مجلس نمایندگان افغانستان برای بار دوم بودجه سال ۱۴۰۰ را رد کرد

مجلس نمایندگان افغانستان بودجه سال مالی ۱۴۰۰ حکومت را برای بار دوم رد کرد. ۱۷ روز قبل نیز مجلس نمایندگان سند بودجه را رد و خواستار ایجاد اصلاحات از طرف حکومت شده بود.

در نشست امروز شنبه (۲۷ جدی/دی) نیز مجلس نمایندگان افغانستان بودجه را رد و نمایندگان مدعی شدند که دولت نه تنها اصلاحات لازم را در آن نیاورده بلکه دو تخطی جدید نیز در آن اضافه شده است.

میر رحمن رحمانی، رئیس مجلس نمایندگان افغانستان در این نشست گفت دولت ۱۷ مورد اصلاحاتی را که مجلس خواستار آن بود، در سند کنونی در نظر نگرفته است.

او قبلا اعلام کرده بود که تا طرح یکسان سازی حقوق کارمندان دولتی در طرح بودجه ۱۴۰۰عملی نشود، آنها بودجه را تصویب نخواهند کرد. آقای رحمانی امروز نیز گفت که دولت به این خواست آنان توجه نکرده است.

نمایندگان در نشست امروز نیز مدعی بودند که در سند بودجه حقوق کارمندان بین ۶۰۰ هزار افغانی تا ۶ هزار افغانی در نوسان است.

در نشست امروز فقط ۱۵ نماینده با طرح بودجه افغانستان موافق بودند و بقیه همه رای رد دادند.

شمعروز خان مسجدی، سخنگوی وزارت مالیه/دارایی افغانستان در واکنش به این تصمیم مجلس نمایندگان گفته که این وزارت منتظر دریافت رسمی بودجه از مجلس نمایندکان است. او افزوده که با در نظر داشت امکانات مالی، فنی و حقوقی تلاش می‌کند که نظرات مجلس نمایندگان را در سند جدید در نظر گیرد و بعد از منظوری کابینه دوباره به مجلس برای تصویب خواهد فرستاد.

بودجه بهانه‌ای برای جدال حکومت و پارلمان افغانستان

احمد شفایی - بی‌بی‌سی

هرچند که رد بودجه توسط پارلمان در افغانستان بی‌پیشنیه نیست، ولی رد بودجه در سال جاری بیشتر قدرت‌نمایی پارلمان افغانستان در برابر حکومت تلقی می‌شود.

در ماه‌های اخیر رویارویی پارلمان و حکومت افغانستان بیشتر شده است. چند ماه قبل امرالله صالح از مصونیت پارلمانی نمایندگان شکایت کرده و گفته بود "تاکنون هیچ یک از اعضای مجلس نمایندگان هزینه دست داشتن در فساد را نپرداخته است. برای تامین عدالت باید به مصونیت اعضای مجلس نمایندگان پایان داده شود."

او همچنین گفته بود که نمایندگان در هنگام تهیه سند بودجه، به منظور تحمیل خواست‌های خود، وزیران را تهدید به برکناری می‌کنند.

بعد از این سخنان، رولا غنی بانوی اول افغانستان درباره عدم رای اعتماد مجلس نمایندگان به وزیران کابینه و اینکه گفته بود پارلمان چه بخواهد و چه نخواهد آنان وزیر خواهد ماند، واکنش پارلمان را بر انگیخت. او همچنین گفته بود که "پارلمان این کشور به میدان خرید و فروش میان وکلا تبدیل شده است."

در کنار این تنش‌ها اعضای پارلمان به تعدیل در چند بخش مهم بودجه تاکید دارند و دولت نیز تاکنون کوتاه نیامده است. عدم شامل شدن بودجه برنامه دسترخوان ملی که پارلمان بارها با تصویب بودجه آن مخالفت کرده و اکنون نیز خواستار حذف آن از سند بودجه است.

دوم به دستور آقای غنی، ضمیمه بودجه از سند حذف شده و این برای نمایندگان غیر قابل قبول است. نمایندگان در دوران مبازارت انتخاباتی خود وعده اجرای طرح‌های عمرانی را داده بودند که باید در ضمیمه بودجه، هزینه اجرای این طرح‌ها در نظر گرفته می‌شد ولی اکنون حذف شده است.

یکسان سازی حقوق کارمندان دولتی نیز بخشی دیگر از تنش‌ها میان حکومت و پارلمان است. پارلمان تلاش دارد که این کار انجام شود ولی حکومت می‌گوید که حقوق کارمندان براساس قانون تنظیم شده‌است و قابل تغییر نیست.

نگرانی دیگر نمایندگان نیز از اختصاص بودجه زیاد به واحد عملیاتی ریاست جمهوری است. این نهاد فقط به رئیس جمهوری پاسخگو بوده و در طرح‌های بزرگ عمرانی مشارکت دارد، از ساخت سد گرفته تا بازسازی آثار باستانی در افغانستان.

اختصاص بودجه زیاد به کُد ۹۱ و ۹۲ که صلاحیت استفاده از آن به رئیس جمهوری افغانستان و معاوانان او بر می‌گردد، و در سالهای اخیر استفاده بی‌رویه از این کُد برای افراد نزدیک به رئیس جمهور نیز خبرساز شد، عامل دیگر برای رد بودجه بود. نمایندگان معتقدند که اختصاص بودجه زیاد به این کُدها فساد زا است و مصارف آن نیز بدون حساب و کتاب بوده‌است.

اعتراض اعضای مجلس نمایندگان چیست؟

نمایندگان مجلس افغانستان اعتراض دارند که در سند بودجه که امروز رد شد، تعدیلاتی را که نمایندگان خواستار آن بودند اعمال نشده است.

علاوه بر آن شامل کردن بودجه برنامه دسترخوان ملی که به هدف کمک به افراد آسیب پذیر جامعه، توسط حکومت راه اندازی شده عامل دیگر رد بودجه بود. نمایندگان با اضافه شدن آن در سند بودجه مخالفت کردند و گفتند که شماری از طرح‌های عمرانی مهم از سند بودجه حذف و پول آن به برنامه دسترخوان ملی اختصاص داده شده است.

بارها مجلس نمایندگان با این برنامه مخالفت کرده و گفته که بدون آگاهی مجلس این کار انجام شده است. به گفته حکومت براساس این برنامه برای بیش از چهار میلیون خانواده با هزینه بیش از ۲۴۴ میلیون دلار مواد خوراکی کمک می‌شود.

در سند قبلی بودجه برای واحد عملیاتی ریاست جمهوری نزدیک به ۱۰ میلیارد افغانی اختصاص داده شده بود و در سند کنونی به ۴.۳ میلیارد کاهش یافته، ولی نمایندگان اختصاص این مقدار بودجه را رد و گفتند که این نهاد برای آنان رسمیت ندارد.

انتقاد دیگر نمایندگان حذف ضمایم بودجه توسط حکومت بود. از این بخش بودجه طرح‌های عمرانی مختص نمایندگان مجلس تامین می‌شد. در زمان انتخابات نمایندگان مجلس اجرای طرح‌های عمرانی را به مردم وعده داده بودند که در سال جاری به دستور آقای غنی از ضمیمه بودجه حذف شده است.

جزئیات طرح بودجه ۱۴۰۰

مجموع بودجه ملی افغانستان ۴۷۳ میلیارد ( بیشر از۶.۱۴ میلیارد دلار) اعلام شده است.

در این سند بودجه عادی ۳۱۱میلیارد افغانی اعلام شده است. این بودجه بیشتر برای فعالیت اداری دولت به مصرف می‌رسد.

بودجه توسعه‌ای نیز ۱۶۱ میلیارد اعلام شده است. این بخش بودجه بیشتر برای اجرای طرح‌های عمرانی افغانستان هزینه می‌شود.