هشدار دبیرکل سازمان ملل: حملات به نیروگاه هسته‌ای اوکراین می‌تواند به «فاجعه‌ای عظیم» بیانجامد

در پی ادامه حملات به نیروگاه هسته‌ای «زاپروژیا» در اوکراین، آنتونی گوترش دبیرکل سازمان ملل هشدار داد که ادامه این روند می‌تواند به یک «فاجعه عظیم» بیانجامد.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین هم از جامعه جهانی خواسته است که فورا برای وادار کردن نیروهای روسیه به ترک این نیروگاه اقدام کند.

آقای زلنسکی با متهم کردن روسیه به باج خواهی هسته‌ای،‌ گفت که خارج کردن روسیه از نیروگاه هسته ای زاپوریژیا به نفع جهان است نه فقط اوکراین.

نیروگاه هسته‌ای «زاپروژیا»، بزرگترین نیروگاه هسته‌ای اروپاست که از ماه مارس (اسفند پارسال) به دست نیروهای روسیه افتاده است.

در روز پنج‌شنبه گزارش شد که دستکم ۱۰ بار ساختمان‌های اداری این نیروگاه هدف شلیک خمپاره قرار گرفتند.

اوکراین و روسیه همدیگر را به شلیک این خمپاره‌ها متهم می‌کنند و می‌گویند طرف روبه‌رو دروغ می‌گوید.

اوکراین هشدار داد که روسیه ممکن است «بزرگترین سانحه اتمی جهان» را رقم بزند.

در روز چهارشنبه، وزرای خارجه کشورهای عضو گروه هفت (جی هفت) از روسیه خواستند تا فورا این نیروگاه را اوکراین بازگرداند.

ایالات متحده نیز از هر دو طرف خواست تا اطراف این نیروگاه یک منطقه غیرنظامی تشکیل بدهند.

آمریکا و چین خواستار دسترسی کارشناسان سازمان ملل به این نیروگاه شده‌اند.

یکی از سخنگویان وزارت خارجه آمریکا گفت که جنگیدن در نزدیکی نیروگاه هسته‌ای «هم خطرناک است و هم غیرمسئولانه».

تاسیسات هسته‌ای «زاپروژیا» که در شرق اوکراین قرار دارد از هفته گذشته شاهد شلیک خمپاره بوده است.

نه روسیه و نه اوکراین مسئولیت هیچ کدام از این حملات را قبول نکرده‌اند.

اوکراین می‌گوید که روسیه محل این تاسیسات هسته‌ای را به یک پایگاه نظامی تبدیل کرده و از آنجا به مناطق اطراف حمله می‌کند، چون می‌داند که اوکراین نمی‌تواند دست به حملات تلافی‌جویانه بزند.

روسیه این ادعاهای حکومت اوکراین را تکذیب کرده است.

یکی از مقام‌های روس که در محل حضور دارد، بیانیه‌ای صادر کرده که دقیقا نقطه مقابل اظهارات طرف اوکراینی است.

روس‌ها می‌گویند که اوکراینی‌ها نیروگاه را زیر آتش سنگین گرفته‌اند.

بی‌بی‌سی نمی‌تواند ادعاهای هیچ از طرفین را تایید یا رد کند.

چگونه بحران «زاپروژیا» شکل گرفت؟

  • مارس ۲۰۲۲ (اسفند ۱۴۰۰): در فاصله کوتاهی بعد از حمله روسیه به اوکراین، نیروهای این کشور کنترل نیروگاه «زاپروژیا» را به دست گرفتند. به مدیریت این نیروگاه گفته شد که این تاسیسات از این پس به شرکت «روس‌اتم» تعلق دارد. با این حال کارمندان اوکراینی در نیروگاه به کارشان تحت نظر نیروهای اشغالگر ادامه دادند.
  • ۳ اوت (۱۲ مرداد): آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که کنترل این نیروگاه به کلی از دست خارج شده و هر چه سریعتر، ناظران این آژانس باید از آنجا بازدید کنند. آژانس همچنین گفت که نیروگاه به تعمیرات جدی نیاز دارد.
  • ۵ اوت (۱۴ مرداد): آژانس هسته‌ای اوکراین اعلام کرد که دو سری از راکت‌های روسی به این تاسیسات اصابت کرده‌اند و موجب آتش‌سوزی شدند. به گفته این منبع اوکراینی، به دلیل آتش‌سوزی کارکنان نیروگاه ناچار شدند که یکی از رآکتورها را از مدار خارج کنند.
  • ۸ اوت (۱۷ مرداد): اوکراین اعلام کرد که ادامه حملات روسیه موجب شده تا سه حساسگر رادیواکتیو این تاسیسات آسیب ببینند و یکی از کارکنان مجروح شود. اما مقام‌های روس که در محل حضور دارند گفتند که این محل زیر حمله راکت‌های ارتش اوکراین قرار گرفته است.
  • ۱۰ اوت (۱۹ مرداد): وزاری خارجه کشورهای جی‌هفت از روسیه خواستند تا نیروگاه را فورا به اوکراین بازگرداند.
  • ۱۱ اوت (۲۰ مرداد): شلیک راکت به سوی نیروگاه ادامه پیدا کرد و روسیه و اوکراین، کماکان همدیگر را متهم کردند.

در هشدار روز پنج‌شنبه دبیرکل سازمان ملل او گفت که ضروری است دو طرف فورا به یک توافق درباره امنیت این منطقه دست پیدا کنند.

آقای گوترش که پیش از جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل سخن می‌گفت، خواسته آمریکا را درباره ایجاد منطقه غیرنظامی تکرار کرد.

در کی‌یف، ولودیمیر زلنسکی روسیه را متهم کرد که در تلاش است به شکل عمدی یک سانحه اتمی «بزرگتر از چرنوبیل» درست کند.

به گفته او اگر مسکو موفق شود این کار را انجام بدهد، «بدون شلیک سلاح هسته‌ای، یک حمله هسته‌ای» انجام داده است.

نیروگاه «زاپروژیا» در نزدیکی شهر انرهودار در جنوب‌شرقی اوکراین و در کرانه چپ رود دنیپر قرار دارد.

شش رآکتور آب سنگین و مخازن زباله هسته‌ای در این نیروگاه قرار دارند.

از زمان اشغال نیروگاه توسط نیروهای نظامی روسیه، بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی موفق نشده‌اند از آن بازدید کنند.