شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
«پدربزرگ بانمک» انتخابات اندونزی؛ فردی که لرزه بر اندام خیلیها میانداخت در یک قدمی ریاستجمهوری
ایوت تان و تریشا هوسادا، خبرنگاران بیبیسی در سنگاپور و جاکارتا
روزگاری اسم پرابوو سوبیانتو لرزه بر اندام خیلیها در اندونزی میانداخت.
اما گویا رأیدهندگان جوان مفتون تغییر ظاهر ظریف وزیر دفاع شدهاند. این فرمانده آتشینمزاج سابق نیروهای ویژه که سایه اتهامات نقض حقوق بشر و ناپدیدسازی افراد را پشت سر خود دارد حالا پدربزرگی بانمک شده است که جان میدهد برای میم ساختن.
آلبرت جاشو یک حامی ۲۵ ساله او میگوید: «او خیلی پیرتر شده ولی میتواند به نسل من روی خوش نشان بدهد.»
آقای پرابوو که حالا ۷۲ ساله است درصدد جانشینی جوکو ویدودو، رئیسجمهوری بسیار محبوب در انتخابات روز ۱۴ فوریه در سومین دموکراسی بزرگ جهان است. او وعده ثبات و توسعه اقتصادی بیشتری از دوره آقای ویدودو، یا آقای جوکُوی که بدان مشهورتر است، در یک دهه تصدی قدرت میدهد.
تا کنون نظرسنجیها آقای پرابوو را پیشتر از رقبای جوانترش، گانجار پرانوو و انیس بازودان، نشان میدهد. هر دو نفر در دهه پنجم زندگیشان هستند و تجربه اداره استانهای کلیدی اندونزی را در مقام فرمانداری داشتهاند. امنیت شغلی، زیرساخت و نقش دیپلماتیک بزرگتر برای اندونزی بخش عمده کارزار انتخاباتی آنهاست.
همراه انتخاباتی آقای پرابوو در این انتخابات پسر بزرگ آقای ویدودو، جبران راکابومینگ راکاست. این انتخابی است که به چشم بسیاری تأیید رئیسجمهور را به همراه دارد که هنوز هیچ کس را تأیید نکرده است حتی نامزد حزب خودش آقای پرانوو را.
اما ریاستجمهوری پرابوو نیز برای بسیاری نگرانکننده است و میگویند که او هرگز به خاطر اتهام آدمربایی و قتل فعالان دانشجویی مدافع دموکراسی در دهههای پیش پاسخگو نبوده است.
رأیدهنده جوان دیگری که نمیخواست اسمش ذکر شود میگوید که از برنده شدن او «وحشت» دارد: «اگر او میتوانسته همدست خاموش کردن صداهای مردم باشد، حالا اگر انتخاب شود باز هم آن صداها را خاموش خواهد کرد.»
او میگوید: «بامزه بودن» به تنهایی او را رهبری واجد صلاحیت نمیکند. «اگر فکر میکنید رهبران را باید اینجور انتخاب کرد، باید سراغ انتخاب بچهگربهها بروید.»
«گروهان گِموی» گربهدوست اندونزی
گربهها هم بخشی از کارزار رسانههای اجتماعی آقای پرابوو هستند. بابی، گربه سفید و قهوهای خیابانی او، حسابی در اینستاگرام دارد که به خوبی مدیریت میشود و این گربه را «میهندوست» توصیف میکند.
و علاوه بر اینها ویدیوهای تیکتاک آقای پرابوو را داریم که حرکت اختصاصی خودش را در آنها انجام میدهد – که روی صحنه به طرز عجیبی بالا و پایین میپرد – یا به سوی مخاطبان قلب شلیک میکند. سیل واکنشهایی که به سوی او جاری میشود او را «گِموی» مینامند که اشارهای است به هر چیز تو دلبرو و بغلی. حامیان جوان او خود را «گروهان گِموی» مینامند.
رسانههای اجتماعی سنگ بنای ارتباط مردمی او هستند. نسل هزارهایها و نسل زدها بیش از نیمی از ۲۰۵ میلیون رأیدهنده واجد شرایط را در اندونزی تشکیل میدهند – و همینها بخش زیادی از ۱۶۷ میلیون نفر اندونزیاییهایی هستند که از رسانههای اجتماعی استفاده میکنند.
حساب رسمی فیسبوک آقای پرابوو و حسابهای مرتبط با او ۱۴۴ هزار دلار در سه ماه گذشته بنا بر دادههای متا خرج تبلیغات کردهاند. این تقریباً دو برابر مبلغی است که آقای پرانوو و سه برابر مبلغی است که آقای باسودان هزینه کردهاند.
سوز سی کناواس، محقق همکار دانشگاه آتما جایا میگوید: «من دیگر به ندرت عکسی واقعی از پرابوو میبینم.»
در عوض، اینترنت، اتاقهای نقاشی و خیابانها پُرند از پوسترهایی از آقای پرابوو در کسوت یک کاراکتر تپل کارتونی.
آقای کناواس میگوید این «اواتار تازه همه جای اندونزی پخش شده است. و اینگونه است که از او تصویری نرم و ملایم میسازند. و تا به حال، خیلی هم موفق بودهاند.»
یک سخنگوی کارزار آقای پرابوو میگوید که آنها فقط دارند سعی میکنند جوانها را از طریق کارزاری «مفرح» جذب کنند. ددک پرایودی به بیبیسی میگوید: «سیاست را میشود به شیوههای مختلفی عرضه کرد ... این کار بدی نیست.»
نسل زد
راهایو سارتیکا دِوی رأیدهنده نسل زد میگوید که جذب برنامههای آقای پرابوو برای توسعه انرژی تجدیدپذیر و بخش کشاورزی شده است. او این کارزار را «بسیار بانمک، مفرح و در دسترس ...» میخواند که «مانند سالهای گذشته خیلی سنگین نیست.»
آقای پرابوو در سالهای ۲۰۱۴ و ۲۰۱۹ در رقابتهای ریاستجمهوری شرکت کرد و شکست خورد. اما این کارزار تفاوت بسیار فراوانی با کارزارهای قبلی دارد.
دکتر ایو واربرتون مدیر مؤسسه اندونزدی در دانشگاه ملی استرالیا میگوید: «منطقاش این است که باختهای آقای پرابوو حداقل تا حدودی به خاطر تصویر شخصیت مستحکم و اسلوب آبدیده او بود که برای بخشهایی از رأیدهندگان دافعه داشت.»
حکومت ژنرال سوهارتو
آقای پرابوو نسلی را نیز هدف قرار میدهد که هیچ خاطرهای از زمانی که او در اوج قدرت بود ندارند. اینها در دوره دیکتاتوری ژنرال سوهارتو بود که در سال ۱۹۹۸ از منصباش به زور کنار زده شد. دوره سلطه ۳۲ ساله او که بسیاری از اندونزیاییها آن را باعث تجدد کشور میدانند، دوره سرکوب و خونریزی سنگدلانه نیز بود.
بیست و پنج سال بعد، رأیدهندگان جوان میگوید که ترجیح میدهند آقای پرابوو را درباره نحوه رسیدگیاش به بیکاری و هزینه زندگی قضاوت کنند. او وعده داده است که ۱۹ میلیون شغل تازه ظرف پنج سال آینده ایجاد خواهد کرد.
آقای جاشوا میگوید: «میدانم که فعالان هنوز هم اعتراض میکنند ... ولی باید از اینها عبور کنیم.»
کارزار آقای پرابوو اتهامات را انکار کرده است هر چند او از ارتش به خاطر نقش ادعاییاش در ناپدید شدن فعالان کنار گذاشته شده بود. در سال ۲۰۱۴ او به الجزیره گفت که او دستور ربودن فعالان را داده بوده است ولی این کارها را تنها به دستور مافوقهای خود انجام داده است.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از مردمی گریان پخش شده است که همدلی خود را با او ابراز میکنند و مدعی هستند که او «قربانی مخالفان خود» شده است. این ویدیوها اغلب از افرادی جوان است و بعضی از ناظران انتخاباتی شک دارند که اینها حامیانی واقعی باشند.
خانم دوی میگوید که نامزدی او برای ریاستجمهوری «اثباتی» است بر اینکه او این اتهامات را رد کرده است.
بازگشتی شگفتانگیز
آقای پرابوو در یک خانواده سیاسی مرفه زاده شد و پسر یک اقتصاددان مشهور است که در کابینه اندونزی خدمت کرده بود.
او در سال ۱۹۵۷ به همراه پدرش در زمان یک جنجال کشور را ترک کرد و یک دهه از کودکیاش را در اروپا گذراند.
پس از بازگشت به کشور، او به ارتش پیوست و مدارج ترقی را به سرعت طی کرد و به درجه سروانی نیروهای ویژه اندونزی، موسوم به کوپاسوس رسید.
تا این زمان او متهم به نقض حقوق بشر در ناآرامیهای تیمور شرقی شده بود که در آنجا عضو این واحد بود. نقش دقیق او در عملیاتهای نظامی در تیمور شرقی که جان صدها نفر را گرفته است هرگز ثابت نشده است و او منکر این اتهامات است. اما این لکه تیره بر حرفه او همچنان باقی است.
او با یکی از دختران سوهارتو ازدواج کرد و در حلقه افراد معتمد این دیکتاتور قرار داشت. با فروپاشی حکومت سوهارتو در اواخر دهه ۱۹۹۰، کوپاسوس متهم به ربودن بیش از ۲۰ فعال دانشجویی شد که با رژیم مخالف بودند. حداقل دوازده نفر از انها هنوز مفقودند و تصور میرود کشته شده باشند. افرادی که زنده ماندهاند مدعی هستند که شکنجه شدهاند.
آقای پرابوو از ارتش اخراج شد و به تبعیدی خودخواسته در اردن رفت و وارد فهرست سیاه استرالیا شد و از سفر به آمریکا منع شد.
اما او در سال ۲۰۱۹ بازگشت، زمانی که آقای ویدودو او را به عنوان وزیر دفاع خود منصوب کرد و رقبا را به متحدان تبدیل کرد. این اقدام غافلگیرکننده به دنبال یک پیروزی تلخ در انتخابات صورت گرفت. آقای پرابوو دلیل باخت خود را تقلب عنوان کرد و در اعتراضات خشونت آمیز ۸ نفر کشته شدند.
سوکیواتی، بیوه یکی از وکلای برجسته حقوق بشر میپرسد: «اگر فرد خاطی خودش رئیسجمهور شود چطور میشود انتظار عدالت داشت؟»
منیر سعید طالب بیشتر عمرش را صرف تحقیق درباره ناپدیدسازیهای سال ۱۹۹۸ کرد. او در سال ۲۰۰۴ در یک پرواز ترور شد. خلبان مقصر شناخته شده ولی سوکیواتی باور نمیکند که این تمام ماجرا باشد.
او میگوید که ریاستجمهوری پرابوو «شکستی خارقالعاده برای ما، خانوادههای قربانیان و فعالان حقوق بشر خواهد بود.»
به گفته عدهای، حمایت آقای ویدودو به ترمیم چهره آقای پرابوو کمک کرده است. آقای کناواس میافزاید که رسانههای اجتماعی «کافی نیستند و نباید نحوه حمایت دستگاههای حکومتی از کارزار او را دست کم گرفت.»
عده بسیاری به همراهِ انتخاباتی او و پسر آقای ویدودو، آقای جبران، اشاره میکنند. یک دادگاه قانون اساسی که در آن شوهر خواهر آقای ویدودو قاضی ارشد آن است، در حکمی جنجالی راه را برای این جوان ۳۶ ساله هموار کرد تا برای منصب معاون ریاستجمهوری رقابت کند – در قانون اندونزی فرد باید مسنتر از این باشد.
چیزی که باعث نگرانی بسیاری میشود بازگشت «پرابووی قدیم» است که به خاطر تندخویی و شخصیت بیثباتی که دارد مشهور است.
دکتر واربرتون میگوید بعضی از حضورهای عمومی تازه او نمونههایی از این خصلتها را نشان میدهند.
او میگوید: «هیچ کس نمیداند پرابوو چطور حکومت خواهد کرد. ممکن است رئیس جمهوری بسیار تشریفاتی باشد که بیشتر علاقهمند جاه و مقام و عظمت منصب باشد؛ ولی خیلی از کسانی که او را میشناسند به درستی بر شخصیت پیشبینیناپذیر او تأکید دارند. و این هرگز برای زمامداری چیز خوبی نیست.»
