نرخ تورم در ایران باز هم بالا رفت

یک مرد از مغازه‌ای در بازار بزرگ تهران خرید می‌کند (خرداد ۱۴۰۱)

منبع تصویر، AFP

بررسی‌های مرکز آمار ایران نشان می‌دهد که نرخ رسمی تورم در مرداد ۱۴۰۱ به ۴۱.۵ درصد رسیده که یک واحد-درصد نسبت از ماه قبل بیشتر است.

طبق تازه‌ترین گزارش این نهاد، قیمت کالاها و خدمات مصرفی در مردادماه به طور متوسط دو درصد از تیر بیشتر بود. این گزارش نشان می‌دهد نرخ تورم نقطه به نقطه (یعنی میزان افزایش قیمت‌ها نسبت به ماه مشابه سال قبل) هم ۵۲.۲ درصد بود که نسبت به ماه قبل اندکی کاهش پیدا کرده است.

به گفته مرکز آمار، اجاره خانه و قیمت دارو، غذاهای رستورانی، سس گوجه‌فرنگی و مایونز، و کیک و بیسکوییت بیشترین افزایش را نسبت به ماه قبل تجربه کرده‌اند؛ ولی قیمت مرغ و روغن جامد اندکی پایین آمده است.

نمودار مقایسه نرخ تورم دهک اول و دهک دهم ایران در تیر و مرداد ۱۴۰۱

این گزارش نشان می‌دهد که شکاف تورمی فقیر و غنی نسبت به ماه قبل بیشتر هم شده است؛ به طوری که در تیرماه نرخ تورم (۱۲ماهه) برای کم‌درآمدترین دهک جامعه ۵.۷ درصد بیشتر از پردرآمدترین دهک جامعه بود، ولی این فاصله در مردادماه به ۶.۹ درصد افزایش یافته است.

این اختلاف نرخ تورم بین دهک‌ها بیشتر از هر چیز ناشی از سهم بیشتر مواد غذایی در سبد خرید دهک‌های پایین است.

تصمیم دولت ابراهیم رئیسی در اواخر اردیبهشت برای حذف ارز ترجیحی واردات بعضی از کالاهای اساسی از جمله خوراک دام و دانه‌های روغنی به جهش بی‌سابقه قیمت مواد غذایی منجر شد و باعث شد نرخ تورم ماهانه در خردادماه رکورد بشکند.

نمودار پیش‌بینی نرخ تورم ایران تا پایان سال ۱۴۰۱ طبق سناریوهای مختلف

تورم تا آخر سال چقدر می‌شود؟

نرخ تورم ماهانه مرداد امسال، نه تنها پایین‌ترین نرخ ماهانه تورم از شروع سال بود، بلکه از تورم مردادماه سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۳۹۹ هم کمتر بود.

با وجود این، انتظار می‌رود که در ماه‌های باقی‌مانده از سال، شاخص اصلی تورم (موسوم به نرخ تورم ۱۲ماهه) همچنان بالا برود.

اگر در هفت ماه آینده، قیمت‌ها هر ماه، مثل مرداد، تنها دو درصد افزایش پیدا کند، نرخ رسمی تورم در پایان سال به ۴۷ درصد می‌رسد.

ولی اگر در این مدت دولت و بانک مرکزی بتوانند تورم را به شدت سرکوب کنند و نرخ رشد ماهانه قیمت‌ها را در حد یک درصد نگه دارند، باز هم نرخ رسمی تورم تا پایان سال حدود دو درصد دیگر بالا می‌رود و به ۴۳.۴ درصد می‌رسد. ولی اگر تورم ماهانه در شهریور تا اسفند امسال مثل شهریور تا اسفند پارسال باشد، نرخ رسمی تورم تا پایان سال از مرز ۵۰ درصد عبور می‌کند.

در مجموع اگر معجزه‌ای اقتصادی باعث کاهش قیمت‌ها نشود، می‌توان انتظار داشت که نرخ رسمی تورم در سال ۱۴۰۱ بالاتر از سال ۱۴۰۰ باشد.