ذبیح‌الله مجاهد: رئیس اطلاعات و فرهنگ هرات عاشورا را بدعت نخوانده است

عاشورا در افغانستان

منبع تصویر، Getty Images

با آنکه مقام‌های حکومت طالبان از تضمین آزادی‌های مذهبی برای شیعیان گفته‌اند، برخی از شیعیان در کابل و هرات می‌گویند که در آستانه عاشورا با محدودیت‌های گسترده مواجه شده‌اند.

شماری از شیعیان در هرات با حمل پرچم‌های عاشورا کاروان‌های اعتراضی را در این شهر به حرکت در آوردند. تصاویری که بدست بی‌بی‌سی رسیده نیز نشان می‌دهد که شب گذشته برخی عزاداران در منطقه حاجی عباس نزدیک به شهر هرات دست به اعتراض و سردادن شعار می‌زنند.

برخی از این اعتراض‌ها بدنبال اظهارات احمدالله متقی، رئیس اداره اطلاعات و فرهنگ حکومت طالبان، در هرات است که در صحبت‌‌هایش از اصطلاح «بدعت سیاسی و خارجی» در توصیف جنبه‌های از مراسم عاشورا استفاده کرده است.

آقای متقی که در میان روحانیون شیعه در هرات صحبت می‌کرد، گفت: «در افغانستان در بعضی مناطقی‌که برادران اهل تشیع ما است، مراسم خاص دارند. اول ما باید این را معلوم کنیم که این مراسم چگونه باید برگزار شود. الحمدالله اسلام، کتاب‌الله و سنت رسول‌الله پیش ما است. مراسم را مطابق همان برگزار کنیم، از این بدعت‌ها که می‌توانیم بدعت‌های سیاسی بگوییم و تازه ساخته شده که در کتاب وجود ندارد، باید پرهیز کنیم. اینکه اصل مراسم و بدعت چیست...... دیگه در این مورد نباید چیزی بگویم. این را شما که علما هستید و از ما بهتر می‎‌دانید، به شما معلوم است.»

به گفته مردم محل در شهر هرات افراد طالبان شب گذشته قصد داشتند در محله حاجی عباس هرات پرچم‌های عزاداری نصب شده در بازارچه محله را« پایین بیاورند که با مخالفت مردم محل افراد طالبان موفق به انجام این کار نشدند.»

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، نیز به بی‌بی‌سی گفت که شیعیان در مناطق خود «آزادی کامل» دارند و می‌توانند عاشورا را برگزار کنند اما محدودیت‌های که وضع شده برای تامین امنیت این مراسم در همکاری با علمای شیعه بوده است.

او همچنین گفت که رئيس اطلاعات و فرهنگ هرات، عاشورا بدعت نخوانده است: «اصلا رئیس اطلاعات و فرهنگ در هرات چنین چیزی نگفته که محرم یا بدعت است یا چیز دیگر. البته در این مراسم ضمن مراسم باید از بدعت‌ها جلوگیری شود، چیزهایی‌که در نصوص شرعی وجود ندارد یا در نصوص اهل تشیع یا در اهل تسنن وجود نداشته باشد و بعدتر از طرف مردم ایجاد شده باشد، آن چیزها بدعت گفته می‌شود و آن را انجام ندهید. نگفته است که محرم بدعت است.»

در همین حال برخی از اهالی شهر کابل در تماس با بی‌بی‌سی گفته‌اند که با فرا رسیدن ماه محرم و روزهای دهه عاشور، افراد طالبان در مناطق مختلف این شهر نمادهای مذهبی شیعیان همانند ساخت دروازه‌های سیاه پوش، سقاخانه و پرچم‌های عزاداری را پایین کشیده‌ و بجای آن پرچم‌‌های حکومت طالبان را نصب کرده‌اند.

آنها گفته‌اند که این کارزار طالبان در مناطق شیعه‌نشین چند روزی است که آغاز شده است. یک تن از این شیعیان که نمی‌خواهد اسم و محل زندگی خود را ذکر کند، به بی‌بی‌سی گفت که مردم از ترس در مقابل این محدودیت‌ها نمی‌توانند صدای خود را بلند کنند.

او گفت: «در اوایل ماه محرم در پیش فروشگاه بشیر سنتر، پرچم‌های بسیار بزرگی مزین شده بود و نمادهای بسیار زیبای ولی پنجشنبه شب پرچم‌های حسینی را پایان کردند. مردم شب‌ها در مراسم عزاداری کمتر حضور پیدا می‌کنند که مبادا مورد لت و کوب قرار بگیرند. مردم اعتراض کرده نمی‌توانند، صدای خود را بلند کرده نمی‎‌توانند.»

شمار مساجد و تکیه‌خانه‌هایی که مجوز برگزاری دهه محرم را امسال بدست آورده‌اند، نسبت به سال‌های گذشته به کمتر از یک سوم رسیده است. عدم استفاده از بلندگو، برگزاری مراسم دهه محرم در سه روز و توزیع نذر فقط در داخل تکایا، از موارد دیگری است که شیعیان آنها را محدود می‌نامند.

بر اساس دستورالعمل تازه‌ای که حکومت طالبان آن‌ را «تعهدنامه» خوانده‌، در بعضی مناطق برگزاری مراسم عاشورا محدود به سه روز شده، اهل تسنن نباید به مراسم دعوت شوند و اهل تشیع هم حق مصاحبه با مطبوعات را ندارند.