آغاز «پیش ثبت نام» انتخابات مجلس در ایران؛ مرحله تازه چیست؟

مرحله ای از انتخابات دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی در ایران برای اولین بار آغاز شده که مقام‌های جمهوری اسلامی به آن «پیش ثبت نام انتخابات» می گویند.

در این مرحله از متقاضیان داوطلبی در انتخابات مجلس خواسته شده تا از طریق یک وب سایتی که وزارت کشور ایران طراحی کرده، مدارک خود شامل عدم سوءپیشنیه، پایان خدمت سربازی برای مردان زیر ۵۰ سال، مدرک تحصیلی و مدارک نداشتن سوء پیشنیه قضایی را بررسی ارسال کنند.

دراین مرحله از ثبت نام اگر وزارت کشور همراه با مراجع امنیتی و قضایی شامل وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، فرماندهی انتظامی و قوه قضائیه، مدارک فرستنده را تایید کنند، مرحله اصلی ثبت نام فرا خواهد رسید که در آن شورای نگهبان، وارد مرحله بررسی صلاحیت ها می‌شود و فرد از از نظر دیدگاه‌هایش بررسی و در صورت صلاحدید، برای شرکت در انتخابات تایید می کند.

هادی طحان‌نظیف، سخنگوی شورای نگهبان، گفته است که «در مرحله پیش‌ثبت‌نام صرفاً شرایط شکلی و عینی داوطلبان بررسی می‌شود و کسانی که مدارک‌شان تایید شود، می‌توانند دو ماه دیگر اقدام به ثبت‌نام کنند که در آن مرحله شورای نگهبان به بررسی صلاحیت‌ها و شرایط خواهد پرداخت».

به نظر می رسد که ایجاد یک مرحله تازه در ثبت نام از داوطلبان نامزدی انتخابات مجلس با هدف کاهش بار بر روی شورای نگهبان و نهایتا کاهش آماری باشد که در ارتباط با رد صلاحیت نامزدها اعلام می شود.

در سال‌های گذشته داوطلبان نامزدی پس از ثبت نام، در صورتی که واجد شرایط اولیه تشخیص داده می شدند، از سوی وزارت کشور ایران به بررسی صلاحیت های اعتقادی، سیاسی و ایدئولوژیک، به شورای نگهبان معرفی می شدند.

سرتیپ احمد وحیدی، وزیر کشور ایران، گفته «متقاضیان از طریق تلفن‌همراه می‌توانند وارد سامانه ثبت‌نام انتخابات مجلس شوند و ثبت‌نام کنند. فقط نیاز به یک خط تلفن همراه به نام داوطلب نمایندگی و اینترنت همراه است».

بسته بودن سایت ثبت نام در خارج از ایران و دعوت از ایرانیان مهاجر برای نام‌نویسی

وب سایتی که برای ثبت نام اعلام شده در خارج از ایران به روی کاربران بسته است و امکان نام نویسی احتمالی ایرانیان خارج از کشور در آن وجود ندارد. احتمالا به همین دلیل وزارت کشور ایران گفته ایرانیان خارج از کشور نیز با مراجعه حضوری به کنسولگری‌های ایران در کشورهای مختلف می توانند ثبت نام کنند.

جمهوری اسلامی ایران رابطه سیاسی با کانادا، ایالات متحده و بحرین ندارد و مشخص نیست اگر ایرانیان مقیم کشورهایی که ایران در آن کنسولگری ندارد، علاقه ای به ثبت نام داشته باشند، باید به چه روشی این کار را انجام دهد.

انتخابات دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی، همزمان با انتخابات مجلس خبرگان رهبری قرار است جمعه ۱۱ اسفند ۱۴۰۲ برگزار شود. مجلس ایران ۲۹۰ کرسی دارد.

مقام های جمهوری اسلامی ایران از جمله سرلشکر محمد باقری رئیس ستاد کل نیروهای مسلح گفته‌اند که «دشمن» می‌خواهد آمار مشارکت در انتخابات پیش رو کم باشد اما برخی از مقام های دولت گفته اند که پیش‌بینی می کنند نرخ مشارکت تا ۶۰ درصد هم برسد.

دو انتخابات اخیر در جمهوری اسلامی که مربوط به یازدهمین دوره مجلس و سیزدهمین دوره ریاست جمهوری بوده در ردیف کمترین میزان مشارکت از زمان انقلاب بهمن ۵۷ بوده است.

مخالفان و منتقدان سیاست های جمهوری اسلامی ایران می گویند رد صلاحیت های گسترده و ممانعت از حضور نامزدها و نبود افرادی که شهروندان ایرانی آنها را نامزد و نماینده واقعی خود در انتخابات بدانند باعث «قهر مردم با صندوق» رای و ناامیدی از مشارکت در انتخابات شده است.

برخی از نمایندگان دوره های پیشین مجلس شورای اسلامی که در سال های اخیر رد صلاحیت شده اند، پیش از این گفته بودند برخی از نهادهای امنیتی با احضارشان، از آنها خواسته‌اند در انتخابات به عنوان نامزد حتما ثبت نام کنند.