بقایای انسانی و صدها کفش؛ کشفیات هولناک در یک «اردوگاه کشتار» مکزیک

استخوان‌های سوخته، صدها کفش‌، کیف‌، لباس‌ و یک نامه خداحافظی از جمله بقایایی بودند که گروهی از کنشگران، در جریان جست‌وجوی افراد ناپدیدشده در جریان خشونت‌های باندهای تبهکار در مکزیک، کشف کردند.

گروهی به نام «جنگجویان جست‌وجوگر خالیسکو» به‌تازگی مکانی را در مزرعه ایزاگیره کشف کرده‌اند که گمان می‌رود پایگاهی برای «جذب نیرو و کشتار» بوده است. این مزرعه در روستایی در حومه شهر گوادالاخارا در غرب مکزیک قرار دارد.

این منطقه پایگاه اصلی «کارتل نسل جدید خالیسکو» محسوب می‌شود که یکی از بزرگ‌ترین و مخوف‌ترین کارتل‌های مواد مخدر در مکزیک است.

مقامات فدرال و ایالتی در سپتامبر سال گذشته این محل را بررسی کرده و تحت حفاظت قرار داده بودند، اما بقایای انسانی زمانی کشف شد که کنشگران تحقیق درباره آن را آغاز کردند.

ایندیرا ناوارو، سخنگوی گروه «جنگجویان جست‌وجوگر خالیسکو»، به خبرگزاری فرانسه گفت: «ما پیش‌تر به مکان‌هایی که مخفیگاه‌ها و پناهگاه‌های امن قاچاقچیان مواد مخدر بودند وارد شده بودیم، اما هرگز به جایی که برای آموزش و کشتار افراد استفاده می‌شد، نرفته بودیم.»

ناوارو از سال ۲۰۱۵ در جست‌وجوی برادرش، خِسوس هرنان ناوارو، است که در ایالت سونورا ناپدید شده اس. او گفت: «ما این مکان را پیدا کردیم چون چندین تماس ناشناس دریافت کرده بودیم… و بقایای اجساد سوخته را در گورهای آن کشف کردیم.»

دادستانی خالیسکو به بی‌بی‌سی اعلام کرد که اسکلت‌هایی در این محل کشف شده است که برخی از آن‌ها «آثار سوختگی شدید» دارند، اما هنوز تعداد کشته‌شدگان مشخص نیست.

اما، کشف صدها کفش، لباس و کوله‌پشتی این نگرانی را ایجاد کرده که این محل ممکن است صحنه قتل‌های متعددی بوده باشد.

پرسش‌های مطرح‌شده

سالوادور گونزالس، دادستان ایالت خالیسکو، اعلام کرد که گارد ملی در ماه سپتامبر، پس از دریافت گزارشی از فعالیت‌های خلافکارانه، عملیاتی برای مقابله با جرم و جنایت را در این محل انجام داده است. در جریان این عملیات، ده نفر دستگیر شده و دو فرد ربوده‌شده نجات داده شدند. سایر افراد حاضر در محل نیز پس از درگیری با نیروهای امنیتی متواری شدند.

گونزالس توضیح داد که گارد ملی در جریان عملیات خود جسدی را کشف کرد که موجب شد جست‌وجوی گسترده‌تری تا ماه اکتبر ادامه پیدا کند، اما در این مدت هیچ جسد دیگری یافت نشد؛ البته تا زمانی که کنشگران تحقیقات خود را در این محل آغاز کردند.

او گفت: «با توجه به یافته‌های اخیر، [مشخص است که] اقدامات انجام‌شده ناکافی بوده است. بر همین اساس، ما تحقیقاتی را آغاز کرده‌ایم تا کوتاهی‌های احتمالی هر نهاد مسئول را بررسی و مقصران را مشخص کنیم.»

گونزالس همچنین تاکید کرد که از زمان انجام تحقیقات اولیه در سال گذشته، فعالیتی در این محل صورت نگرفته است، بنابراین بقایای کشف‌شده توسط کنشگران به احتمال زیاد متعلق به قربانیان اخیر نیست.

کلودیا شینباوم، رئیس‌جمهور مکزیک، دستور داده که دادستان کل کشور مسئولیت این تحقیقات را بر عهده بگیرد.

کشفی دردناک

مزرعه ایزاگیره قطعه زمینی به شکل مستطیل‌ است که چند ساختمان کوچک در آن دیده می‌شود و دیوارهایی آن را احاطه کرده‌اند. این مزرعه در میان اراضی کشاورزیِ منطقه تئوچیتلان قرار دارد.

کنشگران می‌گویند که پس از ورود به این محل، صدها وسیله شخصی از جمله کفش، لباس و کوله‌پشتی پیدا کرده‌اند که نشان می‌دهد افراد زیادی از اینجا عبور کرده‌اند.

ایندیرا ناوارو به خبرگزاری فرانسه گفت: «از همان ابتدا لباس‌های بسیار زیادی پیدا کردیم. کفش‌هایی نیز پیدا کردیم که انتشار تصاویرشان بازتاب گسترده‌ای داشت، چون آن‌ها را با عکس‌هایی از دوران باستان، جنگ‌ها و محل‌های قتل‌عام مقایسه می‌کردند. اینجا واقعا جایی برای قتل‌عام، جذب نیرو و کشتار بود، جایی که زندگی انسان‌ها در آن برای همیشه به پایان می‌رسید.»

آن‌ها بعدتر، دفترچه‌هایی پیدا کردند که در آن فهرستی از نام‌های مستعار نوشته شده بود که احتمالا به افراد تازه‌ جذب‌شده تعلق داشت و همراه آن‌ها چند عکس نیز بود. آن‌ها همچنین نزدیک به ۱۰۰ پوکه گلوله جمع‌آوری کردند.

علاوه بر این، گروه جست‌وجو به نامه‌ای شخصی برخورد که در آن نوشته شده بود: «عشقم، اگر روزی دیگر برنگشتم، فقط از تو می‌خواهم که به یاد داشته باشی چقدر دوستت دارم. و بگو: خشم، قهر و حسادتم تمام شد.»

این نامه همراه با امضای نویسنده، تاریخ تولد و محل زادگاه او بود.

بعدتر، دادستانی ایالت تایید کرد که نویسنده این نامه «زنده است» و اکتبر ۲۰۲۴ نزد خانواده‌اش بازگشته است.

کنشگران با استفاده از تجربه‌ای که از دیگر مکان‌های جست‌وجو داشتند، حفاری را برای یافتن نشانه‌هایی از قربانیان آغاز کردند. سرانجام، اسکلت‌هایی را یافتند که برخی از آن‌ها آثاری از سوختگی داشتند. ناوارو گفت که این محل مکانی «برای جذب نیرو و کشتار» بوده و هرگز چیزی شبیه به آن را ندیده بودند.

دادستانی ایالت خالیسکو به بی‌بی‌سی اعلام کرد که هنوز تعداد دقیق افرادی که احتمالا در این محل کشته شده‌اند مشخص نیست. آزمایش‌های پزشکی قانونی باید تعیین کند که اسکلت‌های کشف‌شده به چند نفر تعلق دارد.

اما، مقام‌های مسئول تایید کرده‌اند که «شش مجموعه استخوان در چهار گودال» وجود دارند.

آن‌ها معتقدند که وسایل شخصی کشف‌شده، هم متعلق به افرادی است که در «فعالیت‌های غیرقانونی» دست داشته‌اند و هم به قربانیان این فعالیت‌ها.

پایگاه جذب نیرو

کنشگران به شواهدی اشاره کرده‌اند که نشان می‌دهد مزرعه ایزاگیره به‌عنوان پایگاهی برای جذب نیرو در جرایم سازمان‌یافته نیز استفاده می‌شده است.

سال‌هاست که گروه «جنگجویان جست‌وجوگر خالیسکو» و دیگر سازمان‌ها هشدار داده‌اند که کارتل‌هایی مانند «کارتل خالیسکو» با پیشنهادهای شغلی و حقوق‌های وسوسه‌انگیز، جوانان مکزیکی را به چنین مکان‌هایی می‌کشانند.

یکی از قربانیانی که با ناوارو تماس گرفته بود، گفت که صدها جوان به این مزرعه منتقل شده بودند و ناچار به تحمل رفتارهای غیرانسانی بودند. آن‌ها شکنجه می‌شدند و وادارشان می‌کردند که به یکدیگر حمله کنند.

مقامات مسئول می‌گویند که نمی‌توانند این ادعا را تایید یا رد کنند، اما اشاره کردند که در این محل «منطقه‌ای برای آموزش تاکتیکی و بخشی برای تمرین‌های آمادگی جسمانی» وجود داشته است و سلاح، جلیقه ضدگلوله و پوکه‌های گلوله نیز در آنجا یافت شده است.

گونزالس تاکید کرد که این تحقیقات با «شفافیت» انجام خواهد شد و دفتر او داده‌ها و تصاویر تمام اشیای کشف‌شده در این مکان را منتشر کرده تا بستگان قربانیان بتوانند آن‌ها را شناسایی کنند.

آلخاندرو گرتس، دادستان کل مکزیک، گفته است که بعید به نظر می‌رسد که مقامات محلی پیش‌تر متوجه شواهدی که کنشگران کشف کرده‌اند، نشده باشند.

او گفت: «امکان ندارد که مقامات این شهر و این ایالت از چنین وضعیتی بی‌اطلاع بوده باشند.»

در واکنش به این اظهارات، پابلو لِموس، فرماندار خالیسکو، گفت: «هیچ‌کس از مسئولیت شانه خالی نمی‌کند. ما این موضوع را بررسی می‌کنیم و مسئولان و مقصران را مشخص خواهیم کرد. بحران ناپدید شدن افراد در مکزیک باید اولویت همه دولت‌ها باشد.»

روزنامه «ال یونیورسال» گزارش داد که در بیست سال گذشته، مقام‌های مکزیکی حداقل پنج مرکز مشابه را در ایالت‌های مختلف شناسایی کرده‌اند که گروه‌های تبهکار از آن‌ها برای کشتن افراد و از بین بردن اجسادشان استفاده می‌کردند.

در سال ۲۰۰۹، سانتیاگو مسا لوپز، یکی از رهبران «کارتل تیخوانا»، با اعتراف به اینکه افرادش حدود ۳۰۰ جسد را در سود سوزآور در املاک و اراضی حومه تیخوانا حل کرده‌اند، مکزیک را در بهت و حیرت فرو برد.

بر اساس گزارش این روزنامه، این جنایات طی ۹ سال انجام شده است.

مکزیک سال‌هاست که گرفتار این بحران است و تاکنون بیش از ۱۱۰ هزار نفر در این کشور مفقود شده‌اند.

خالیسکو در میان ایالت‌های مکزیک بیشترین تعداد ناپدیدشدگان را دارد و طبق آمار رسمی دولت محلی، بیش از ۱۵ هزار مورد در این ایالت ثبت شده است.

هم‌زمان کنشگران مشغول بررسی اطلاعات و تصاویر به‌دست‌آمده از مزرعه ایزاگیره هستند تا شاید سرنخی از عزیزان خود بیابند.

ناوارو گفت: «ما درخواست داریم که این تحقیقات به‌ درستی انجام شود. این حادثه نه فقط ما را به‌ عنوان یک گروه، بلکه به گمانم تمام دنیا را تکان داده است.»