 | | | | | | | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
سپيده دم داستان نويسی؛ تحليلی بر اولين داستانهای فارسی در افغانستان | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
سپيده دم داستان نويسی، کتابی است که به تحليل و ارزشيابی سی داستان نخستين پديد آمده در زبان فارسی دری در افغانستان اختصاص يافته است. اين اثر را محمد ناصر رهياب استاد دانشگاه هرات نوشته که در جای خود يکی از معدود کتاب هايی است که ادبيات داستانی را در افغانستان به شکل مفصل از نخستين آثاری که در اين عرصه به نگارش آمده مورد نقد و ارزيابی قرار می دهد. سپيده دم داستان نويسی همان گونه که از نامش پيداست به بررسی و تحليل داستان نويسی به شيوه نوين در افغانستان می پردازد. نخستين داستانی که در اين کتاب از آن نام گرفته می شود "جهاد اکبر" است که در ۱۲۹۸ خورشيدی به چاپ رسيده است. به اين گونه رهياب در اين اثر دو دهه داستان نويسی افغانستان را به خواننده معرفی می کند . ناصر رهياب نويسنده کتاب در ديباچه کتابش رويکرد خود را در ارزيابی آثار داستانی چنين بيان می کند: "آنچه در اين اثر آمده، از گستردگی کار که بگذريم، به هيچ وجه تکرار سخنان اين و آن نيست بلکه تمام آثار مستقيما مورد بررسی قرار داده شده و بر بنياد نمونه ها و مثالهای مشخص درباره هر اثری داوری شده است و يا با دلايل تازه و با ارايه مثالهای ويژه آنچه را که ديگران نوشته اند مورد تاييد و يا تاکيد واقع شده است." شيوه ای به کار گرفته شده در تحليل و ارزيابی آثار داستانی بيشتر افقی است يعنی نويسنده کتاب سپيده دم داستان نويسی از معرفی و ارايه فشرده داستان کارش را آغاز کرده و بعد به گزارش تک تک جوانب کار نويسنده در خلق اثر پرداخته است کتاب سپيده دم داستان نويسی به قول ناصر رهياب نويسنده آن، بدون آنکه نگاهی سخت گيرانه نسبت به آثار معرفی شده داشته باشد تلاش کرده است به ارزيابی حداکثر عناصر داستان نويسی به شيوه جديد اهتمام ورزد. به همين علت نيز در اين کتاب عناصر اساسی داستانی نظير پيرنگ، شخصيت، زمينه، محيط، لحن، حادثه، جدال، اوج و پايان و ديگر عناصری که می تواند در عرصه داستان نويسی مدرن مطرح باشد در هر اثر پی گيری شده است . نويسنده کتاب دليل اين را که کتابش نگاهی سخت گيرانه به آثار داستانی نداشته در آغازين بودن کار داستان نويسی در افغانستان عنوان می کند. او می گويد بسياری از تحليل های امروزين همچون روايت پردازی و شيوه سيال ذهن را اين آثار بر نمی تافتند و به گفته او اين موضوع می تواند يک امر طبيعی باشد چرا که در آن زمان اين گونه مسايل در داسان نويسی مطرح نبوده است . ولی در پايان کتاب نويسنده از نقد محتوايی آثار داستانی در می گذرد و تلاش می ورزد به شکل عمودی به معرفی کوتاه اين سی داستان بپردازد . در شيوه ای عمودی نويسنده کتاب عمدتا به نقد و تحليل تکنيک و زبان داستانی در نخستين سالهای پديد آمدن داستان به شيوه مدرن پرداخته است . کتاب سپيده دم داستان نويسی را رهياب در سال 1366 خورشيدی نگاشته که به گفته او در اين مدت دوبار زير چاپ رفته است اما بار دوم در سال ۱۳۷۱خورشيدی پس از چاپ در مطبعه دولتی کابل، هنگام درگيری های ميان گروهی در اين شهر، طعمه آتش شده است. بار سوم هزينه چاپ کتاب را به گفته نويسنده آن سيد نصير احمد علوی يک تن از فرهنگ دوستان شهر هرات به عهده گرفته و آن را در ۲۰۰۰ شمارگان در انتشارات ترانه مشهد در ايران به چاپ رسانده است. شناسنامه کتاب نام کتاب: سپيده دم داستان نويسی معاصر دری نويسنده : محمد ناصر رهياب چاپ: اول ۱۳۸۴ شمارگان: ۲۰۰۰ انتشارات ترانه، مشهد، ايران | مطالب مرتبط  مرور کتاب : 'احمد ظاهر چگونه ترور شد؟'25 اکتبر، 2005 | افغانستان کتاب: شعر امروز بلخ23 دسامبر، 2005 | افغانستان معرفی کتاب: 'کوچه ما' نوشته اکرم عثمان 07 دسامبر، 2005 | افغانستان انتشار رباعيات آيت الله خمينی به زبان پشتو 20 نوامبر، 2005 | افغانستان معرفی کتاب: تاريخ ارتباطات در افغانستان19 اوت، 2005 | افغانستان | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
