جو بایدن: تا عادی شدن رابطه اسرائیل و عربستان سعودی راه درازی مانده است
منبع تصویر، AFP
رئیسجمهور آمریکا میگوید عادیسازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل راه درازی است که باید با مذاکرات زیادی طی شود.
دولت جو بایدن ماههاست برای توافق و عادیسازی رابطه بین عربستان سعودی و اسرائیل تلاش میکند.
ماه پیش آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا گفته بود واشینگتن از منظر امنیت ملی، منافعی جدی در عادیسازی رابطه ریاض با تلآویو میبیند.
آقای بایدن در مصاحبه با سیانان که امروز (یکشنبه ۹ ژوئیه) پخش شد، عادی شدن این رابطه را در حال حاضر بعید و آن را منوط به یک معاهده دفاعی و پذیرش برنامه هستهای غیرنظامی عربستان دانست که اسرائیل با آن موافق نیست.
آقای بایدن گفت: «ما در منطقه در حال پیشرفت هستیم. اینکه عربستان اسرائیل را به رسمیت بشناسد به عملکرد آنها و چیزی که در قبالش میخواهند، بستگی دارد.»
«رک و راست بگویم که فکر نمیکنم آنها با اسرائیل مشکل زیادی داشته باشند ولی اینکه این امکان را فراهم کنیم که بتوانند قدرت هستهای غیرنظامی برای تضمین امنیت خود داشته باشند، این را کمی بعید میدانم.»
پیشتر اسرائیل کاتز وزیر انرژی اسرائیل گفته بود که کشورش خواهان عادیسازی رابطه با عربستان است اما نه به قیمت برنامه هستهای غیرنظامی در آن کشور.
آقای بایدن در این مصاحبه با فرید زکریا به تصمیم عربستان سعودی برای گشودن حریم هواییاش به روی همه هواپیماهای غیرنظامی در شب قبل از سفرش به این کشور در تابستان گذشته اشاره کرد.
در آن زمان سازمان هواپیمایی عربستان، در آستانه پرواز جو بایدن از اسرائیل به عربستان، اعلام کرد که از این پس، حریم هوایی این کشور به روی همه شرکتهای هواپیمایی باز خواهد بود و با این کار هواپیماهای غیرنظامی اسرائیلی اجازه یافتند ۷۴ سال پس از تاسیس این کشور، از حریم هوایی عربستان عبور کنند.
در سال ۲۰۲۰، عربستان به خطوط هوایی امارات هم اجازه داده بود که برای پرواز به اسرائیل از حریم هوایی عربستان عبور کنند.
بااینکه عربستان با عادی شدن روابط امارات متحده با اسرائیل بیسر و صدا موافقت کرده اما خود هنوز چنین اقدامی نکرده و پرواز مستقیم از اسرائیل به عربستان برای سفر حج امسال هم محقق نشد.
به گزارش رویترز، عربستان هم عادی شدن روابط در آینده نزدیک را محتمل نمیداند و گفته برای این کار اول باید مسئله فلسطین حل شود.
منبع تصویر، Reuters
درحالیکه در زمان ریاستجمهوری دونالد ترامپ و با امضای توافق موسوم به «پیمان ابراهیم» به نظر میرسید ریاض و تلآویو هر چه بیشتر به هم نزدیک می شوند، در چند ماه اخیر، پس از توافق «غیرمنتطره» ایران و عربستان با میانجیگری چین برای عادی کردن روابطشان پس از هفت سال قطع ارتباط، و حرکت دولت اسرائیل به سمت تندروی ملی و مذهبی، اکنون این چشمانداز بسیار دورتر شده است.
عملیات نظامی گسترده اسرائیل در هفته گذشته در کرانه باختری اشغالی رود اردن و حمله به اردوگاه آوارگان فلسطینی در جنین خشم جهان عرب را در پی داشته است.
عربستان سعودی هم سهشنبه هفته گذشته همراه با سایر کشورهای عضو اتحادیه عرب این حملات را که طی آن دستکم ۱۲ فلسطینی کشته شدند، محکوم کرد.
پیش از این حملات هم عربستان سعودی بارها گفته بود تا حل مسئله فلسطین روابطش با اسرائیل را عادی نخواهد کرد.
بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل بارها تمایل برای عادیسازی رابطه با عربستان و پیوستن ریاض به جمع کشورهای عربی و اسلامی که روابط دیپلماتیک کامل با اسرائیل دارند، ابراز کرده است اما دولت کنونی اسرائیل هم اکنون چنین توافقی را نامحتمل میبیند.
برخی نیز قتل جمال خاشقچی روزنامهنگار عربستانی-آمریکایی در کنسولگری عربستان در ترکیه و موضع دولت آمریکا را در این چرخش موثر میبینند.
جنگ یمن هم که جنگ نیابتی ایران و عریستان توصیف می شد اکنون متوقف شده و آقای بایدن در این مصاحبه به نقش دولتش در آن اشاره کرد.
با اینحال نشانههای مثبت در بهبود رابطه هنوز دیده میشوند.
الی کوهن وزیر امور خارجه اسرائیل ابراز امیدواری کرده که اسرائیل و عربستان امسال برای عادی کردن روابطشان به توافق برسند و گفته در یک اتفاق نادر، یک تیم اسرائیلی در مسابقات بازیهای ویدئویی در ریاض شرکت خواهند کرد:
« بزودی رابطه کامل بین ما برقرار خواهد شد، یعنی همکاری در امور اقتصادی، اطلاعاتی، گردشگری، پروازها و غیره. من فکر میکنم دیر یا زود این اتفاق می افتد.»
اسرائیل گفته انتظار دارد درباره هر توافقی با میانجیگری آمریکا درباره امنیت این کشور طرف مشورت باشد.
بسیاری معتقدند اسرائیل که معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) را امضا نکرده و از انرژی هستهای استفاده نمیکند، سلاح هستهای دارد در حالیکه اسرائیل هیچگاه آن را نپذیرفته است.
دولت اسرائیل همواره تاکید کرده که نگران امنیتش است درحالیکه نیروهای «متخاصم» این کشور را احاطه کردهاند.
