اسرائیل پس از دهه‌ها بزرگترین طرح شهرک‌سازی‌ را در کرانه باختری اشغالی تایید کرد

وزرای اسرائیل ساخت ۲۲ شهرک جدید برای یهودیان در کرانه باختری اشغالی را تایید کردند، که بزرگ‌ترین اقدام رسمی برای گسترش شهرک‌سازی در دهه‌های اخیر به شمار می‌رود.

بر اساس اظهارات اسرائیل کاتز، وزیر دفاع و بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، برخی از این شهرک‌ها پیش‌تر به‌صورت غیررسمی و بدون مجوز دولتی ایجاد شده بودند، اما اکنون بنابر قوانین اسرائیل رسمیت می‌یابند.

بیشتر کشورهای عضو سازمان ملل متحد و اتحادیه اروپا می‌گویند که شهرک‌های اسرائیلی در کرانه غربی ناقض قوانین بین‌المللی هستند.

قطعنامه‌های سازمان ملل در سال ۱۹۷۹ و بعدتر در سال ۲۰۱۶ میلادی ساخت این شهرک‌‌ها را غیرقانونی اعلام کرد.

دیوان بین‌المللی دادگستری در لاهه، که عالی‌ترین مرجع قضایی سازمان ملل است هم تیر ۱۴۰۳ (ژوئیه ۲۰۲۴) در یک حکم تاریخی اعلام کرد که اشغال اراضی فلسطینی به دست اسرائیلی‌ها خلاف قوانین بین‌المللی است.

دیوان بین‌المللی دادگستری می‌گوید که اسرائیل باید فعالیت شهرک‌سازی در کرانه غربی رود اردن،‌ بیت‌المقدس شرقی و غزه را متوقف و به اشغال «غیرقانونی» خود در این مناطق پایان دهد.

مسئله شهرک‌سازی‌ها یکی از مهم‌ترین موضوعات اختلاف میان اسرائیل و فلسطینی‌هاست.

اسرائیل کاتز گفته است که این اقدام «از تشکیل کشور فلسطینی که برای اسرائیل خطرناک است جلوگیری می‌کند»، در حالی‌که ریاست تشکیلات خودگردان فلسطین آن را «تشدید خطرناک تنش‌ها» توصیف می‌کند.

سازمان صلح که یک نهاد اسرائیلی مخالف شهرک‌سازی است در گزارشی اعلام کرد شهرک‌های جدید «به‌شدت چهره کرانه باختری را تغییر داده و اشغال را عمیق‌تر خواهد کرد.»

اسرائیل از سال ۱۹۶۷ و پس از جنگ با چند کشور عربی، حدود ۱۶۰ شهرک در کرانه باختری و شرق بیت‌المقدس ساخته که حدود ۷۰۰ هزار یهودی در آن ساکنند.

دولت‌های پیاپی اسرائیل اجازه رشد این شهرک‌ها را داده‌اند، اما از زمان بازگشت بنیامین نتانیاهو به قدرت در اواخر سال ۲۰۲۲ که دولتی راست‌گرا است، روند گسترش شهرک‌ها به‌طور چشمگیری شدت یافته است.

پس از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل در سال ۲۰۲۳ میلادی روند شهرک‌سازی‌ها تشدید شده است.

روز پنج‌شنبه، اسرائیل کاتز و یکی دیگر از اعضای کابینه، بزالل اسموتریچ از چهره‌های افراطی که اختیار شهرک‌نشینی در کرانه باختری را دارد، تصمیم بر به رسمیت شناختن شهرک‌های جدید را تایید کرد.

در بیانیه‌ اسرائیل کاتز و بزالل اسموتریچ آمده است که وزرا با تاسیس ۲۲ شهرک جدید، «از سرگیری شهرک‌سازی» در شمال کرانه باختری اشغالی موافقت کرده‌ است.

این بیانیه بر بازگشت «تاریخی» به دو شهرک حومش و صانور تاکید کرده است، دو شهرکی که در عمق خاک کرانه باختری واقع شده‌ است و در سال ۲۰۰۵ هم‌زمان با خروج اسرائیل از غزه تخلیه شدند.

دو سال پیش، گروهی از شهرک‌نشینان یک مدرسه دینی یهودی و یک پاسگاه غیرقانونی در حومه این شهرک‌ها تاسیس کردند.

گزارش‌ها حاکی است که این پست‌های بازرسی یکی از ۹ مکانی است که قرار است تحت قوانین اسرائیل رسمیت یابد.

بر اساس گزارش‌ها، شهرک جدید دیگری هم قرار است در نزدیکی نابلس ساخته شود که بارها به خاطر اعتراض فلسطینی‌ها، نیروهای اسرائیل به آن یورش برده‌اند.

اسرائیل کاتز این تصمیم را «گامی استراتژیک برای جلوگیری از تشکیل کشور فلسطینی» خواند که «امنیت اسرائیل را به خطر می‌اندازد و سد دفاعی در برابر دشمنان» است.

او گفت «این یک پاسخ صهیونیستی، امنیتی و ملی است، تصمیمی روشن درباره آینده کشور.»

اسموتریچ نیز این اقدام را «تصمیمی تاریخی که شاید فقط یک‌بار در یک نسل اتفاق بیفتد» خواند.

اما سخنگوی محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطینی که بخش‌هایی از کرانه باختری را که تحت کنترل کامل اسرائیل نیست اداره می‌کند، این اقدام را «تشدیدی خطرناک تخاصمات» خواند و اسرائیل را متهم کرد که منطقه را به «خشونت و بی‌ثباتی» می‌کشد.

نبیل ابو ردینه به خبرگزاری رویترز گفت: «دولت افراطی اسرائیل با تمام توان تلاش می‌کند از تشکیل کشور مستقل فلسطینی جلوگیری کند.»

لیئور امیحای، مدیر سازمان صلح اکنون نیز گفت: «دولت اسرائیل دیگر تظاهر نمی‌کند و الحاق سرزمین‌های اشغالی [فلسطینی‌ها] و گسترش شهرک‌سازی هدف اصلی آن است.»

این تصمیم ضربه‌ای جدی به تلاش‌های تازه برای احیای روند راه‌حل دو کشوری شناخته می‌شود که برای چند دهه‌ راه‌حلی برای پایان دادن به تنش میان اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها به شمار می‌رفت، پیشنهادی که جامعه بین‌المللی آن را امکانی برای دستیابی به صلح تصور می‌کرد.

قرار است ماه آینده نشستی فرانسوی - سعودی با هدف تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی در مقر سازمان ملل در نیویورک برگزار شود.