه دادن به کشورها برای اعتراض به این توافق در جلسه عمومی و نهایی روز شنبه، انتقاد کرد.

دانیلا دوران گونزالس، نماینده تغییرات اقلیمی کلمبیا، به بی‌بی‌سی گفت: «ما شواهد علمی کافی داریم که نشان می‌دهد بیش از ۷۵ درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای جهانی از سوخت‌های فسیلی ناشی می‌شود.»

«بنابراین ما معتقدیم که زمان آن رسیده است که کنوانسیون تغییرات اقلیمی در باره این واقعیت صحبت کند.»

توافق نهایی «موچی‌رائو» نام دارد که در زبان پرتغالی برزیل به معنای «کار گروهی داوطلبانه برای هدفی مشترک» به کار برده می‌شود.

این توافق از کشورها می‌خواهد که «داوطلبانه» اقدامات خود را برای کاهش استفاده از سوخت‌های فسیلی تسریع کنند.

برای اولین بار، ایالات متحده هیئتی به اجلاس کاپ ۳۰ اعزام نکرد. این رویکرد پس از آن بود که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، اعلام کرد از معاهده تاریخی پاریس خارج خواهد شد چرا که کشورها را به اقدام در مورد تغییرات اقلیمی در سال ۲۰۱۵ متعهد می‌کرد. آقای ترامپ تغییرات اقلیمی را «یک فریب» نامیده است.

جنیفر مورگان، مذاکره‌کننده باسابقه و فرستاده سابق آلمان در امور اقلیمی، به بی‌بی‌سی گفت که غیبت ایالات متحده یک «حفره» در مذاکرات است. ایالات متحده اغلب از بلوک‌هایی مانند اتحادیه اروپا و بریتانیا حمایت کرده است.

او گفت: «در یک مذاکره ۱۲ ساعته یک شبه، وقتی کشورهای تولیدکننده نفت به شدت مقاومت می‌کنند، مطمئنا سخت بود که کسی در مقابل آن مقاومت نکند.»

اما برای بسیاری از کشورها، این واقعیت که مذاکرات به هم نخورد یا توافق‌نامه‌های اقلیمی گذشته را لغو نکرد، مایه آسودگی خاطر است.

رولتا توماس، سفیر تغییرات اقلیمی آنتیگوا و باربودا، می‌گوید: «ما خوشحالیم که فرآیندی وجود دارد که همچنان به کار خود ادامه می‌دهد که در آن می‌توان صدای هر کشوری را شنید.»

در جلسه پایانی، نماینده‌ عربستان سعودی گفت: «باید به هر کشور اجازه داده شود تا مسیر خود را بر اساس شرایط و اقتصاد خود بسازد.»

این کشور مانند بسیاری از کشورهای پیشرو در تولید نفت، استدلال کرده است که باید به آنها اجازه داده شود تا از ذخایر سوخت فسیلی خود مانند گذشته بهره‌برداری کنند.

دو هفته مذاکرات اجلاس کاپ ۳۰ گاهی اوقات آشفته بود. آب سرویس‌های بهداشتی بعضی اوقات قطع شد، رعد و برق‌های سیل‌آسا محل برگزاری را فرا گرفت و نمایندگان برای تحمل شرایط در اتاق‌های گرم و مرطوب به سختی تلاش می‌کردند.

حدود ۵۰ هزار نماینده ثبت‌شده در کاپ ۳۰ دو بار تخلیه شدند. گروهی متشکل از حدود ۱۵۰ معترض با شکستن خطوط امنیتی وارد محل برگزاری شدند و پلاکاردهایی با عنوان «جنگل‌های ما فروشی نیستند» حمل می‌کردند.

روز پنجشنبه آتش‌سوزی بزرگی به وقوع پیوست که سوراخی در سقف ایجاد کرد و شرکت‌کنندگان را مجبور به فرار به بیرون کرد.

لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس‌جمهور برزیل، شهر بلم را انتخاب کرد تا توجه جهان را به جنگل‌های بارانی آمازون جلب کند و کمک‌های مالی زیادی را به این شهر سرازیر کند.

برزیل، به‌رغم تمایلش برای یک توافق بلندپروازانه‌تر در مورد سوخت‌های فسیلی، به دلیل برنامه‌های خود برای حفاری نفت در دهانه آمازون با انتقادهای روبرو شد.

بر اساس تحلیلی که گروه کارزار «شاهد جهانی» با بی‌بی‌سی به اشتراک گذاشته است، تولید نفت و گاز فراساحلی برزیل تا اوایل دهه ۲۰۳۰ در مسیر افزایش قرار دارد.

اما این برای بیش از ۸۰ کشور که تمام شب را برای حفظ لحن قوی‌تر سوخت‌های فسیلی در توافق مذاکره کردند، پایان تلخی بود.

اد میلیبند، وزیر انرژی و تغییرات اقلیمی بریتانیا، تاکید کرد که این جلسه «گامی به جلو» است.

او گفت: «من توافق بلندپروازانه‌تری را ترجیح می‌دادم.»

ووپکه هوکسترا، کمیسر تغییرات اقلیمی اتحادیه اروپا، به خبرنگاران گفت: «ما این واقعیت را پنهان نمی‌کنیم که ترجیح می‌دادیم در مورد همه چیز جاه‌طلبی بیشتری داشته باشیم.»

با درختان سرسبز، صدای پرندگان و رطوبت شدید، فرار از پس‌زمینه آمازونی مذاکرات دشوار بود.

برزیل مذاکرات را با یک صندوق جدید به نام «تسهیلات جنگل‌های گرمسیری برای همیشه» آغاز کرد که به کشورها برای حفاظت از جنگل‌های گرمسیری پول می‌دهد. در پایان جلسه، حداقل شش میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار از دولت‌ها جمع‌آوری شد، اگرچه بریتانیا هنوز مشارکتی نکرده است.

بیش از ۹۰ کشور از درخواست برای یک برنامه اقدام جهانی برای جنگل‌زدایی یا «نقشه راه» حمایت کردند.

دیروز همچنین صفحه‌‌ لوگوی کاپ ۳۱ در کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد به نمایش درآمد که قرار است به صورت مشترک از سوی ترکیه و استرالیا برگزار شود.