حمله آمریکا به ایران «می‌تواند فرصتی برای چین باشد»

انتقاد روزنامه‌های دولتی چین از حملات آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران در روز ۲۲ ژوئن ادامه دارد و این روزنامه‌ها می‌گویند آمریکا با این کار وضعیت را بیشتر به سوی «پرتگاه» و «وضعیتی کنترل‌ناپذیر» پیش برده است.

به گزارش بخش مانیتورینگ بی‌بی‌سی، کارشناسان چین می‌گویند اسرائیل موفق شده است آمریکا را وارد این درگیری کند که ممکن است برای چین «فرصتی راهبردی» باشد چون می‌تواند گردش آمریکا به سوی آسیا را با دشواری مواجه کند.

یکی از تحلیلگران با درخواست آمریکا از چین برای بازداشتن ایران از بستن تنگه هرمز مخالفت کرد و بر این باور بود که چین در مقایسه با اروپا کمتر تحت تأثیر چنین اقدامی قرار می‌گیرد، چون منابع واردات نفت خود را متنوع کرده است.

روزنامه‌ ملی‌گرای دولتی گلوبال تایمز در سرمقاله‌های چینی و انگلیسی‌اش نوشت آمریکا با دور زدن شورای امنیت سازمان ملل و چارچوب آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، «موضع اصولی جامعه بین‌المللی، از جمله چین و اتحادیه اروپا» را نادیده گرفته است. در این سرمقاله‌ها همچنین آمده است که همکاری واشنگتن با اسرائیل نشان می‌دهد «ایالات متحده ذاتاً تمایل دارد متحدانش را به تقابل با اخلاق بین‌المللی و اصول چندجانبه‌گرایی بکشاند».

گلوبال تایمز، روزنامه انگلیسی‌زبان چاینا دیلی هم هشدار داد که این درگیری‌ها می‌توانست صلح و امنیت انرژی را به خطر بیندازد و مسیرهای مهم کشتیرانی را مختل کند و «لرزه‌های شدیدی را در اقتصاد شکننده جهان ایجاد کند».

آمریکا «در دام» درگیری با ایران

در برنامه خبری زنده تلویزیون مرکزی چین، کین تیان از مؤسسه مطالعات روابط بین‌الملل معاصر چین اشاره کرد که اسرائیل موفق شده آمریکا را به جنگ بکشاند و هرچه آمریکا بیشتر درگیر شود، خودش بیشتر به دام می‌افتد درست مثل وضعیت جنگ‌های ویتنام و عراق.

چن فنک، مفسر شبکه خبری هم معتقد بود که ایده «جنگ محدود» آمریکا و اسرائیل به تغییر رژیم نمی‌انجامید و اشغال زمینی ایران فراتر از توان اسرائیل بوده و با سیاست انزواگرایانه ترامپ همخوانی ندارد.

او می‌گوید: «آمریکا نمی‌تواند برای همیشه در خاورمیانه بزرگ گیر کند، اما اسرائیل گزینه‌ای برای عقب‌نشینی ندارد... که ممکن است در بدترین زمان هزینه سیاسی سنگینی برای ترامپ داشته باشد.»

لی شائوشیان، نایب رئیس مؤسسه روابط بین‌المللی معاصر چین نیز گفت آمریکا اگر واقعاً درگیر جنگ شود، به «دام» خواهد افتاد.

کارشناسان اتفاق نظر دارند که ادامه درگیری به‌طور کلی برای چین، که سرمایه‌گذاری‌ها و منافع مهمی در این منطقه دارد، مطلوب نمی‌بود. لی همچنین اشاره کرد که چین «نفوذ قاطعی» در این درگیری ندارد.

پروفسور تیان ون‌لین از دانشگاه رن‌مین گفته است که اگر آمریکا بیشتر از این درگیر خاور میانه شود، گردش‌اش به سوی آسیا دشوارتر خواهد شد و ممکن است «یک دوره نسبتاً طولانی فرصت‌های راهبردی» را برای چین فراهم کند. این اصطلاحی است که مفسران چینی هنگام اشاره به دوره رشد سریع چین در زمان جنگ آمریکا در أفغانستان و عراق از آن استفاده می‌کنند.

تنگه هرمز

هو شی‌جین، مفسر برجسته وابسته به دولت چین، در پستی در شبکه اجتماعی ویبو با درخواست مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، مبنی بر اینکه چین مانع بستن تنگه هرمز توسط ایران شود، مخالفت کرد.

او می‌گوید کاری است «بی‌معنا» که آمریکا و اسرائیل به ایران حمله کنند و هم‌زمان از چین بخواهند که به ایران بگویند «دست نگه دارد» و تأکید کرد که چین نمی‌تواند چنین نقشی را ایفا کند.

او همچنین گفت چین در مقایسه با اروپا که عمدتاً به نفت خلیج فارس وابسته است، کمتر از سایر کشورها از بسته شدن احتمالی تنگه هرمز متأثر خواهد شد، چرا که چین سال‌هاست منابع واردات انرژی خود را با خرید از روسیه و آسیای مرکزی متنوع کرده است.

هو در یادداشتی دیگر در ویبو اشاره کرد که بریتانیا، فرانسه و آلمان حملات آمریکا را محکوم نکرده یا از آن انتقاد نکردند، در حالی که همان کشورها حمله روسیه به اوکراین را محکوم کردند.

او می‌گوید که این «بی‌اخلاقی» آن‌ها به همه یادآوری می‌کند که «این جنگ چین نیست» و «اگر روزی ما درگیر جنگی شویم، باید در آن دست بالا را داشته باشیم.»

اما بسیاری از نظرات پای نوشته هو، او را به خاطر پرهیز از محکوم کردن حمله روسیه به اوکراین مسخره کرده‌اند و گفته‌اند که «معیارهای دوگانه» هو کم‌ و بیش مشابه دوگانگی معیارهای غرب است.