چهار دستاورد مهم دیدار ترامپ با زلنسکی و رهبران اروپا در واشنگتن

روز دوشنبه، ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، به کاخ سفید رفت تا برای مذاکرات جدیدی با هدف پایان دادن به جنگ اوکراین، با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، دیدار کند.

تعدادی از رهبران اروپایی نیز چند روز پس از دیدار و مذاکرات ترامپ با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، در آلاسکا که به توافق آتش‌بس منجر نشد، برای شرکت در این نشست به واشنگتن پرواز کردند.

با وجود سخنان خوش‌بینانه ترامپ در کنار برخی ارزیابی‌های نه چندان مثبت شرکای اروپایی‌ او در مورد نشست آلاسکا، تا عصر دوشنبه هیچ تعهد مشخصی برای تضمین‌های امنیتی یا گام‌هایی به سوی یک توافق صلح وجود نداشت.

در زیر نکات اصلی این مذاکرات آمده است.

آیا ملاقات پوتین-زلنسکی در نظر است؟

پس از اجلاس واشنگتن، ترامپ در صفحه رسانه اجتماعی خود «تروث سوشال» نوشت که با پوتین تماس گرفته است تا مقدمات مذاکره بین رهبران روسیه و زلنسکی را فراهم کند.

ترامپ گفت که پس از چنین دیدار دوجانبه در مکانی که بعدا تعیین می‌شود، یک دیدار سه‌جانبه با حضور رئیس جمهوری آمریکا برگزار خواهد شد.

پس از انتشار پیام رئیس جمهور آمریکا، یکی از مشاوران پوتین گفت که ترامپ و پوتین روز دوشنبه به مدت ۴۰ دقیقه تلفنی صحبت کردند.

پیش از آنکه رهبران اروپایی در اتاق شرقی کاخ سفید با ترامپ ملاقات کنند، یک میکروفون باز گفتگوی کوتاه بین ترامپ و امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه را ضبط کرد.

ترامپ ظاهرا در اشاره به پوتین، به مکرون گفت: «فکر می‌کنم او می‌خواهد معامله‌ای انجام دهد. فکر می‌کنم می‌خواهد به خاطر من معامله‌ای انجام دهد. متوجه هستید؟ هر چقدر هم که این حرف دور از ذهن به نظر برسد!»

باید دید که آوردن دو دشمن سرسخت به پای میز مذاکره برای اولین بار از زمان آغاز تهاجم تمام‌عیار روسیه در فوریه ۲۰۲۲ تا چه اندازه آسان یا دشوار خواهد بود.

زلنسکی ماه‌هاست برای دیدار با پوتین تلاش می‌کند، اگرچه اظهارات او در این زمینه شاید راهی برای اثبات این نظرش بوده که روسیه در پیگیری صلح جدی نیست و انتظار هم داشته است که دولت روسیه به پیشنهاد ملاقات پوتین و او علاقه‌ای نشان ندهد.

مسکو بارها پیشنهاد برگزاری نشست پوتین-زلنسکی را رد کرده است.

یوری اوشاکوف، دستیار دفتر ریاست جمهوری روسیه، دوشنبه شب در بیانیه‌ای غیر الزام‌آور گفت که «امکان افزایش سطح نمایندگان» عضو هیئت‌های روسیه و اوکراین در مذاکرات دو طرف «ارزش بررسی را دارد.»

مقاومت اروپاییان در برابر نظر ترامپ برای کنار گذاشتن فکر آتش‌بس

به نظر می‌رسد ترامپ لزوم برقراری آتش‌بس قبل از مذاکرات برای پایان دادن به جنگ را کنار گذاشته است.

در گذشته، این یک خواسته اصلی اوکراین بوده است و تصریح داشت پایان درگیری را پیش‌نیاز مذاکرات بیشتر با روسیه و در نهایت، گفتگو برای یک توافق بلندمدت‌تر تلقی می‌کند.

همچنین توافق بر سر آتش‌بس می‌تواند تا حدودی آسان‌تر از توافق صلح کامل باشد که به ماه‌ها مذاکره نیاز دارد و در طول آن، حملات روسیه به اوکراین احتمالات ادامه خواهد داشت.

ترامپ در مورد آتش‌بس گفت: «من‌ نمی‌دانم لازم باشد یا نه.»

اما به نظر می‌رسید رهبران اروپایی با این نظر مخالفت کردند و قوی‌ترین واکنش را فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نشان داد.

مرتس گفت: «نمی‌توانم تصور کنم که جلسه بعدی بدون برقراری آتش‌بس برگزار شود. بنابراین، بیایید روی آن کار کنیم و سعی کنیم به روسیه فشار بیاوریم.»

وقتی از زلنسکی خواسته شد در این مورد اظهار نظر کند، او درخواست‌های قبلی خود برای برقراری آتش‌بس را تکرار نکرد.

اشاره ترامپ به تضمین‌های امنیتی

ترامپ به زلنسکی گفت که ایالات متحده در هر توافقی برای پایان دادن به جنگ، امنیت اوکراین را تضمین خواهد کرد، بدون اینکه میزان کمک آمریکا به تضمین امنیت اوکراین را مشخص کند.

رئیس جمهور ایالات متحده موضوع اعزام نیرو از آمریکا به اوکراین را مطرح نکرد، اما وقتی خبرنگاران از او پرسیدند که آیا تضمین‌های امنیتی ایالات متحده برای اوکراین می‌تواند شامل حضور نظامی آمریکا در این کشور باشد، ترامپ این احتمال را مردود ندانست.

او گفت که اروپا «خط مقدم دفاع» است، اما افزود «ما مشارکت خواهیم داشت.»

رئیس جمهور ایالات متحده این را هم گفت که «ما از آنها به خوبی محافظت خواهیم کرد.»

این قاطعانه‌ترین اظهارنظر ترامپ در موضوع تضمین‌های امنیتی بوده است که کلا برای هر نوع توافقی با روسیه بسیار مهم تلقی می‌شود.

او همچنین گفت که پوتین در اجلاس آلاسکا در هفته گذشته پذیرفته است که به عنوان بخشی از هرگونه توافق صلح، تضمین‌های امنیتی برای اوکراین وجود داشته باشد.

پس از جلسات روز دوشنبه، زلنسکی در یک نشست خبری گفت که بخشی از تضمین امنیتی شامل یک معامله تسلیحاتی ۹۰ میلیارد دلاری بین ایالات متحده و اوکراین خواهد بود.

او گفت این معامله شامل آن قبیل سلاح‌های آمریکایی است که اوکراین آنها را ندارد و از جمله شامل سامانه‌های هوابری، سامانه‌های دفاع ضد موشکی «و موارد دیگری است که من فاش نمی‌کنم.»

ولودیمیر زلنسکی همچنین گفت که ایالات متحده پهپادهای اوکراینی را خریداری خواهد کرد و عواید این معامله به تامین مالی تولید داخلی این هواپیماهای بدون سرنشین کمک خواهد کرد.

رئیس جمهور اوکراین به خبرنگاران گفت که سازوکار تضمین‌های امنیتی مورد نظر برای اوکراین احتمالا ظرف ده روز تدوین خواهد شد.

زلنسکی به «دلربایی» می‌پردازد

با توجه به دیدار قبلی و غیردوستانه زلنسکی از دفتر بیضی شکل کاخ سفید در ماه فوریه، این بار او برای جلب رضایت میزبانان آمریکایی خود تلاش فراوانی کرد - از جمله شش «تشکر پیاپی» در همان چند دقیقه اول ملاقات با ترامپ.

بار قبل که زلنسکی در کاخ سفید بود، جی دی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، او را به خاطر قدردانی نکردن از حمایت ایالات متحده از اوکراین سرزنش کرد.

این بار، زلنسکی به جای لباس کار نظامی معمول خود، کت و شلوار تیره رنگ پوشیده بود، که باعث شد ترامپ در اشاره به ملاقات قبلی، بگوید که مهمانش «امروز کاملا خوش لباس» شده است.

در این دیدار، زلنسکی همچنین کوشید که نوعی ارتباط خانوادگی هم با ترامپ برقرار کند و به این منظور، نامه‌ای از اولنا زلنسکا، بانوی اول اوکراین را به میزبان خود داد تا به ملانیا ترامپ، بانوی اول ایالات متحده، تحویل دهد.

او به ترامپ گفت: «این نامه برای شما نیست - برای همسرتان است.»

رهبران اروپایی هم پیش از نشست چندجانبه خود با ترامپ و زلنسکی، بر چاپلوسی از ترامپ افزودند و از او به خاطر تلاشش در گرد هم آوردن آنها دور میز مذاکره، تمجید کردند.

مارک روته، رئیس سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، در این نشست خطاب به ترامپ گفت: «واقعا می‌خواهم از رهبری شما تشکر کنم.»

جورجیا ملونی، نخست وزیر ایتالیا، گفت در حالی که تا پیش از این هیچ نشانه‌ای از تمایل روسیه به حرکت به سوی صلح دیده نمی‌شد، «حالا با ترامپ، چیزهایی تغییر کرده است.»