با گرمتر شدن زمین تلاطم هوایی هم «بیشتر میشود»
منبع تصویر، Getty Images
- نویسنده, مَدی مالاُی
- شغل, بخش اقلیم و علوم، بیبیسی نیوز
محققان میگویند که با تغییر اقلیم و گرمتر شدن سیاره، هواپیماها به هنگام پرواز تلاطم شدیدتری را تجربه میکنند.
دانشمندان در دانشگاه ردینگ بریتانیا تلاطم در آسمان صاف که پرهیز از آن برای خلبان ها سختتر است را مطالعه کردند.
آنها متوجه شدند که تلاطم شدید بین سالهای ۱۹۷۹ تا ۲۰۲۰ در مسیرهای شلوغ اطلس شمالی ۵۵ درصد افزایش پیدا کرده است.
محققان این افزایش تلاطم را به تغییرات در سرعت باد در ارتفاع بالا، که ناشی از گرمتر شدن هوا به دلیل تصاعد دی اکسید کربن است، نسبت میدهند.
پروفسور پال ویلیامز، محقق علوم اتمسفری در دانشگاه ردینگ که از نویسندگان این مطالعه است گفت: «بعد از یک دهه پژوهش که نشان میداد تغییر اقلیم تلاطم در هوای صاف را در آینده افزایش خواهد داد، ما شواهدی داریم که این پدیده همین حالا ظاهر شده.»
«برای پرهیز از پروازهای پردست انداز در دهههای آینده به دلیل هوای متلاطمتر، باید روی پیشبینی دقیقتر تلاطم هوایی و سامانههای شناسایی سرمایهگذاری کنیم.»
مسیرهای هوایی در آمریکا و شمال اقیانوس اطلس شاهد بیشترین افزایش بود. اروپا، خاورمیانه، و جنوب اطلس هم افزایش قابل توجه تلاطم هوایی را تجربه کرد.
پروفسور ویلیامز گفت که افزایش تلاطم هوایی به دلیل چینش شدیدتر باد (wind shear) - یا تفاوت در سرعت یا جهت باد در محدوده ای نسبتا کوچک - در جت استریم اتفاق میافتد. جت استریم یک جریان قوی باد است که در ارتفاع ۸ تا ۱۱ کیلومتری از غرب به شرق میوزد.
جت استریم به دلیل اختلاف دما میان ناحیه استوایی و دو قطب شکل میگیرد.
هرچند ماهوارهها قادر به رویت تلاطم نیستند، اما ساختمان و شکل جت استریم را شناسایی میکنند که تحلیل آن را ممکن میکند.
سیستمهای راداری تلاطم را از طوفان تمیز میدهند، اما تلاطم هوای صاف تقریبا نامرئی است و تشخیص آن دشوار است.
پروازهای پردستانداز نه تنها به هم زننده آسایش هستند، بلکه میتوانند باعث صدمه فیزیکی شوند. دستانداز خیلی شدید هوایی یک اتفاق نادر است، اما تلاطم هوای صاف ممکن است کاملا بیمقدمه اتفاق بیافتد، زمانی که کمربند ایمنی مسافران بسته نیست.
پروفسور ویلیامز میگوید: «هیچکس نباید به خاطر ترس از تلاطم از سفر هوایی پرهیز کند، اما عاقلانه است کمربند ایمنی همیشه بسته باشد، مگر زمانی که درحال حرکت هستید. این کار ایمنی شما را تقریبا به طور کامل تضمین میکند، حتی در بدترین تلاطم.»
این پدیده عواقب مالی هم دارد.
محققان گفتند که صنعت هوانوردی فقط در آمریکا سالانه بین ۱۵۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار در اثر این پدیده زیان میبیند که از جمله به دلیل فرسوده کردن هواپیماست.
تلاطم هوایی همچنین هزینه زیست محیطی دارد، چون خلبان برای اجتناب از آن باید سوخت بیشتری بسوزاند.
نتایج این مطالعه در نشریه «ژئوفیزیکال ریسرچ لترز» منتشر شده است.
