اجلاس اقلیمی سازمان ملل متحد در برزیل؛ بالاگرفتن اختلاف کشورهای جهان بر سر سوخت‌های فسیلی

با نزدیک شدن به مراحل پایانی کنفرانس اقلیمی سازمان ملل متحد در بلم برزیل، معروف به کاپ ۳۰ هر گونه اشاره به سوخت‌های فسیلی که تا کنون به عنوان بزرگترین عامل تغییرات اقلیمی معرفی شده است،‌ از پیش‌نویس توافقنامه نهایی نشست امسال حذف شده است. کشورها هنوز در حال مذاکره درباره این توافقنامه هستند.

کشورهای مختلف بر سر این موضوع در مقابل یکدیگر قرار گرفتند اما برای تصویب این توافقنامه هر ۱۹۴ شرکت کننده باید بر سر آن توافق کنند. برای اولین بار، آمریکا هیچ نماینده‌ای در این نشست ندارد.

لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور برزیل و برخی کشورها از جمله بریتانیا، می‌خواهند که این اجلاس، کشورها را به اقدامات شدیدتر و سریع‌تر برای کاهش استفاده از سوخت‌های فسیلی متعهد کند.

متن قبلی شامل سه راه ممکن برای دستیابی به این هدف بود اما پس از مخالفت کشورهای تولید کننده نفت،‌ کنار گذاشته شد.

هزاران مذاکره‌ کننده،‌ متخصص و فعال محیط‌ زیست همچنان در محل برگزاری نشست ماندند. سالن اجلاس پس از آتش‌سوزی که روز پنجشنبه باعث سوراخ شدن بخشی از سقف آن شده بود، تعمیر شده است.

گروهی از کشورها از جمله بریتانیا با انتشار بیانیه‌ای نگرانی عمیق خود را ابراز کردند و پیش‌نویس جدید توافق را رد کردند.

در این بیانیه آمده است: «ما نمی‌توانیم از نتیجه‌گیری حمایت کنیم که شامل یک نقشه راه برای اجرای گذاری عادلانه،‌ منظم از سوخت‌های فسیلی نباشد.»

دو سال پیش، در کنفرانس کاپ ۲۸ که در دوبی برگزار شد،‌ کشورها به «گذار از سوخت‌های فسیلی متعهد شدند» اما کشورها به انجام اقدامات و داشتن جدول زمانی خاصی ملزم نشده بودند.

حالا بیش از ۸۰ کشور می‌خواهند که کاپ ۳۰ در توافقنامه نهایی خود با لحن محکم‌تری در مورد نفت،‌ گاز و زغال سنگ تصمیم بگیرد و متنی را تصویب کند.

یک منبع نزدیک به مذاکرات کاپ ۳۰ به بی‌بی‌سی گفت که عربستان سعودی و سایر کشورهای عربی مانع توافق بر سر ذکر سوخت‌های فسیلی هستند. بی‌بی‌سی برای اظهارنظر با مقامات عربستان سعودی تماس گرفته است.

مونیک باربوت،‌ وزیر محیط زیست فرانسه می‌گوید که «کشورهای تولیدکننده نفت،‌ از جمله روسیه، هند و عربستان سعودی مانع رسیدن به یک توافق شدند» و تعدادی از کشورها هم به آنها پیوستند.

سیاوش اردلان از محل برگزاری اجلاس در بلم برزیل:

مصاف امسال بین دو بلوک از کشورهای دنیا بر سر آینده سوخت‌های فسیلی به مرحله‌ای رسیده که شاید اصلا توافقی حاصل نشود.

ساز و کار نشست‌های مقابله با تغییرات اقلیمی این گونه است که هر توافقی باید با اجماع همگانی باشد. از یک سو کشورهای دارنده سوخت فسیلی می‌خواهند هیچ اشاره‌ای به این مساله در توافق نهایی نشود. از سوی دیگر ۸۰ کشور هر چیزی جز این را شکستی برای این اجلاس و نسل های آینده می پندارند.

برای هر دو گروه این مساله یک خط قرمز انگاشته شده است.

با وجود اینکه همه کشورها رسما موافقند که مصرف نفت و گاز و زغال سنگ باعث گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی شده، اما آنهایی که متکی به مصرف و صادرات این منابع هستند هیچ اشاره رسمی به تاثیر آن بر گرمایش جهانی را بر نمی تابند. آنهایی که به خاطر گرمایش زمین با هزینه های هنگفت یا خطر موجودیتی روبرو هستند، سوخت فسیلی را تهدیدی برای آینده خود می بینند. دو نگاه متضاد به آینده،‌ اقتصاد و محیط زیست سایه سنگینی از ناهمگرایی را بر جامعه جهانی افکنده است.

طی دو هفته گذشته کشورها در نشست کاپ۳۰ گردهم آمده‌اند تا درباره چگونگی مهار افزایش میانگین دمای جهانی تا ۱/۵ درجه بالاتر از سطح پیشاصنعتی و نگه داشتن آن در محدوده‌ای «به‌مراتب کمتر از» ۲ درجه به توافق برسند.

بر اساس اعلام هیئت بین‌دولتی تغییرات اقلیمی سازمان ملل، شواهد گسترده علمی نشان می‌دهد افزایش دما به ۲ درجه یا بیشتر می‌تواند پیامدهای جدی‌ به همراه داشته باشد؛ از جمله گرمای شدید، بالا آمدن سطح دریاها و تهدید امنیت غذایی.

هدف اجلاس کاپ محدود کردن انتشار گاز دی‌اکسید کربن است تا از این طریق بتوان افزایش دمای کره زمین را در حد یک و نیم درجه سانتی‌گراد و به محدوده دوران پیش از صنعتی شدن جهان است، برگرداند.

این نشست پارسال در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، برگزار شد.