حماس می‌گوید طرح ترامپ منافع اسرائیل را تامین می‌کند نه فلسطینیان

یک مقام ارشد حماس به بی‌بی‌سی گفته این گروه به احتمال زیاد طرح پیشنهادی دونالد ترامپ برای پایان جنگ در غزه را رد خواهد کرد، زیرا به گفته او این طرح «در راستای منافع اسرائیل» است و «از منافع فلسطینیان چشم‌پوشی می‌کند».

این مقام حماس به بی‌بی‌سی گفت همچنین بعید است حماس با خلع سلاح و تحویل دادن تسلیحات خود – که یکی از شروط اصلی طرح آقای ترامپ است – موافقت کند. علاوه بر این حماس گفته با استقرار «نیروی بین‌المللی ثبات» (ISF) در غزه مشکل دارد چرا که آن را شکلی تازه از اشغال‌گری می‌داند.

این در حالی که نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو روز دوشنبه در کاخ سفید و در حالی که با دونالد ترامپ دیدار می‌کرد گفت این طرح را می‌پذیرد، اما اکنون در کمتر از ۲۴ ساعت حماس آن را مورد تردید جدی قرار داد است هر چند این گروه هنوز پاسخی رسمی نداده است.

وزارت خارجه قطر اعلام کرده حماس در حال بررسی «مسئولانه» این پیشنهاد کاخ سفید است.

یک مقام ارشد فلسطینی مطلع از مذاکرات حماس به بی‌بی‌سی گفت که این گفت‌وگوها هم شامل رهبران داخل غزه و هم رهبران خارج از غزه می‌شود.

آن طور که گفته می‌شود فرمانده نظامی حماس در نوار غزه، عزالدین حداد، مصمم به ادامه جنگ است و حاضر به پذیرش طرح پیشنهادی نیست. در همین حال، چهره‌های حماس در خارج از غزه که کنترلی مستقیم بر گروگان ها و اوضاع در داخل غزه ندارند، به نظر می‌رسد در حاشیه قرار گرفته‌اند.

برای مرور آخرین تحولات مربوط به غزه و پیشنهاد دونالد ترامپ برای پایان جنگ در آن، به لینک زیر مراجعه کنید و گزارش لحظه به لحظه روز سه شنبه ما در این رابطه را بخوانید:

گفت‌وگوهای حماس، که انتظار می‌رود چند روز طول بکشد، بنابر گزارش‌ها شامل دیگر گروه‌های فلسطینی هم می‌شود.

گروه مسلح «جهاد اسلامی فلسطین» که در حمله ۷ اکتبر به اسرائیل شرکت داشت و پیش‌تر تعدادی از گروگان‌های اسرائیلی را در اختیار داشت، روز سه‌شنبه - ۸ مهر / ۳۰ سپتامبر - این طرح را رد کرد.

برای حماس، یکی از اصلی‌ترین نقاط اختلاف این است که طرح دونالد ترامپ از آنان می‌خواهد همه گروگان‌ها را یک‌جا آزاد کنند ــ امتیازی که تنها اهرم فشار آنها به شمار می‌رود.

با وجود حمایت دونالد ترامپ، بی‌اعتمادی جدی و این باور وجود دارد که اسرائیل پس از دریافت گروگان‌ها عملیات نظامی خود را از بگیرد ــ به‌ویژه پس از آنکه اوایل ماه جاری میلادی، اسرائیل برخلاف نظر آمریکا تلاش کرد رهبران حماس را در دوحه ترور کند.

همچنین نقشه‌ای که دولت ترامپ از غزه منتشر کرده، نشان‌دهنده ایجاد یک «منطقه حائل» در مرز جنوبی غزه با مصر است. هنوز روشن نیست چه نهادی این منطقه را اداره خواهد کرد، اما در صورت دخالت اسرائیل، این موضوع هم به نقطه اختلاف تبدیل خواهد شد.

افزون بر این، بنیامین نتانیاهو پس از پذیرش طرح در شامگاه دوشنبه در واشنگتن، در اظهاراتی تلویحا با برخی مفاد آن مخالفت کرد و در ویدیویی که در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد، تاکید کرد ارتش اسرائیل می‌تواند در بخش‌هایی از غزه باقی بماند و این کشور «به‌زور» در برابر تشکیل یک کشور فلسطینی مقاومت خواهد کرد.

این مواضع در تضاد با مفاد چارچوب طرح دونالد ترامپ است که خروج کامل نیروهای اسرائیلی را پیش‌بینی می‌کند و می‌گوید پس از اجرای طرح، «مسیر معتبری به سوی حق تعیین سرنوشت و تشکیل کشور فلسطینی» وجود خواهد داشت.

ارتش اسرائیل عملیات نظامی خود در غزه را در پاسخ به حمله حماس به جنوب اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز کرد؛ حمله‌ای که در آن حدود ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر گروگان گرفته شدند.

از آن زمان تاکنون، به گفته وزارت بهداشت غزه که تحت مدیریت حماس است، دست‌کم ۶۶ هزار و ۹۷ نفر در حملات اسرائیل در غزه کشته شده‌اند.

در ماه اوت، یک نهاد تحت حمایت سازمان ملل تایید کرد که در شهر غزه قحطی در جریان است.

اوایل ماه جاری میلادی هم، کمیسیون تحقیق سازمان ملل نتیجه گرفت که اسرائیل در غزه مرتکب «نسل‌کشی» شده است؛ اتهامی که اسرائیل به شدت آن را رد می‌کند.

قطر پس از ابراز تاسف اسرائیل از حمله به رهبران حماس در دوحه، نقش میانجی را از سر می‌گیرد

روز سه شنبه - هشتم مهر - در تحولی دیگر و تنها یک روز پس از آن که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، از حمله هوایی به رهبران حماس در دوحه، ابراز تاسف کرد، نخست‌وزیر این کشور گفت که آماده است به تلاش‌های خود برای پایان دادن به جنگ غزه ادامه دهد و میانجی‌گری را از سر بگیرد.

به گفته کاخ سفید، نخست‌وزیر اسرائیل روز گذشته - دوشنبه هفتم مهر - در یک تماس تلفنی سه جانبه با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، به شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی گفت که از کشته شدن یک افسر امنیتی قطری در حمله ۹ سپتامبر و نقض حاکمیت آن کشور متاسف است.

آقای نتانیاهو همچنین تایید کرد همان طور که دونالد ترامپ پیش‌تر گفته بود، اسرائیل در آینده چنین حمله‌ای را تکرار نخواهد کرد.

وزارت امور خارجه قطر اعلام کرد که شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی بر «آمادگی کشور برای ادامه تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ در نوار غزه، در چارچوب ابتکار عمل رئیس جمهور آمریکا» تأکید کرده است.

قطر از سال ۲۰۱۲ میزبان دفتر سیاسی حماس بوده و در طول جنگ ۲۳ ماهه غزه، در کنار ایالات متحده و مصر به عنوان میانجی در مذاکرات غیرمستقیم بین این گروه و اسرائیل فعالیت داشته است.

قطر همچنین متحد عمده ایالات متحده در منطقه است و میزبان یک پایگاه هوایی بزرگ آمریکایی است.

طرح ترامپ شتاب گرفته است، اما ابهام آن را نمی‌توان آغاز امیدوارکننده‌ای دانست

جرمی بوئن - سردبیر بین‌الملل بی‌بی‌سی

توافق چارچوب دونالد ترامپ برای پایان دادن به جنگ غزه و بازسازی سرزمین ویران‌شده، پشتوانه‌ قوی دارد.

بخش عمده‌ آن به ابتکار خود رئیس‌جمهور است. کشورهای عربی و اسلامی از جمله اردن، مصر، قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، پاکستان، اندونزی و ترکیه، نیز از این طرح حمایت می‌کنند.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، هم که در کنار دونالد ترامپ ایستاده بود، آن را پذیرفت، با وجود اینکه این طرح صحبت‌هایی هم از تشکیل یک کشور فلسطینی مطرح شد که او بارها آن را محکوم کرده است.

آقای ترامپ برای دسترسی سریع به صلح در غزه، می‌گوید که حماس «سه تا چهار روز» فرصت دارد تا تصمیم بگیرد که بله یا خیر بگوید. اگر پاسخ منفی باشد، جنگ ادامه می‌یابد.

نقطه قوت این طرح، سرعت عمل آن است اما نقطه ضعف آن، فقدان جزئیاتی است که از ویژگی‌های دیپلماسی ترامپی به شمار می‌رود.

اگر قرار باشد این طرح کارگر افتد، مذاکرات سختی لازم خواهد بود. در این فرآیند، فرصت‌های زیادی نیز برای فروپاشی آن وجود خواهد داشت.

ممکن است پایان دادن به یک درگیری عمیق که بیش از یک قرن طول کشیده است، امکان‌پذیر نباشد. در درازمدت، بریتانیا و بسیاری از کشورها به جز اسرائیل و ایالات متحده معتقدند که هر راه‌حلی که منجر به استقلال فلسطین نشود، صلح را به ارمغان نخواهد آورد.

آقای نتانیاهو معتقد است که این توافق او را به پیروزی دست نیافتنی اسرائیل بر حماس نزدیک‌تر می‌کند. او هرگونه حق فلسطینیان را بر سرزمین میان رود اردن و دریای مدیترانه، انکار می‌کند.

یک طرح وجود دارد، اما دو برداشت کاملا متفاوت از آن می‌شود. چارچوب طرح آن‌قدر مبهم است که هر دو برداشت امکان‌پذیر به نظر می‌رسند.

این آغاز امیدوارکننده‌ای به‌شمار نمی‌رود.

نتانیاهو: اسرائیل از غزه خارج نمی‌شود و با تشکیل کشور فلسطین هم اصلا موافقت نکردم

در همین حال، تنها ساعاتی پس از کنفرانس خبری بنیامین نتانیاهو با دونالد ترامپ در کاخ سفید، نخست‌وزیر اسرائیل در ویدیویی که در کانال تلگرام او منتشر شد تاکید می‌کند که در دیدارش با رئیس‌جمهور آمریکا،‌ درباره به رسمیت شناختن کشور فلسطین هیچ توافقی نکرده است.

در این ویدئو از آقای نتانیاهو سوال می‌شود که آیا او با «تشکیل کشور فلسطین موافقت کرده است» که او پاسخ می‌دهد «خیر،‌ به هیچ وجه».

او گفت که چنین بندی در طرح ۲۰ ماده‌ای دونالد ترامپ وجود ندارد و افزود که اسرائیل «با اعمال زور» با تشکیل کشور فلسطین مخالفت خواهد کرد.

جهت روشن شدن مساله: در طرح ۲۰ ماده‌ای دونالد ترامپ آمده است که پس از بازسازی غزه و انجام اصلاحات در تشکیلات فلسطینی «ممکن است که سرانجام شرایط برای شکل‌گیری راهی معتبر برای برخورداری فلسطینیان از حق تعیین سرنوشت و یک کشور مستقل مهیا شود».

نخست‌وزیر اسرائیل همچنین در این پیام ویدئویی در پاسخ به کسانی که سعی دارند او را برای خروج ارتش اسرائیل از غزه تحت فشار بگذارند، گفت: «این اتفاق نخواهد افتاد.»

او گفت: «آنها مدام می‌گویند که شما باید شرایط حماس را بپذیرید. همه نیروها را از غزه خارج کنید. ارتش اسرائیل باید خارج شود و حماس می‌تواند تجدید قوا کند و حتی می‌تواند نوار غزه را دوباره در کنترل بگیرد. این اتفاق نخواهد افتاد.»