دستورالعمل حکومت طالبان در مورد مراسم عاشورا: هیچ فردی از اهل سنت دعوت نشود

مراسم عاشورا در افغانستان

منبع تصویر، Getty Images

    • نویسنده, علی حسینی
    • شغل, بی‌بی‌سی

دستورالعمل‌های حکومت طالبان در برگزاری مراسم عاشورا «محدودکننده‌تر» از پارسال است. مقام‌های حکومت طالبان سنی هستند و در حدود سه سال گذشته محدودیت‌هایی بر شیعیان اعمال کرده‌‌اند.

بر اساس دستورالعملی تازه،‌ که حکومت طالبان اسمش را «تعهدنامه» گذاشته‌، در بعضی مناطق برگزاری مراسم عاشورا به سه روز محدود شده؛ اهل تسنن نباید به مراسم دعوت شوند و اهل تشیع هم حق ندارند با رسانه‌ها‌ گفت‌وگو کنند.

نسخه‌ای از این دستورالعمل به دست بی‌بی‌سی رسیده که پای آن امضای شماری از نمایندگان حکومت طالبان، از جمله از وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان دیده می‌شود. عده‌ای از افرادی که نمایندگان «هیئت با صلاحیت اهل تشیع» خوانده شده‌اند هم این تعهدنامه را امضا کرده‌اند. در این میان امضای نمایندگان شورای علمای شیعه افغانستان، اصلی‌ترین و مهم‌ترین مرجع اهل تشیع در افغانستان، دیده نمی‌شود.

یک مقام حکومت طالبان صحت این «تعهدنامه» را در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی تایید کرد و گفت که هدف از آن تنها تامین امنیت همه‌جانبه مراسم عاشورا است و قصد اعمال محدودیت بر مراسم عاشورا نیست.

در حدود سه سال اخیر کارنامه حکومت طالبان در تامین امنیت مراسم اهل تشیع در دهه محرم خوب بوده و موارد حمله به شیعیان در این بازه، بسیار کم بوده است؛ از جمله پارسال که هیچ مورد امنیتی گزارش نشد.

با وجود این، حملات شاخه خراسان داعش علیه شیعه‌‌ها همچنان در سه سال گذشته ادامه داشته است و نگرانی زیادی در مورد احتمال حمله به مراسم دهه محرم در افغانستان وجود دارد.

در بخشی از «تعهدنامه ۱۱ ماده‌ای» آمده است که اجرای مراسم باید براساس قوانین حکومت طالبان باشد و تنها در تکیه‌خانه‌های توافق‌شده برگزار شود.

پارسال شمار مساجد و تکیه‌خانه‌هایی که مجوز برگزاری مراسم دهه محرم را داشتند، به «کمتر از یک سوم» رسید.

دستورالعمل طالبان

منبع تصویر، ‌BBC

در ماده دوم این تعهدنامه ذکر شده که فهرست نهایی سخنرانان مراسم‌ باید از قبل در اختیار حکومت طالبان قرار داده شود. همچنین آمده است که اجازه نیست که عزاداران گروهی و دسته‌ای وارد تکیه‌خانه‌ها شوند.

منع استفاده از بلندگو، برگزاری مراسم دهه محرم در سه روز و توزیع نذر فقط در داخل تکیه‌خانه‌ها از موارد دیگری است که در این «تعهدنامه» به آن‌ها اشاره شده است.

دو تفاوت دیگر این «تعهدنامه» نسبت به پارسال این است که در این مراسم نباید از اهل تسنن دعوت شود. در حالی‌که چند دهه است که عده‌ای از سنی‌ها در آن شرکت می‌کنند.

مورد دوم این است که شیعه‌ها اجازه ندارند «خودسرانه» با رسانه‌ها مصاحبه کنند.

یکی از نمایندگان اهل تشیع در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی این محدودیت‌ها را «شرم‌آور» خواند.

در سه سال گذشته رسمیت اهل تشیع در افغانستان حذف و تدریس فقه تشیع در دانشگاه‌ها ممنوع شده؛ کتاب‌هایشان از کتاب‌خانه‌ها برچیده شده است؛ در رده‌های بالای حکومتی سهم‌شان تقریبا هیچ است؛ احوال شخصی آنها در دادگاه‌ها اعتبار ندارد و مراسم عزاداری‌شان هم در مواردی به‌‌هم زده شده و پرچم‌های‌ عزاداری‌شان پایین کشیده شده است.

به همین دلیل است که بعضی‌ شیعیان قیود و محدودیت‌های محرمی حکومت طالبان را فراتر از مسائل امنیتی می‌دانند.