انتخابات در ایران؛ تمدید مدت رای‌گیری تا نیمه شب به‌رغم مشارکت پایین

انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری درحالی روز جمعه در ایران برگزار شده که شواهد حاکی از مشارکت پایین رای‌دهندگان در میان درخواست‌ها برای تحریم انتخابات است.

درحالی که تلویزیون دولتی تصاویری از صف‌های رای‌دهندگان منتشر کرد، گزارش‌های شاهدان عینی حاکی از خالی بودن بسیاری از مراکز اخذ رای در تهران و سایر شهرهای ایران بود.

ستاد انتخابات ایران زمان اخذ رای را تا ساعت ۲۴:۰۰ به وقت محلی تمدید کرده بود که دلیل آن را «استقبال گسترده و ازدحام مردم در شعب اخذ رای»‌ ذکر کرد. در عین حال به گزارش خبرگزاری ایرنا، آمار مشارکت مردم کردستان در انتخابات به ۲۵ درصد رسیده است.

انتخابات دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی و ششمین دوره مجلس خبرگان رهبری از صبح روز جمعه آغاز شد.

تحلیل‌گران پیش‌بینی کرده‌ بودند که انتخابات امسال با استقبال روبرو نخواهد شد و نظرسنجی‌های صورت گرفته نیز این مسئله را تایید می‌کرد. بعضی ناظران پیش‌بینی کرده‌ بودند که این سردترین انتخابات تاریخ ۴۵ ساله نظام اسلامی باشد.

خبرگزاری رویترز انتخابات روز جمعه را آزمونی برای «مشروعیت نظام روحانیت» توصیف کرده که در زمان «ناامیدی فزاینده» جامعه ایران از مشکلات اقتصادی و محدودیت‌های سیاسی و اجتماعی برگزار می‌شود.

براساس این گزارش انتخابات حاضر را می‌توان اولین پاسخ افکار عمومی دانست که در اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ مخالفت خود را با جمهوری اسلامی ایران ابراز کردند. اعتراضاتی که به بدترین ناآرامی‌های سیاسی بعد از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ تبدیل شد.

گزارش رویترز همچنین حاکی است که حاکمان ایران برای «ترمیم» مشروعیت خود که «به شدت از ناآرامی‌ها آسیب» دیده‌اند، به مشارکت بالایی نیاز دارند. حتی نظرسنجی‌های رسمی از سوی حکومت ایران هم حاکی بود که فقط در «حدود ۴۱ درصد» از واجدان شرایط رای خواهند داد.

میزان مشارکت در انتخابات پارلمانی دوره یازدهم به پایین‌ترین سطح یعنی ۴۲.۵ درصد رسید، در حالی که حدود ۶۲ درصد از رای دهندگان در دهمین دوره مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۹۵ شرکت کرده بودند.

بسیاری از احزاب و گروه‌های سیاسی داخلی در ایران پیش از شروع روند انتخابات به علت نحوه برگزاری و سیاست‌های رسمی حکومت جمهوری اسلامی از این انتخابات کناره‌گیری کرده بودند و بسیاری از احزاب، افراد و گروه‌های سیاسی خارج از ایران نیز مردم را به تحریم انتخابات دعوت کرده‌ بودند.

روز شنبه ششم اسفندماه بیش از ۳۰۰ تن از چهره‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی ایران با امضاء بیانیه‌ای انتخابات امروز را «صراحتاً در تقابل با حق حاکمیت عمومی مردم و مهندسی‌شده‌» توصیف کردند و گفتند که در آن «شرکت‌ نمی‌کنیم و به این صحنه‌آرایی تن ‌درنمی‌دهیم.»

امضاکنندگان این بیانیه گفتند: «دوازدهمین دوره‌‌ انتخابات مجلس در شرایطی برگزار می‌شود که موقعیت و مقام نیمه‌جان نهاد انتخابات، در قیاس با قبل، وضع اسف‌بارتری یافته‌ است.»

آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی صبح جمعه پس از رای دادن در این دو انتخابات برای چندمین بار در هفته‌های اخیر درخواست کرد تا مردم به پای صندوق‌های رای بروند و گفت: «دوستان را خوشحال کنید و بدخواهان را ناامید کنید.»

ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور ایران نیز رای خود را در وزارت کشور به صندوق انداخت و امیرعلی حاجی‌زاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران نیز پس از رای دادن در این انتخابات حضور مردم در آن را «پُرکردن خشاب و مشت نیروهای مسلح» خواند.

براساس اعلام وزارت کشور ایران برای انتخابات مجلس نزدیک به ۲۵ هزار نفر اعلام نامزدی کرده بودند که از میان آنها حدود ۱۱ هزار نفر توسط هیات‌های اجرایی و شورای نگهبان رد صلاحیت شدند.

گفته می‌شود که ۶۱ میلیون و ۱۷۲ هزار و ۲۹۸ نفر واجد شرایط رای‌گیری هستند که از این تعداد ۳۰ میلیون و ۹۴۵ هزار مرد و ۳۰ میلیون و ۲۲۷ هزار و ۱۶۵ نفر زن هستند.

به گزارش ستاد انتخابات ایران، حدود ۱۵ هزار نفر برای رقابت در انتخابات مجلس شورای اسلامی تایید صلاحیت شده‌اند که ۱۲ درصد زن و ۸۸ درصد مرد هستند و صلاحیت ۱۴۴ نفر هم در مجلس خبرگان رهبری تایید شده است.

قرار است در این انتخابات ۲۹۰ نفر نماینده از ۲۰۸ حوزه انتخابیه به مجلس ایران وارد شوند.

همچنین برای ۸۸ کرسی مجلس خبرگان رهبری هم ۱۴۴ کاندیدا به رقابت خواهند پرداخت، که یعنی برای هر کرسی این مجلس کمتر از دو نفر کاندیدا وجود دارد.