کشورهای جهان از رسیدن به موافقتنامه بین‌المللی دریاهای آزاد بازماندند

اِسمه استالارد، خبرنگار امور اقلیمی و علوم بی‌بی‏‌سی

پنجمین نشست برای رسیدن به توافقی جهانی برای حفاظت از اقیانوس‌ها و آبزیان ناکام مانده است.

مذاکرات برای تصویب «معاهده دریاهای آزاد» سازمان ملل برای دو هفته در نیویورک در جریان بود، اما دولت‌ها نتوانستند در مورد مفاد آن به توافق برسند.

آب‌های بین‌المللی تقریبا دو سوم اقیانوس‌های جهان را در بر می‌گیرد اما فقط ۱.۲ درصد آن تحت حفاظت است.

کنشگران محیط زیست این ناکامی را یک «فرصت از دست رفته» توصیف می‌کنند.

آخرین موافقتنامه بین‌المللی در زمینه محافظت از اقیانوس‌ها ۴۰ سال پیش در سال ۱۹۸۲ امضا شد که نام آن کنوانسیون سازمان ملل در باب قانون دریاها بود.

آن موافقتنامه ناحیه‌ای به نام دریاهای آزاد یا آب‌های بین‌المللی که همه کشورها در آن حق ماهیگیری، کشتیرانی و انجام تحقیقات را دارند ایجاد کرد.

حیات دریایی در خارج از نواحی حفاظت شده – ۱.۲ درصد دریاها – در معرض خطر صید بی رویه و کشتیرانی قرار دارد. به علاوه تغییر اقلیم تهدید بزرگ دیگری علیه آبزیان در همه دنیاست.

جانوران دریایی مثل کوسه‌ها برای گوشت و آنچه ادعا می‌شود خواص درمانی است به شدت صید می‌شوند.

۱۶۸ کشور عضو پیمان اولیه از جمله اتحایه اروپا در دو هفته – از ۱۴ تا ۲۷ اوت – گرد آمدند تا به توافق تازه‌ای برسند.

کریستینا یارده مشاور دریاهای آزاد «اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت» (آی یو سی ان) که وضعیت تنوع زیستی جهان را ثبت می‌کند در جریان این نشست به بی‌بی‌سی گفت: «دریاهای آزاد قلب حیاتی سیاره هستند. آنچه در دریاهای آزاد می‌گذرد بر جوامع ساحلی اثر می‌گذارد، روی شیلات و تنوع زیستی اثر می‌گذارد – چیزهایی که همه ما به آنها اهمیت زیادی می‌دهیم.»

بیش از ۷۰ کشور از جمله بریتانیا تا پیش از این نشست با تعیین ۳۰ درصد اقیانوس‌های جهان به عنوان ناحیه حفاظت شده موافقت کرده بودند.

این کار محدودیت‌هایی بر حجم ماهیگیری، مسیر عبور کشتی‌ها و فعالیت‌های اکتشافی برای معدنکاری در عمق دریا تعیین می‌کرد.

معدنکاری در اعماق دریا زمانی است که کانی‌ها از جایی در عمق ۲۰۰ متری یا بیشتر در بستر دریا استخراج شوند. این مواد معدنی شامل کُبالت می‌شود که در ساخت محصولات الکترونیکی مصرف دارد، اما به گفته «آی یو سی ان» فرآیند استخراج می‌تواند برای آبزیان سمی باشد.

اما کشورها از رسیدن به توافق بر سر مسائل کلیدی مثل حقوق ماهیگیری و همچنین کمک مالی به کشورهای درحال توسعه باز ماندند.

این نگرانی هست که بدون یک موافقتنامه جدید جهانی نه فقط گونه‌های دریایی محفاظت نخواهند شد بلکه برخی گونه‌ها پیش از انقراض حتی کشف نخواهند شد.