یک ماه پس از حمله اسرائیل به اوین؛ سوسک، ساس و زندانی‌هایی که جایی جز کف زمین برای خواب ندارند

سوسک، ساس، سلول‌های شلوغ و زندانی‌هایی که مجبورند کنار هم روی زمین بخوابند. این‌ها تنها مواردی از مشکلات برخی زندانی‌هایی است که از زندان اوین تهران به زندان‌های دیگر منتقل شده‌اند.

زندانی‌هایی که به دو زندان فشافویه (تهران بزرگ) و زندان زنان قرچک منتقل شده‌اند و خانواده‌هایشان با بی‌بی‌سی صحبت کرده‌اند می‌گویند شرایط نگهداری آن‌ها یک ماه پس از حمله اسرائیل به اوین همچنان «غیرقابل ‌تحمل و غیرانسانی» است.

اسرائیل روز دوم تیر (۲۳ ژوئن)، یک روز پیش از توافق بر سر آتش‌بس، زندان اوین در شمال تهران را هدف قرار داد.

مقام‌های ایران می‌گویند در این حمله ۸۰ نفر، از جمله پنج زندانی، ۴۱ کادر زندان و ۱۳ سرباز وظیفه اوین کشته شده‌اند.

عفو بین‌الملل همان روز دوم تیر در بیانیه‌ای حمله به اوین را «جنایت جنگی» خواند. این سازمان غیردولتی همچنین در بیانیه‌ای که روز سه‌شنبه ۳۱ تیر (۲۲ ژوئیه) منتشر کرد، با اشاره به این که بر اساس حقوق بین‌الملل، زندان‌ها و بازداشتگاه‌ها مکان‌های غیرنظامی محسوب می‌شوند، گفت که «در مورد زندان اوین، هیچ‌گونه شواهد معتبری که آن را به یک هدف نظامی تبدیل کند ارائه نشده است». به همین دلیل این سازمان «انجام آگاهانه» چنین حملاتی را مصداق «جنایت جنگی» خوانده و گفته که باید تحت پیگرد کیفری قرار گیرد.

ویدیوها و تصاویر ماهواره‌‌ای که بخش راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی آن‌ها را بررسی کرده نشان می‌دهند قسمت‌های مختلفی از زندان از جمله بهداری، سالن ملاقات و ساختمان دادسرا آسیب جدی دیده‌اند.

پس از حمله، ارتش اسرائیل اوین را «نماد سرکوب مردم ایران» خواند و گفت که به شیوه‌ای «دقیق» حمله کرده تا از آسیب‌رسیدن به غیرنظامی‌های زندانی «تا حد امکان پیشگیری شود.»

ایران می‌گوید حمله به اوین «جنایت جنگی» است.

ارتش اسرائیل همچنین گفته که از اوین برای «عملیات اطلاعاتی علیه اسرائیل، شامل عملیات ضدجاسوسی» استفاده می‌شد. ارتش اسرائیل از توضیح بیشتر در این باره خودداری کرد.

یکی از زندانی‌های اوین که به فشافویه منتقل شده از طریق اعضای خانواده‌اش گفت که شرایط این زندان حتی پیش از انتقال زندانی‌های اوین ناگوار بوده است.

او گفت که این زندان در منطقه‌ای بیابانی خارج تهران قرار دارد و به دلیل دور بودن از شهر و احتمال خطرناک بودن منطقه، همسرش نتوانسته طی این مدت با او ملاقات داشته باشد.

این زندانی گفت که خیلی از زندانی‌های منتقل‌شده «همچنان روی زمین می‌خوابند و در سلول‌هایی شلوغ که در آن‌ها تهویه مناسب در گرمای تابستان وجود ندارد.» او گفته که مقام‌های زندان قول داده بودند شرایط بهتر شود، اما اینطور نشده است.

این زندانی به خانواده‌اش گفته که «عده‌ای وابسته به حکومت» برای ساخت فیلمی تبلیغاتی از شرایط «خوب» زندانی‌ها به فشافویه آمده بودند، اما زندانی‌ها با شعار «مرگ بر دیکتاتور» مانع کار آن‌ها شدند.

زندانی دیگری که از اوین به فشافویه منتقل شده می‌گوید: «در سلولش ساس و سوسک بوده است.» او می‌گوید: «دسترسی به امکانات اولیه بهداشتی بسیار دشوار است و زندانی‌ها برای دستشویی و حمام رفتن باید ساعت‌ها صبر کنند.»

به گفته او: «وضعیت در فشافویه جوری است که زندانی‌ها از بطری‌های آب برای خودشان دمبل درست کردند و ورزش می‌کنند».

مهدی محمودیان، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی اصلاح‌طلب که به فشافویه منتقل شده، در نامه‌ای از اوین که در صفحه اینستاگرامش منتشر شده می‌گوید: «نه این زندان است و نه این ظلم» و زندانی‌ها «سال‌هاست» که «بدون امکانات، بدون صدا و بدون امکان اعتراض» در فشافویه زندگی کرده‌اند.

فریبا کمال‌آبادی، زندانی ۶۲ ساله بهایی که از اوین به قرچک منتقل شده، درباره انتقالش به قرچک می‌گوید: «کاش در همان حمله کشته شده بودم».

الحان طائفی، فرزند خانم کمال‌آبادی که در بریتانیا زندگی می‌کند، می‌گوید که نوه‌های خانم کما‌ل‌آبادی که شش و نه ساله هستند و داماد او، نتوانسته‌اند با او ملاقات داشته باشند «چون گفته‌اند خانواده درجه یک اجازه ملاقات دارد».

خانم طائفی می‌گوید که شرایط زندان قرچک نیز برای زندانی‌های انتقال‌یافته مطلوب نیست و زندانی‌ها به خدمات درمانی مطلوب دسترسی ندارند.

بی‌بی‌سی درباره شرایط زندانی‌های انتقال‌یافته با سفارت ایران در لندن تماس گرفته، اما پاسخی دریافت نکرده است.

کشته شدن غیرنظامی‌ها

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت ایران، گفته که ۲۷۶ نفر غیرنظامی در طی جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل کشته شدند، در حالی که آمار کل کشته‌شدگان دست‌کم ۱۰۶۲ نفر بوده است.

در عین حال، سخنگوی قوه قضائیه ایران گفته که «۷۵ نفر از زندانی‌ها در پی حمله فرار کرده‌اند و ۲۷ نفر آن‌ها همچنان متواری هستند.»

بی‌بی‌سی توانسته کشته شدن هفت غیرنظامی، از جمله یک کودک ۵ ساله، یک پزشک و یک نقاش را در حمله اسرائیل به اوین تایید کند.

بستگان مهرانگیز ایمن‌پور ۶۱ ساله، نقاش و مادر دو فرزند، می‌گویند که او به عابربانکی نزدیک اوین رفته بود تا مبلغی را جابه‌جا کند اما در این «حمله وحشتناک گرفتار شد».

یکی از بستگان خانم ایمن‌پور گفت: «وقتی دو حکومت با هم درگیر می‌شوند، این مردم هستند که بهایش را می‌پردازند. هر دو مسئولند، هر دو جنایتکارند و هر دو باید مجازات شوند».

گزارش تکمیلی از شایان سرداری‌زاده، بی‌بی‌سی وریفای