ناجيه غلامی
در مشهد |  |
طراحی جلد يکی از مراحل چاپ کتاب است که با وجود کاستی های فراوان در صنعت چاپ کتابهای افغانستان از مدتی قبل در بسياری از کتابهای افغانها که در ايران چاپ می شود اين طراحی به صورت حرفه ای و مدرن صورت می گيرد و سپس کتابها روانه بازار افغانستان می شود. اين روزها بسياری از طراحان جلد کتاب آن را حتی اثری هنری ، ماندگار و مستقل می دانند که علاوه بر ذکرنام طراح در شناسنامه کتاب امضای او هم در قسمتی از طرح جلد درج می شود. در افغانستان افراد معدود و انگشت شماری به طراحی جلد کتاب ها به شيوه ها و استانداردهای امروزی می پردازند که وحيد عباسی طراح افغان و يکی از فارق التحصيلان انجمن خوشنويسی ايران يکی از اين افراد است. | | | وحيد عباسی طراح جلد کتاب |
وحيد عباسی تاکنون طراحی جلد کتابهای بسياری را بر عهده داشته و با استقبال زيادی از سوی علاقمندان ايرانی و افغان نشر کتاب مواجه شده است. او که خوشنويسی را از طريق قوانين نوين گرافيک و طراحی آموخته بود برای اولين بار از اين هنرها برای طراحی جلد مجلات و کتابها در افغانستان استفاده کرد. آقای عباسی در اين زمينه می گويد:" سال هشتاد ودو به کابل سفرکردم و در آنجا ديدم که برای طراحی مجله ای مثل پرواز که مخصوص کودکان بود طراحی از پاريس دعوت می شد و برای دو يا سه هفته می ماند تا مجله را طراحی کند و وقتی دوستان فهميدند که من هم توانايی انجام چنين کاری را در همان سطح و با هزينه بسيار پايين تر دارم استقبال زيادی کردند." اين هنرمند همچنين در همکاری با صديق برمک در سال هشتاد و دو اولين مجله ی سينمايی حرفه ای افغانستان را طراحی کرد که آن هم در هفته نامه های کابل بسيار مورد توجه قرار گرفت. اهميت طرح جلد يک کتاب آقای عباسی می گويد: "بسياری از افراد وقتی از کنار کتابفروشی ها عبور می کنند شايد از قبل شناختی در مورد يک نويسنده و محتوای يک کتاب نداشته باشند اما اکثر آنها در نگاه اول جذب عنوان و طراحی جلد يک اثر در پشت ويترين کتابفروشی ها می شوند و سپس آن را به دست می گيرند، ورق می زنند تا ببينند که علاقمند خواندن آن هستند يا خير واين جذب مشتری يکی ازنکات با اهميت يک طراحی جلد خوب در دنيای تجاری امروز است." ابوطالب مظفری نويسنده افغان با اشاره به نکات ذکر شده می افزايد:" علاوه بر اينها طراحی و صحافی کتابها به شيوه های زيبا و هنری و با به کارگيری از خطاطی و مينياتور يکی از هنرهای اصيل و ماندگار شرقی و اسلامی است که در دهه های اخير کمتر به آن توجه صورت گرفته اما با اين وجود کتابهای امروزی هم می توانند با يک طراحی خوب ماندگاری و اصالت بيشتری داشته باشند." شيوه های طراحی جلد کتابها به گفته وحيد عباسی می توان جلد کتابها را به دو شيوه طراحی کرد. " يکی شيوه کلاسيک يا سنتی که گفته می شود آنچه که در عنوان کتاب به چشم می خورد به تصوير کشيده شود، به طور مثال اگر عنوان کتاب افغانستان در قرن بيستم باشد، شايد طراح تصويرهايی را از قرن بيست در افغانستان گرد هم بياورد و روی جلد کار کند که اين ساده ترين روشی است که به ذهن يک طراح می رسد."اما به گفته او امروزه چنين برداشتی از جلد يک کتاب وجود ندارد و با توجه به سليقه طراح می تواند به عنوان يک اثر مستقل هنری روی جلد قرار بگيرد و طرح شايد ربطی به محتوای کتاب نداشته باشد. اما يکی از زيباييهای کار طراحان معدود جلد کتابهای افغانستان اين است که با استفاده از عناصر بومی و محلی و تلفيق آن با هنرگرافيک مدرن به طراحی جلد کتاب می پردازند و تفاوتها را کم کم به وجود می آورند که برای عموم مردم قابل درک باشد. از نظر اين هنرمندان با توجه به ازدياد و تنوع انتشار مجلات و محصولات فرهنگی در افغانستان و بالا رفتن نسبی سطح توقع دست اندرکاران چاپ و نشر در زمينه کيفيت آثار، بازار کار طراحان حرفه ای و علاقمند در آينده بسيار اميد بخش خواهد بود.
| 
بازگشت به صفحه افغانستان
