وعده ترامپ مبنی بر اخراج دسته جمعی مهاجران چگونه عملی می‌شود؟

    • نویسنده, برند دباسمن و مایک وندلینگ
    • شغل, بی‌بی‌سی

نورا، ۴۷ ساله، شب انتخابات را با اضطراب سپری کرد زیرا پیروزی دونالد ترامپ به تدریج آشکارتر می‌شد. با اینکه او ۲۴ سال در آمریکا زندگی کرده و دو دخترش، کریستل ۳۰ ساله و لیا ۱۹ ساله، شهروند ایالات متحده هستند، او پس از ورودش از نیکاراگوئه به‌دلیل وقوع طوفان ویرانگر همچنان بدون مدارک قانونی است.

او به بی‌بی‌سی گفت: «خوابم نبرد، کم‌خوابی دارم. ترس دوباره برگشته است» و به‌ خاطر وضعیت مهاجرتی‌اش خواست ناشناس بماند.

اکنون با بازگشت ترامپ به کاخ سفید، نورا نگران است که او وعده خود برای اخراج میلیون‌ها مهاجر بدون مجوز را عملی کند.

ترامپ اخیرا در یک کنفرانس خبری گفت: «ما بزرگ‌ترین اخراج در تاریخ کشورمان را خواهیم داشت.»

جی‌دی ونس نامزد معاون رئیس‌جمهوری آقای ترامپ در مصاحبه‌ با شبکه‌ خبری ای بی‌سی، عدد مشخصی ذکر کرد.

او گفت: «بیایید با یک‌ میلیون شروع کنیم... از یک‌ میلیون شروع می‌کنیم و بعد ادامه می‌دهیم».

با اینکه شعار«اخراج دسته‌جمعی، همین حالا!» تبدیل به یکی از شعارهای اساسی کمپین ترامپ شده بود و پرچم‌ها و پلاکاردهای آن در تمام گردهمایی‌های هواداران ترامپ به چشم می‌آمد اما کارشناسان می‌گویند عملی کردن این وعده از جهت قانونی و عملی با چالش مواجه خواهد شد.

شمار مهاجران بدون مدارک قانونی در ایالات متحده چقدر است؟

براساس داده‌های جدید وزارت امنیت داخلی آمریکا و مؤسسه تحقیقاتی پیو، تا سال ۲۰۲۲ حدود ۱۱ میلیون مهاجر بدون مدارک قانونی در ایالات متحده حضور داشتند که حدود ۳.۳ درصد از جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند.

این تعداد از سال ۲۰۰۵ نسبتاً ثابت مانده است، اگرچه پیو هشدار می‌دهد که برخی عوامل هنوز در داده‌های رسمی منعکس نشده‌اند، از جمله حدود ۵۰۰ هزار مهاجر از کوبا، ونزوئلا، هائیتی و نیکاراگوئه که مجوزهای بشردوستانه دریافت کرده‌اند.

بیشتر مهاجران بدون مدارک قانونی برای مدت طولانی در آمریکا اقامت دارند - نزدیک به ۸۰ درصد آن‌ها بیش از یک دهه در این کشور بوده‌اند - و تقریباً نیمی از آن‌ها اهل مکزیک هستند. پس از آن، بیشترین تعداد از گواتمالا، السالوادور و هندوراس هستند.

این افراد عمدتاً در شش ایالت متمرکز شده‌اند: کالیفرنیا، تگزاس، فلوریدا، نیویورک، نیوجرسی و ایلینوی.

چالش‌های قانونی

مهاجرانی که بدون مدارک و مجوز قانونی در ایالات‌متحده هستند، حق رسیدگی قانونی ازجمله حق حضور در دادگاه قبل از اخراج را دارند. بالا رفتن ناگهانی تعداد افرادی که قرار است اخراج شوند، نیازمند افزایش ظرفیت نظام دادگاه‌های مهاجرتی است. این دادگاه‌ها همین‌ الان هم‌ صف‌های طولانی و تأخیر زیادی دارند.

بیشتر مهاجرانی که در ایالات‌متحده هستند و وارد مسیر اخراج می‌شوند، اغلب با هیچ افسر اداره مهاجرت یا مسئول اداره گمرک و مرزبانی (آیس) برخورد نداشته‌اند، بلکه مسئولان قضایی محلی پرونده آن‌ها را به جریان انداخته‌اند.

با این‌ وجود، بسیار از شهرها و نواحی بزرگ کشور، قوانینی تصویب کرده‌اند که مانع از دخالت پلیس و همکاری آن با نیروی‌های آیس می‌شوند.

کمپین آقای ترامپ وعده داده است علیه این «شهرهای امن» وارد عمل خواهد شد اما سیستم اداری چند گانه ایالات‌ متحده که قانون‌گذاری محلی، ایالتی و فدرال در آن نقش بازی می‌کند، مسئله را بسیار پیچیده کرده است.

کاتلین بوش جوزف، تحلیلگر سیاست‌گذاری در موسسه سیاست‌گذاری مهاجرت (ام‌پی‌آی) که در واشنگتن قرار دارد، می‌گوید همکاری بین مأموران آیس و مقامات محلی برای اجرای هر نوع برنامه اخراج دسته‌جمعی، اهمیت کلیدی دارد.

او می‌گوید: «برای مأموران آیس بسیار آسان‌تر است که یک نفر را از زندان محلی برای اخراج از کشور ببرند تا اینکه درجاهای مختلف برای پیدا کردنش جستجو کنند. این فقط در صورتی ممکن است که مأموران قضایی محلی با آیس همکاری کنند».

خانم بوش جوزف یک مورد اخیر را به‌ عنوان‌ مثال مطرح می‌کند. در اوایل ماه اوت امسال رئیس پلیس مناطق بوراد و پالم بیچ در ایالت فلوریدا اعلام کردند هیچ‌کدام از نیروهایشان را برای کمک به اجرای برنامه اخراج دسته‌جمعی در اختیار نخواهند گذاشت.

او ادامه می‌دهد: «مناطق زیاد دیگری هم وجود دارند که با برنامه اخراج دسته‌جمعی ترامپ همکاری نخواهند کرد. همین اجرای چنین برنامه‌ای را سخت‌تر خواهد کرد».

هر نوع برنامه اخراج دسته‌جمعی به‌ احتمال‌ زیاد بلافاصله از طرف فعالان حقوق بشر و حقوق مهاجران با چالش‌های قانونی مواجه خواهد شد.

هم‌ زمان یکی از مصوبه‌های دادگاه عالی در سال ۲۰۲۲ به این معنی است که دادگاه‌ها نمی‌توانند حکمی برخلاف قوانین و سیاست‌های مهاجرتی صادر کنند. این یعنی آن‌ها سعی خواهند کرد برنامه خود را با وجود چالش‌های قانونی که در مسیرشان قرار می‌گیرد، پیش ببرند.

چالش‌های عملیاتی و اجرایی

اگر فرضاً دولت ایالات‌ متحده آمریکا بتواند از جهت قانونی برنامه اخراج دسته‌جمعی را به مرحله اجرا برساند، مقام‌های اجرایی باید بتوانند از پس چالش‌های تدارکاتی لازم برای اجرای این برنامه بربیایند.

در دوران ریاست جمهوری بایدن، اخراج مهاجران بیشتر بر مهاجرانی که به‌ تازگی در مرز بازداشت‌ شده بودند، متمرکز بوده است در حالیکه اخراج افرادی که در داخل خاک آمریکا دستگیرشده‌اند، در ده سال گذشته در حدود ۱۰۰ هزار نفر باقی‌مانده است. این رقم فقط در سال‌های اول ریاست جمهوری اوباما به ۲۳۰ هزار نفر رسید.

ارون ریچلین ملنیک، مدیر سیاست‌گذاری در کمیته مهاجرت ایالات‌ متحده آمریکا به بی‌بی‌سی می‌گوید: «رساندن این رقم به یک‌ میلیون نفر، آن‌هم در طول فقط یک سال، نیاز به تزریق نیروی کار و منابع فوق‌العاده زیادی دارد که در عمل وجود ندارد».

کارشناسان شک دارند که ۲۰ هزار مامور و نیروی پشتیبانی اداره آیس بتوانند حتی شمار ناچیزی از یک‌ میلیون نفر مهاجری که کمپین ترامپ وعده می‌دهد را ردیابی و پیدا کنند.

آقای ریچلین ملنیک اضافه می‌کند اخراج مهاجران فرآیندی طولانی و پیچیده است. پیدا کردن و دستگیر کردن یک مهاجر بدون مدارک رسمی تازه قدم اول این مسیر طولانی است.

بعد از دستگیری، مهاجران دستگیرشده باید در خانه یا یکی از مراکز مخصوص بازداشت‌شدگان اسکان داده شوند. بعد آن‌ها را نزد یک قاضی مخصوص مهاجرت می‌برند. این سیستم در حال حاضر دارای یک فهرست انتظار طولانی است که حداقل به‌اندازه یک سال، افراد در صف انتظار آن مانده‌اند.

تازه بعد از گذر از این مرحله است که دستگیرشدگان از ایالات‌ متحده خارج می‌شوند؛ روندی که نیازمند همکاری دیپلماتیک دوجانبه بین آمریکا و کشور دریافت‌کننده مهاجراست.

آقای ریچلین ملنیک می‌گوید: «آیس در هیچ‌ کدام از این مراحل، نیروی کار کافی برای رسیدگی به پرونده یک‌ میلیون نفر را ندارد».

آقای ترامپ گفته است از نیروهای گارد ملی و یا ارتش آمریکا برای کمک به این اخراج‌های دسته‌جمعی استفاده خواهد کرد.

به‌طورکلی و در طول تاریخ، ارتش آمریکا فقط در ناحیه مرزی ایالات‌ متحده و مکزیک سابقه دخالت در امور مهاجرتی داشته است.

به غیر از «کمک گرفتن از ادارات قضایی محلی» و ارتش، آقای ترامپ به جزییات چندانی در مورد چگونگی اجرایی شدن برنامه اخراج یک‌ میلیونی اشاره‌ نکرده است.

او در مصاحبه‌ای با مجله تایم که اوایل امسال انجام شد، تنها اشاره کرد که ساخت بازداشتگاه‌های جدید برای مهاجران را در نظر خواهد داشت، و به نیروهای پلیس در برابر شکایت‌های قانونی «گروه‌های لیبرال و یا پروگرسیو (مترقی)» مصونیت قضایی خواهد داد.

او اضافه کرد مشوق‌هایی برای نیروهای پلیس محلی برای کمک به اجرای این برنامه در نظر گرفته خواهد شد، تا نیروهایی که در آن همکاری نمی‌کنند هم به همکاری رو بیاورند.

اریک روآرک، مدیر بخش تحقیقات نامبرز یو‌اس‌ای – سازمانی که حامی کنترل‌ شدیدتر درزمینهٔ مهاجرت است- می‌گوید هر برنامه اخراج مهاجران از داخل خاک آمریکا فقط درصورت افزایش نیروی‌های مرزبانی مؤثر خواهد بود.

او می‌گوید: «این مسئله باید در اولویت قرار بگیرد. اگر به این جنبه رسیدگی نکنید در کنترل مهاجرت در داخل خاک کشور پیشرفت زیادی نخواهید داشت. برای همین این مهاجرها داخل کشور می‌شوند».

آقای روآرک اضافه می‌کند متوقف کردن شرکت‌هایی که مهاجران غیرقانونی را استخدام می‌کنند هم برای چنین برنامه‌ای ضروری است.

او می‌گوید: «آن‌ها برای کار می‌آیند و کار هم پیدا می‌کنند. زیرا ضابطان داخلی تقریباً از کار ساقط‌ شده‌اند».

هزینه‌های مالی و سیاسی

کارشناسان تخمین می‌زنند اخراج یک‌ میلیون مهاجر یا بیشتر، ده‌ها یا حتی صدها میلیارد دلار هزینه خواهد داشت.

بودجه نیروی آیس برای انتقال و اخراج مهاجران در سال ۲۰۲۳، ۴۲۰ میلیون دلار بود. در این سال کمی بیش از ۱۴۰ هزار مهاجر را اخراج کرد.

ساخت مراکز بازداشت و ازدیاد پروازهای اخراج مهاجران غیرقانونی نیز به سرمایه‌گذاری قابل توجهی نیاز دارد - به گفته آقای ریچلین-ملنیک، این هزینه می‌تواند ده‌ها یا صدها میلیون دلار باشد.

سایر وعده‌های ترامپ در مورد اجرای قوانین مرزبانی - تکمیل دیوار مرزی جنوبی، محاصره دریایی برای جلوگیری از ورود فنتانیل، و اعزام هزاران نیروی نظامی - نیز برای تأمین منابع رقابت خواهند کرد.

آدام آیساکسون، کارشناس امور مهاجرت و مرزداری از اداره امور آمریکای جنوبی در واشنگتن، می‌گوید: «تصاویر کابوس‌وار اخراج دسته‌جمعی مهاجران می‌تواند به وجهه سیاسی دولت احتمالی ترامپ آسیب بزند».

آقای آیساکسون می‌گوید: «در شهرها و در میان گروه‌های مختلف جامعه، مردم شاهد خواهند بود چطور افرادی که می‌شناسند و آن‌ها را دوست دارند به‌زور سوار اتوبوس خواهند شد».

او ادامه می‌دهد: «تصاویر بسیار دلخراش و دردناکی در تلویزیون از گریه کودکان و خانواده‌ها پخش خواهد شد. همه این‌ها وجهه دولت آن‌ها را به‌شدت خدشه‌دار خواهد کرد. این به معنای جدا کردن خانواده‌ها از هم است، آن‌هم به شکل بسیار افراطی».

آیا اخراج دسته‌جمعی پیش‌ از این هم انجام‌ شده است؟

در دوره قبلی ریاست جمهوری ترامپ، نزدیک به ۱.۵ میلیون نفر از مناطق مرزی و هم از داخل آمریکا اخراج شدند.

دولت آقای بایدن هم تا فوریه سال ۲۰۲۴، ۱.۱ میلیون نفر را اخراج کرده است و آن‌طور که آمار نشان می‌دهد در مسیر رسیدن به رکورد دولت ترامپ است.

در دو دوره دولت اوباما، زمانی که آقای بایدن معاون رئیس‌جمهوری بود، نزدیک به سه میلیون نفر اخراج شدند و کار به آنجا رسید که بعضی از حامیان اصلاح قوانین مهاجرتی او را «اخراج کننده اعظم» نامیدند.

نمونه تاریخی دیگری اخراج دسته‌جمعی که می‌توان به آن اشاره کرد، به سال ۱۹۵۴ برمی‌گردد که در آن حدود ۱.۳ میلیون نفر در ادامه عملیات «وت‌بک» -نام توهین‌آمیزی است که در آن زمان علیه مردم مکزیک به‌کاربرده می‌شد- از ایالات‌ متحده اخراج شدند.

مورخان در مورد شمار دقیق افراد اخراج شده، اختلاف‌نظر دارند.

این برنامه با مخالفت عمومی روبرو شد - بخشی از آن به این دلیل که برخی از شهروندان آمریکایی نیز اخراج شدند - و با مشکلات مالی مواجه بود. این برنامه تا حدود سال ۱۹۵۵ عمدتاً پایان یافت.

با این حال، کارشناسان مهاجرت می‌گویند که این عملیات به طور مستقیم قابل مقایسه با تلاش‌های اخراج امروزی نیست، زیرا از روند قانونی مناسب برخوردار نبود و عمدتاً مردان مجرد از مکزیک را هدف قرار می‌داد، نه خانواده‌هایی از کشورهای دورتر.

یک تصمیم سخت

برای نورا، بازگشت به نیکاراگوئه، زادگاهش، چشم‌اندازی ترسناک است.

نورا گفت: «در این ۲۴ سالی که در آمریکا زندگی کرده‌ام، کار کرده‌ام و مالیات پرداخت کرده‌ام، هیچ راه دیگری برای تغییر وضعیت من وجود نداشته است.» او افزود: «تصور بازگشت به نیکاراگوئه سخت است.»

دخترانش که برای اولین بار در انتخابات ایالات متحده رأی داده‌اند، گفته‌اند که در صورت لزوم، با او به نیکاراگوئه خواهند رفت.

لیا گفت: «ما هر کاری که لازم باشد برای مادرمان انجام می‌دهیم.»