آیا نوشتن خاطرات به سلامت ذهن کمک می‌کند؟

مشاور ارشد علمی بریتانیا می‌گوید وقتی در جریان بحران کووید در سال ۲۰۲۰ برای «تخلیه ذهنی» شروع به نوشتن دفترچه خاطرات کرد فکر نمی‌کرد و قصد نداشت آن را منتشر کند.

پاتریک والانس می‌گوید یادداشت‌های روزانه خصوصی او در واکنش به همه‌گیری در بریتانیا برای این بود که پس از مشاوره‌های طولانی و مددیاری وزرای دولت در پایان روز به سلامت ذهنی خود او کمک کند.

این دانشمند بلند‌مرتبه تنها دانشمند و متفکری نیست که از نوشتن خاطرات و روزنگاری به عنوان نوعی روش درمانی استفاده می‌کند.

در دنیای امروز که به طور بی‌امان شتابنده و ماشینی شده است آیا کار ساده‌ای مانند نوشتن خاطرات روزانه می‌تواند به آرامش ذهنی ما کمک کند؟

جولیا ساموئل،‌ روان‌درمانگر و نویسنده کتاب «تجربه اندوه» به تأثیر مثبت نوشتن خاطرات روزانه باور دارد.

برای سیستم ایمنی ما مفید است

او به بی‌بی‌سی می‌گوید: «شواهد فراوانی وجود دارد که وقتی آنچه احساس می‌کنیم را روی کاغذ می‌آوریم درست مثل حرف زدن احساسات خود را تخلیه می‌کنیم. در‌واقع نوشتن یادداشت‌های روزانه به همان اندازه گفتگو‌درمانی مفید است و باعث تعادل احساسات، اضطراب و استرس می‌شود و حتی سیستم ایمنی ما را تقویت می‌کند و باعث می‌شود حال بهتری داشته باشیم و بیشتر اوقات مشکلات‌مان را هم حل می‌کند».

جولیا ساموئل می‌گوید چه این خاطرات بعد‌ها خوانده شوند یا نشوند به هر حال «باعث تخلیه احساسات می‌شوند و برون‌ریزی عواطف در روزنگاری‌ها به ما احساس آرامش می‌دهد».

خاطرات و روزنگاشت‌هایی که با آگاهی و شاید امید اینکه دیگران آن را بخوانند نوشته می‌شوند هم همین خاصیت آرامش‌بخش را دارند.

آدام کی، نویسنده که پیش از این به حرفه پزشکی اشتغال داشت می‌گوید نوشتن خاطرات برای عرضه به مخاطبان باعث می‌شود ماجرا‌ها و مطالب را طور دیگری بیان کنید.

او می‌گوید: «اکنون خاطراتم را خیلی بهتر می‌نویسم اما از نظر روان‌شناختی کمتر به من کمک می‌کند چون خوب می‌دانم که پس از نوشتن آنها را برای ناشر خواهم فرستاد».

یادداشت‌های روزانه او برای اولین بار به طور آزمایشی در بخش حاشیه یا فرینج جشنواره ادینبورگ ۲۰۱۶ خوانده شد و پس از آن به صورت کتابی به نام «این درد داره» و مجموعه تلویزیونی برگزیده‌ای با همین نام در اختیار مخاطبان قرار گرفت.

نویسنده خاطرات روزانه خود را با هدف اینکه خصوصی بماند شروع کرد. آدام کی معتقد است نگارش روزانه خاطرات راهی برای رهایی از فشار‌های زندگی پر‌تنش کاری بود.

او دنباله‌رو صف طولانی خاطره‌نویسانی است که در طول تاریخ با اقبال عمومی رو‌به‌رو شده‌اند.

دفترچه خاطرات خصوصی ملکه فقید بریتانیا هم اگر روزی منتشر شود بی‌تردید جنجالی خواهد شد به‌ویژه از آنجا که بنا به گفته‌ها او به مطالب مهمی در خاطرات روزانه خود اشاره کرده است.

تراویس البورو نویسنده کتاب تاریخ قرن بیستم به روایت خاطرات، روزنگار‌ها و نامه‌ها به بی‌بی‌سی می‌گوید نوشتن خاطرات علاوه بر خود افراد برای جوامع فعلی و آینده هم مفید است.

او می‌گوید خاطرات گذشته علاوه بر آنکه «سرچشمه‌هایی از ایده و نوآوری‌های ذهنی» افراد بوده است درس‌هایی از واکنش دست‌اول افراد در رویارویی با نوآوری‌های زمانه خود در اختیار ما می‌گذارد.

تراویس می‌گوید: «درخاطرات و روزنوشت‌ها افراد به نکاتی اشاره می‌کنند که در بیشتر منابع رسمی به آنها اشاره‌ای نمی‌شود یا نادیده گرفته می‌شود».

آلون ویتی، تاریخ‌نگار دانشگاه اکستر بریتانیا معتقد است خاطره‌نویسی‌ها از «منابع غنی اطلاعات تاریخی» هستند که اطلاعات مفید زندگی روزمره را ثبت کرده‌اند و یادآور رویداد‌های ماندگار زندگی شخصی افراد هستند.

کاترین کارتر در گفتگو با بی‌بی‌سی اشاره می‌کند نوشتن خاطرات روزانه گاهی اثرات منفی هم دارد مانند احساس گناه بر اثر عدم نوشتن مرتب و روزانه.

او که استاد دانشگاه ویلفرید لوریه است و واحد‌های خاطره‌نویسی و زندگینامه‌نویسی تدریس می‌کند می‌گوید خاطرات برخلاف خواست نویسندگان‌شان همیشه خصوصی و محرمانه باقی نمی‌مانند.

او توضیح می‌دهد: «می‌توانم بگویم جدا از پیشینه دیرپای خاطره‌نویسی به عنوان فعالیتی اجتماعی امروزه بیشتر خاطره‌نویسان معاصر خاطرات خود را نمی‌نویسند تا خصوصی و پنهان بماند».

آقای البورو همچنین تاکید می کند که چگونه افرادی با خواندن خاطرات انتقادی ممکن است ناراحت شوند، نکته‌ای که دکتر ویتی هم به آن اشاره کرده است، او می‌گوید نوشتن منظم نیاز به همت و انضباط دارد.