«او را پدر صدا می‌زدند»؛ آزار جنسی افراد دارای معلولیت که کره جنوبی را تکان داد

«از درون رنج می‌کشیدم، برای همین آمدم تا ماجرایم را تعریف کنم.»

این‌ها نخستین سخنان سو می‌هیون به پلیس بود.

سو که دارای معلولیت ذهنی است، در ساختن جمله‌های طولانی مشکل دارد و تنها می‌تواند با کلمات کوتاه و اشاره ارتباط برقرار کند. اما خاطرات آزارهایی که متحمل شده بود، به‌روشنی در ذهنش باقی مانده بود.

او یکی از سه نفر از ساکنان یک مرکز نگهداری دولتی در کره جنوبی بود که مدیر این مرکز به آن‌ها تعرض جنسی کرده بود. این پرونده کره جنوبی را تکان داد و پرسش‌های جدی درباره مراکز دولتی برای افراد دارای معلولیت مطرح کرد.

اوایل این ماه، دادگاهی در سئول مدیر مرکز را، که تنها با نام خانوادگی کیم معرفی شده است، به ۱۵ سال زندان محکوم کرد. کیم به این حکم اعتراض کرده است.

دادگاه نزدیک به دو سال پس از آن حکم صادر کرد که سو، که در دهه چهارم زندگی خود است، برای نخستین بار آزارها را برای مادرش فاش کرد.

برای محافظت از هویت افراد، نام سو و یکی دیگر از قربانیان این گزارش را تغییر داده‌ایم.

«فقط تحمل می‌کردم»

سو در سال ۲۰۱۶ زندگی در سائه‌کدونگ‌وون، یک مرکز نگهداری افراد دارای معلولیت ذهنی، را آغاز کرد.

این مرکز که در شهر اینچئون قرار دارد، تمام بودجه خود را از دولت دریافت می‌کند و همچنان حدود ۳۳ نفر در آن زندگی می‌کنند، هرچند در پی این پرونده از مسئولان آن خواسته شده است که مرکز را تعطیل کنند.

به گفته سو، آزارها اندکی پس از آغاز اقامتش در این مرکز شروع شد. کیم شب‌ها یا در ساعت‌های اولیه بامداد به سراغ او می‌رفت و به او تجاوز می‌کرد.

سو از طریق وکیلش، کو اون‌یونگ، گفت در آن مرکز هیچ فرد بزرگسالی نبود که بتواند درباره آزارها با او صحبت کند. او افزود احساس می‌کرد دیگر کارکنان نیز به او کمک نخواهند کرد. مرکز نگهداری به این ادعا پاسخی نداده است.

زندگی او نزدیک به ۱۰ سال به همین شکل ادامه یافت تا این‌که در فوریه ۲۰۲۵، پس از آن‌که سو از ناحیه سر آسیب دید، ماجرا آشکار شد.

او گفت این اتفاق زمانی رخ داد که کیم بار دیگر تلاش می‌کرد به او تعرض جنسی کند. سو با دست‌هایش مانع او شده بود و کیم در واکنش، یک لیوان به سویش پرتاب کرده بود.

وکیل سو به دادگاه گفت کارکنان مرکز او را به بیمارستان بردند و تنها پس از آن‌که زخم سرش بخیه خورد، مادرش را از این حادثه باخبر کردند.

به گفته وکیل سو، مادرش درخواست کرده بود تصاویر دوربین‌های مداربسته را ببیند تا مشخص شود دخترش چگونه آسیب دیده است، اما مسئولان مرکز با این درخواست مخالفت کردند و گفتند اجازه ارائه تصاویر را ندارند.

در نتیجه، مادرش او را به خانه برد و تصمیم گرفت دیگر در آن مرکز نگهداری نشود. تنها پس از آن‌که به سو گفته شد دیگر مجبور نیست به مرکز بازگردد، او آزارهای جنسی را برای مادرش فاش کرد و مادرش نیز موضوع را به پلیس گزارش داد.

سو از طریق وکیلش به بی‌بی‌سی گفت: «وقتی به من گفتند دیگر لازم نیست به سائه‌کدونگ‌وون برگردم، فکر کردم می‌توانم با خیال راحت حرف بزنم.»

وقتی از او پرسیدند چگونه توانسته است این همه سال به‌تنهایی با این وضعیت کنار بیاید، گفت: «فقط تحمل می‌کردم.»

این مرکز نگهداری در شهر اینچئون کره جنوبی قرار داشت.

پس از آن، پلیس دامنه تحقیقات درباره اظهارات سو را به دیگر ساکنان مرکز گسترش داد.

ماموران دست‌کم دو قربانی احتمالی دیگر را شناسایی کردند که یکی از آن‌ها لی می‌نا بود. او گفت کیم زمانی که روی توالت نشسته بود نیز به او تجاوز کرده بود.

اوایل این ماه، قاضی دادگاه شهادت هر سه قربانی را معتبر تشخیص داد.

دادگاه کیم را به دلیل تجاوز به لی و سو به ۱۵ سال زندان محکوم کرد؛ حکمی که پنج سال کمتر از مجازات اولیه درخواستی دادستان‌ها بود. کیم همه اتهام‌ها را رد کرده و پس از صدور حکم نیز به آن اعتراض کرده است.

در مورد قربانی سوم، دادگاه کیم را به اتهام خفیف‌تر خشونت جنسی مجرم شناخت. قاضی گفت اتهام تجاوز به این قربانی کنار گذاشته شده است، چون دادگاه نتوانسته بود شواهد قطعی پیدا کند که نشان دهد «زور یا تهدید به‌گونه‌ای به کار رفته که قربانی قادر به مقاومت نبوده است».

کمیته‌ای مشترک متشکل از گروه‌های مدافع حقوق افراد دارای معلولیت و دیگر تشکل‌های مدنی از این حکم انتقاد کرده و گفته است توانایی قربانی برای مقاومت در برابر تعرض نباید بر حکم صادرشده تاثیر بگذارد.

این کمیته همچنین از روند تحقیقات انتقاد کرده و گفته است که مسئولان نتوانسته‌اند دیگر قربانیان احتمالی را شناسایی کنند.

در نوامبر ۲۰۲۵، پس از مطرح شدن نخستین اتهام‌های آزار، مقام‌های محلی شهرستان گانگ‌هوا گروهی از دانشگاه ووسوک را مامور کردند تا وضعیت ساکنان سائه‌کدونگ‌وون را به‌طور دقیق بررسی کنند.

گزارش این گروه، که به‌عنوان مدرک به دادگاه ارائه شد، حاکی از آن بود که شمار بسیار بیشتری از ساکنان، دست‌کم ۱۰ نفر، ممکن است قربانی تعرض جنسی کیم شده باشند.

اما دادگاه در جریان محاکمه به این یافته نپرداخت.

بر اساس گزارش رسانه‌های محلی، پلیس هنگام گفت‌وگو با ساکنان برای مشخص کردن جزئیات آزارهای ادعایی با مشکل روبه‌رو شده بود، چون بیشتر آن‌ها معلولیت‌های شدید داشتند و برقراری ارتباط برایشان دشوار بود. گزارش شده است که برخی از ساکنان پاسخ‌هایی بی‌ارتباط با پرسش‌ها می‌دادند یا اصلا پاسخی نمی‌دادند.

در پی این پرونده، از مرکز سائه‌کدونگ‌وون خواسته شده است که تعطیل شود.

کیم به اتهام‌های مربوط به احتمال آزار تعداد بیشتری از ساکنان پاسخی نداده است.

جون جی‌سو، استادی که سرپرستی گروه پژوهشی دانشگاه ووسوک را بر عهده داشت، به بی‌بی‌سی گفت بازرسان «فقط اظهارات افرادی را پذیرفتند که می‌توانستند آزار را در قالب جمله‌های کامل توصیف کنند».

اما فعالان گفتند اتکای صرف به شهادت شفاهی باعث شد پلیس ساکنانی را که در برقراری ارتباط مشکلات بیشتری داشتند، به‌عنوان قربانی شناسایی نکند.

بک این‌سونگ، از مرکز مشاوره هان‌ساهوئه برای نجات‌یافتگان دارای معلولیت از خشونت جنسی، گفت: «اگر قربانیان تجربه‌های خود را به شکلی متفاوت از آنچه ما انتظار داریم بیان کنند، آیا دولت نباید برای شنیدن صدای آن‌ها تلاش بیشتری کند؟»

پلیس اعلام کرده است: «اگرچه ممکن است در برخی موارد مشخص کاستی‌هایی وجود داشته باشد، نباید این موارد را به کل روند تحقیقات تعمیم داد.»

گروه‌های مدافع حقوق افراد دارای معلولیت همچنین از کسانی که خواستار تخفیف مجازات کیم شده‌اند، انتقاد کرده‌اند.

گفته می‌شود پیش از صدور حکم، در مجموع ۱۳ درخواست برای تخفیف مجازات به دادگاه ارائه شده بود. یکی از این درخواست‌ها را یک سازمان رفاه اجتماعی ارائه کرده بود و از دادگاه می‌خواست «خدمات متهم در بخش رفاه» را در نظر بگیرد.

گروه مدافع رفاه اجتماعی گیول سازمان‌هایی را که چنین درخواست‌هایی ارائه کرده بودند، محکوم کرد و گفت: «خدمات گذشته در بخش رفاه، هیچ‌کس را از پاسخ‌گویی معاف نمی‌کند.»

قاضی در حکم محکومیت کیم اعلام کرد جرم او «به‌ویژه شایسته سرزنش» است، زیرا «با وجود وظیفه حرفه‌ای‌اش برای محافظت از حقوق و منافع قربانیان، حمایت از آن‌ها و جلوگیری از آزار»، از نابرابری قدرت میان خود و قربانیان سوءاستفاده کرده بود تا «خواسته‌های جنسی خود را ارضا کند».

واکنش افکار عمومی و اعتراضات

این پرونده بسیاری از مردم کره جنوبی را شوکه کرده و این پرسش را مطرح کرده است که چرا از همان ابتدا جلوی آزارها گرفته نشد. تکان‌دهنده‌تر این است که این اتفاق با وجود اقداماتی رخ داده که در سال ۲۰۱۱ برای تقویت قوانین محافظت از افراد دارای معلولیت در برابر تعرض جنسی انجام شده بود.

در همان سال، فیلم داستانی «دوگانی» که بر اساس ماجرای واقعی آزار جنسی در مدرسه‌ای ویژه کودکان ناشنوا ساخته شده بود، به نمایش درآمد. در پی توجه گسترده افکار عمومی و اعتراضات شدید، آن مدرسه تعطیل شد و قوانین سخت‌گیرانه‌تری به تصویب رسید.

این قوانین شامل تعریف دسته‌بندی‌های مشخص‌تر برای جرایم جنسی علیه افراد دارای معلولیت، مجازات‌های شدیدتر برای جرایمی بود که مدیران و کارکنان مراکز نگهداری مرتکب می‌شوند و همچنین لغو مرور زمان برای برخی جرایم تجاوز جنسی علیه قربانیان دارای معلولیت می‌شد.

اما در پرونده سائه‌کدونگ‌وون، آزارها به‌رغم بازرسی‌های منظم شهرستان گانگ‌هوا، نهاد محلی مسئول نظارت بر این مرکز، ادامه یافت.

یکی از مقام‌های این شهرستان به بی‌بی‌سی گفت این بازرسی‌ها عمدتا بر بررسی اسناد و مدارک متمرکز بودند و تنها زمانی با ساکنان گفت‌وگو می‌شد که مشکل مشخصی پیش می‌آمد.

این مقام گفت یک گروه نظارت خارجی نیز وجود داشت، اما هیچ گزارشی از کارکنان دریافت نکرده بود. او ابراز تاسف کرد که مقام‌ها وضعیت را با دقت بیشتری بررسی نکرده بودند.

برخی از ساکنان معلولیت‌های شدید داشتند و برقراری ارتباط برایشان دشوار بود.

جو ها، نماینده شورای ملی مراکز مشاوره که از برخی قربانیان سائه‌کدونگ‌وون حمایت کرده است، گفت بعضی از خانواده‌هایی که با آن‌ها گفت‌وگو کرده بود، به وقوع آزار مشکوک بودند، اما احساس می‌کردند نمی‌توانند نگرانی‌هایشان را مطرح کنند.

خارج کردن فرد از مرکز به این معناست که خانواده باید همه مسئولیت‌های مراقبت را بر عهده بگیرد، زیرا پیدا کردن مرکز جایگزین دشوار است.

یک نظرسنجی که از طریق انجمن ملی والدین افراد ساکن در مراکز نگهداری ویژه افراد دارای معلولیت انجام شد، نشان داد حدود شش نفر از هر ۱۰ نفری که توانسته بودند در یک مرکز اقامتی پذیرش بگیرند، دست‌کم سه سال در انتظار مانده بودند. این موضوع دشواری دسترسی به مراقبت مناسب را نشان می‌دهد.

پروفسور کیم یون‌ته، رئیس موسسه علوم شناختی دانشگاه ووسوک، خاطرنشان می‌کند که چنین مراکزی کنترل گسترده‌ای بر فعالیت‌های ساکنان دارند؛ از این‌که چه می‌خورند و کجا می‌خوابند گرفته تا دسترسی آن‌ها به خدمات درمانی و حتی این‌که اجازه خروج از مرکز به آن‌ها داده شود یا نه.

جو افزود اگرچه پرونده سائه‌کدونگ‌وون به دلیل گستردگی و مدت‌زمان آزارها «پرونده‌ای شاخص» محسوب می‌شود، اتفاقی استثنایی و منحصر‌به‌فرد نیست.

در سال ۲۰۲۳، یک دادگاه تجدیدنظر حکم هشت سال زندان یکی از کارکنان یک مرکز نگهداری در یونگ‌چئون را تایید کرد. این فرد در سال پیش از آن به دو زن دارای معلولیت ذهنی تجاوز کرده یا به آن‌ها تعرض جنسی کرده بود.

در پرونده‌ای جداگانه در آن‌سونگ، دادگاه به‌تازگی یکی از کارکنان یک مرکز نگهداری را به دلیل تجاوز مکرر به یکی از زنان دارای معلولیت ساکن در این مرکز در سال ۲۰۲۲، به شش سال زندان محکوم کرد.

جو گفت: «خشونتی که زنان دارای معلولیت تجربه می‌کنند، مشکلی فردی نیست. این خشونت ساختاری است که از لایه‌های هم‌پوشان جنسیت، معلولیت، زندگی در مراکز نگهداری، فقر و انزوای اجتماعی شکل می‌گیرد.

«می‌خواهیم در آرامش زندگی کنیم»

از زمان آشکار شدن این پرونده، نخست‌وزیر کره جنوبی دستور تشکیل یک گروه واکنش متشکل از نهادهای مختلف دولتی را داده و این اتفاق را «موضوعی بسیار جدی که فلسفه وجودی دولت را زیر سوال می‌برد» توصیف کرده است.

در آوریل ۲۰۲۶، دولت اعلام کرد که در سراسر کشور از ۱۵۰۷ مرکز اقامتی ویژه افراد دارای معلولیت بازرسی کرده و ۳۳ مورد مشکوک به آزار را شناسایی کرده است. تاکنون درباره هشت مورد از آن‌ها تحقیقات آغاز شده است.

دولت همچنین اعلام کرد بازرسی‌های هدفمند بر اساس عوامل خطر و نیز بازرسی‌های مشترک با مشارکت مقام‌های محلی، پلیس و نهادهای مدافع حقوق افراد دارای معلولیت را تقویت خواهد کرد.

شهرستان گانگ‌هوا دستور تعطیلی سائه‌کدونگ‌وون را صادر کرده و دولت محلی نیز مجوز بنیاد اداره‌کننده این مرکز را لغو کرده است.

با این حال، تعطیلی مرکز تا زمان انتقال ساکنان باقی‌مانده به مکان‌های دیگر و تکمیل ترتیبات زندگی مستقل آن‌ها به تعویق افتاده است.

دولت محلی اعلام کرده است که برای هر یک از ۳۳ نفر ساکن سائه‌کدونگ‌وون، برنامه حمایتی جداگانه‌ای برای زندگی مستقل تدوین خواهد کرد. این روند همچنان ادامه دارد.

سائه‌کدونگ‌وون برای اعتراض به لغو مجوز خود شکایتی اداری مطرح کرده است. این مرکز هنوز درباره محکومیت کیم اظهارنظر نکرده است.

وقتی از سو پرسیدند که پس از ترک سائه‌کدونگ‌وون، بزرگ‌ترین تغییر زندگی‌اش چه بوده است، گفت: «فقط احساس آرامش می‌کنم. هر روز خوشحالم.»

او همچنین گفت بهترین بخش زندگی جدیدش این است که می‌تواند هر زمان که می‌خواهد غذا بخورد و بخوابد.

بزرگ‌ترین خواسته او اکنون این بود که «ارتباطش را با مدیر مرکز کاملا قطع کند و دیگر هرگز هیچ سروکاری با او نداشته باشد».

اما سو افزود افراد دارای معلولیت همچنان به مکانی نیاز دارند که بتوانند در آن احساس امنیت کنند.

«امیدوارم مرکزی وجود داشته باشد که در آن خشونت جنسی نباشد و افراد دارای معلولیت مثل ما بتوانند در آرامش زندگی کنند.»