آغاز نشست ژنو برای کمک به افغانستان؛ غنی: 'کمک خیریه نمی‌خواهیم، اتصال با جهان می‌خواهیم'

محمد اشرف غنی، رئیس‌جمهوری افغانستان در یک سخنرانی در بخش مقدماتی نشست ژنو در مورد راه‌های توسعه اقتصادی کشورش حرف زد و تاکید کرد که افغانستان از جامعه جهانی "کمک خیریه نمی‌خواهد بلکه اتصال می‌خواهد".

نشست ژنو درباره افغانستان با حضور نمایندگانی از ۷۰ کشور جهان و ۳۰ سازمان بین المللی در شهر ژنو امروز دوشنبه، ۲۳ نوامبر، با سخنرانی محمد حنیف اتمر، وزیر خارجه افغانستان رسما آغاز شد.

نشست رسمی حاشیه‌ای امروز در نخست با موضوع "آوردن صلح پایدار" آغاز شد. ریاست این بخش را آقای اتمر و یانز لینارچیچ، کمیسر اتحادیه اروپا برای مدیریت بحران به عهده داشتند.

گردهمایی اصلی کشورهای جهان برای مشخص کردن مقدار تعهداتشان برای افغانستان فردا برگزار می‌شود که در آن دبیرکل سازمان ملل و رئیس جمهوری افغانستان صحبت خواهند کرد.

آقای غنی امروز در یک نشست حاشیه‌ای مربوط به کنفرانس ژنو گفت که رویای افغانستان این است که به چهار-راه منطقه مبدل شود. او همچنین بر اهمیت تاریخی جغرافیایی افغانستان برای اقتصاد منطقه اشاره کرد.

او گفت: "نام‌هایی که به کشور ما برای توضیح اهمیت موقعیت جغرافیایی ما داده شده از جمله، قلب آسیا، دروازه‌ هند، پل زمینی، چهار راهی که در آن ایده‌ها، کالا‌ها و مردم آزادانه تردد و تعامل می‌کنند و همچنین سوئیس آسیا بوده است."

آقای غنی یک بار دیگر گفت که اجماع منطقه‌ای قوی برای دستیابی به یک صلح پایدار در افغانستان مهم است.

تاکید ویژه بر "حفظ حقوق زنان"

در ساعات اول روز رولا غنی، بانوی اول افغانستان، سید سعادت منصور نادری، وزیر دولت در امور صلح و میشل باچلیت، کمیسر ارشد سازمان ملل برای حقوق بشر سخنرانی کردند و بر اهمیت صلح و ارتباط آن با حقوق بشر در افغانستان حرف زدند.

موضوع بحث دیگر این بخش از نشست به "حفاظت و تقویت حقوق بشر و مشارکت زنان" اختصاص داشت.

محمد معصوم استانکزی، رئیس هیأت مذاکره‌کننده صلح افغانستان با اشاره‌هایی به روند صلح و اهمیت حقوق بشر و حقوق زنان بحث پنل در این مورد را آغاز کرد.

در این بخش رئیس نهاد زنان سازمان ملل، وزیر خارجه نروژ/ناروی، معاون وزارت خارجه سوئد/سویدن، معاون وزارت خارجه دانمارک برای آسیا، خاور میانه و آمریکای لاتین شرکت داشتند و سخنرانی کردند. تاکید این سخنرانان بر حفاظت حقوق بشر، حقوق زنان و مشارکت آنها در تمام روندها در افغانستان متمرکز بود.

همچنین در این بخش شهرزاد اکبر، رئیس کمیسیون حقوق بشر افغانستان، حبیبه سرابی و فوزیه کوفی، اعضای هیأت مذاکره‌کننده دولت افغانستان، ماری اکرمی، رئیس شبکه زنان افغانستان و حسینه صافی، وزیر امور زنان افغانستان سخنرانی‌ کردند و آنها نیز بر اهمیت مشارکت زنان و حفاظت از حقوق زنان و مبارزه با خشونت علیه زنان تاکید کردند.

یکی از میزبانان اصلی این کنفرانس فنلاند است، کشوری که اکثر وزرای آن زنان هستند و رهبر این کشور نیز جوان‌ترین رهبر زن در جهان است.

وزارت توسعه فنلاند می‌گوید: "برای فنلاند یک روند صلح فراگیر با مشارکت معنادار زنان [در افغانستان ] مهم است."

نگرانی از افزایش مهاجران و پناهندگان افغان

بخش سوم این کنفرانس نیز درباره مهاجرین و برگشت‌کنندگان بود. فیلیپو گراندی، کمیساریایی عالی سازمان ملل در امور پناهندگان گفت که بیجاشدگان افغان بزرگترین در جهان است و این روند در حال افزایش است و سالانه صدها نفر به این جمع افزوده می‌شوند.

او از دولت افغانستان خواست که درباره آوارگان داخلی توجه لازم کرده و اولویت‌های خود را درباره آوارگان مشخص کند. نور رحمان اخلاقی، وزیر امور مهاجرین افغانستان گفت که آنان برای مشکل مهاجرین افغان استراتژی و برنامه لازم روی دست دارند.

یکی از موضوعاتی که مطرح شد، مشکلات مهاجرین افغان بود که در صورت بازگشت به کشورشان به زمین، کار و خدمات اجتماعی دسترسی ندارند.

سخنرانان این نشست از افزایش روز افزون مهاجران و بیجا شدگان داخلی در افغانستان ابراز نگرانی کردند و گفتند که از یک طرف جمعیت آوارگان افزایش می‌یابد و از طرف دیگر کمک‌های بین‌المللی کاهش می‌یابد که هر دو نگران کننده است.

مبارزه علیه فساد اداری

بخش دیگری از نشست امروز که از سوی سفارت بریتانیا در افغانستان مدیریت می‌شد به مسئله فساد اداری تمرکز داشت. این بخش با عنوان "شیوه‌های بنیادی و اجتماعی مبارزه علیه فساد" با سخنرانی آلیسون بلیک، سفیر بریتانیا در کابل آغاز شد.

در این بخش لرد احمد ویمبلدن، معاون وزارت خارجه بریتانیا نیز درباره شرایط افغانستان و تاکید ادامه همکاری بریتانیا با این کشور حرف زد. او گفت بدون یک دولت شفاف و فراگیر، شهروندان افغانستان نادیده گرفته خواهند شد. او همچنین تلاش برای مبارزه واقعی با فساد اداری برای کسب اعتماد مردم تاکید کرد.

سپس کمیسر اتحادیه اروپا و همچنین نماینده دبیر کل سازمان ملل برای افغانستان سخنرانی کردند و بر اهمیت مبارزه علیه فساد اداری در این کشور تاکید کردند.

امرالله صالح، معاون اول ریاست جمهوری افغانستان درباره فعالیت‌های دولت افغانستان برای مبارزه با جرایم و فساد صحبت کرد و در مورد چالش‌های اداری و چگونگی برخورد جامعه جهانی گفت که هر بار که دولت افغانستان برای فساد اداری قدم برداشته از سوی جامعه جهانی برای سازش سیاسی به آنها هشدار داده شده است.

آقای صالح تاکید کرد که برخی از "مفسدترین‌ها" به دلیل "سازش سیاسی" بر دولت تحمیل شده است و "برخی از قاچاقچیان مطرح مواد مخدر با نام آوردن صلح از بند آزاد شدند."

در همین بخش پنلی برای بحث با اشتراک از جمله فرید حمیدی، دادستان کل افغانستان و همچنین نماینده سیاسی سازمان ملل برای افغانستان، سفیر اتحادیه اروپا برای افغانستان برگزار شد.

افغانستان در پی چیست؟

در این نشست شرکت کنندگان تعهدات مالی خود را برای چهار سال آینده افغانستان اعلام خواهند کرد. افغانستان برای تامین بودجه نظامی و غیرنظامی خود به کمک جهانی وابسته است. چندی قبل محمد حنیف اتمر، وزیر خارجه افغانستان به نمایندگان پارلمان این کشور گفته بود که ممکن است تا دوماه آینده تمام کمک‌های نظامی و غیرنظامی جهانی به افغانستان به اتمام برسد.

میزبانی این کنفرانس را حکومت افغانستان، فنلاند و سازمان ملل به عهده دارند. افغانستان اعلام کرده که وزیران خارجه و مالیه/دارایی افغانستان در این کنفرانس شرکت کرده‌اند.

این نشست به دلیل بحران کرونا بیشتر به صورت مجازی برگزار می‌شود. محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان نیز در این کنفرانس به صورت مجازی سخنرانی خواهد کرد.

کابل انتظار دارد که جامعه جهانی به تعهدات قبلی خود در زمینه کمک به افغانستان عمل کنند.

طالبان هم با استقبال از برگزاری این کنفرانس از جامعه جهانی خواسته که با "هماهنگی" این گروه "کمک‌های‌شان را توزیع کنند."

کنفرانس‌های تعهدات مالی برای بازسازی افغانستان هر چهار سال برگزار می‌شود. کنفرانس‌های قبلی تعهدات مالی در سال ۲۰۱۶ در بروکسل و در سال ۲۰۱۲ در توکیو برگزار شده بود.

پیکا اویستو، وزیر امور خارجه فنلاند این نشست را فرصت مهم برای افغانستان و جامعه جهانی خوانده که برای توسعه پایدار و رشد و شکوفایی افغانستان متعهد شوند.

او افزود که افغانستان در یک لحظه تاریخی قرار دارد و مشارکتش با جامعه جهانی مهم و حیاتی است.

در نشست امروز انتظار می‌رود که در کنار تعهد مالی جهانی، اعلامیه مشترک نیز درباره تنظیم این کمک‌ها نیز به امضا برسد.

مهمترین کنفرانس‌ها درباره افغانستان بعد از سقوط طالبان

با سقوط طالبان در سال ۲۰۰۱ افغانستان از انزوای سیاسی بیرون آمد. اولین کنفرانس بعد ازسقوط طالبان در سال ۲۰۰۱ در شهر بن آلمان برگزار شد. ساختار نظامی کنونی افغانستان در بن پایه ریزی شد. تقسیم قدرت، تدوین قانون اساسی جدید و برگزاری انتخابات از جمله دستاوردهای این کنفرانس بود.

در سال ۲۰۰۲ نیز کنفرانس توکیو برگزار شد. نمایندگان ۵۰ کشور جهان به مدت دو روز در این نشست حضور داشند و تعهد کمک ۵.۴ میلیارد دلاری برای پنج سال کردند.

کنفرانس برلین نیز در سال ۲۰۰۴ برگزار شد. کشورهای کمک کننده به افغانستان تعهد کردند که هشت میلیارد دلار را برای سه سال به منظور بازسازی این کشور کمک کنند.

در سال ۲۰۰۶ نیز کنفرانس لندن برگزار شد. در این نشست دو روزه جامعه جهانی ده میلیارد برای بازسازی افغانستان تعهد کردند. در این کنفرانس سندی به نام "توافقنامه افغانستان" نیز به امضا رسید که براساس آن حکومت افغانستان به ایجاد اداره شفاف و پاسخگو و مبارزه علیه مواد مخدر، تروریسم و رعایت حقوق بشر متعهد شد.

کنفرانس رم نیز در سال سال ۲۰۰۷ میلادی در ایتالیا برگزار شد که در آن بر اصلاح نظام قضایی افغانستان تاکید شد.

کنفرانس پاریس در سال ۲۰۰۸ برگزار شد که افغانستان درخواست ۵۰ میلیارد دلار برای بازسازی این کشور کرد و در نهایت آمریکا ۱۰ میلیارد دلار، سازمان ملل متحد یک میلیارد و ژاپن نیم میلیارد دلار کمک‌های جدید را تعهد کردند و کشورهای دیگر از جمله فرانسه و آلمان نیز اعلام کردند که کمک های خود را تا دو برابر افزایش خواهند داد.

در سال ۲۰۱۰ نیز کنفرانس لندن برگزار شد که در این نشست یک روزه دولت افغانستان متعهد شد تا طی پنج سال آینده کنترل امنیتی مناطق زیادی از کشور را بویژه مناطق ناآرام را خود به عهده بگیرد.

کشورهای کمک کننده به افغانستان تعهد کردند که صدها میلیون دلار پول برای کمک به ایجاد ثبات و امنیت به افغانستان کمک کنند.

در سال ۲۰۱۲ در کنفرانس توکیو، کشورهای شرکت کننده در این کنفرانس تعهد کردند که در چهار سال آینده شانزده میلیارد دلار به افغانستان کمک کنند. افغانستان به مبارزه با فساد مالی و اداری و استفاده مؤثر از کمک های جامعه جهانی تعهد کرده بود.

در سال ۲۰۱۴ نیز کنفرانس لندن با ادامه کمک های کشورهای جهان از افغانستان ادامه یافت. کشورها و سازمان‌های شرکت کننده کنفرانس لندن برای بازتعریف رابطه افغانستان و جامعه جهانی، تعهدات خود نسبت به این کشور را تجدید کردند.

در سال ۲۰۱۶ نیز کنفرانس بروکسل برگزار شد که کشورهای شرکت کننده دراین نشست تعهد کردند که ۱۵ میلیارد دلار طی چهار سال آینده برای بازسازی افغانستان در اختیار این کشور قرار خواهند داد.