دولت افغانستان برای مهاجران افغان در ایران شناسنامه الکترونیک توزیع می‌کند

اداره ملی احصائیه و معلومات (مرکز ملی آمار) افغانستان اعلام کرده که روند صدور شناسنامه برای مهاجران افغان در ایران را آغاز کرده است.

رویینا شهابی، سخنگوی این اداره به بی‌بی‌سی گفت که این روند در پی تقاضای مکرر مهاجران آغاز شده است.

نظر به آمار رسمی بیشتر از دو میلیون و ۴۰۰ هزار مهاجر افغان در ایران زندگی می‌کنند.

خانم شهابی می‌گوید که واحدهای توزیع شناسنامه الکترونیک در کنسولگری‌های افغانستان در شهرهای تهران و مشهد فعال شده‌اند.

به گفته او طرز العمل جدید برای توزیع شناسنامه برای شهروندان افغانستان در کشورهای اروپایی نیز نهایی شده است.

او گفت که جمعیت زیادی از مهاجران افغان در ایران و پاکستان هستند که مشکل شناسنامه دارند. خانم شهابی اضافه کرد قرار است در هند و پاکستان و همچنین آلمان روند توزیع شناسنامه الکترونیک برای شهروندان افغان آغاز شود.

اداره ملی احصائیه افغانستان در حالی از آغاز توزیع شناسنامه الکترونیک برای مهاجران خبر می‌دهد که سفارت افغانستان در تهران در صفحه رسمی فیسبوک خود نوشته که این کار "به‌زودی" آغاز خواهد شد.

این سفارت همچنین به مهاجران ساکن در ایران از "اخاذی و کلاهبرداری افراد سودجو" هشدار داده و نوشته است که به چنین افرادی برای این روند اعتماد نکنند.

موضوع مهاجران افغان در ایران در سال جاری پس از چند حادثه دلخراش که در آن شماری از این مهاجران جان باختند، مورد توجه بیشتری قرار گرفت.

چهاردهم جوزا/خراد در منطقه مهریز استان یزد به دلیل تیراندازی ماموران انتظامی ایران به یک خودرو حامل مهاجران غیرقانونی، این خودرو آتش گرفت. به گفته مقام‌های افغان این خودرو ۱۴ سرنشین از جمله ۱۳ تبعه افغان و یک تبعه پاکستان داشته که در این آتش سوزی سه نفرشان کشته شدند.

قبل از آن نیز در ۱۲ ثور/اردیبهشت برخی مقام‌های افغانستان و شاهدان عینی در این کشور مدعی شدند که مرزبانان ایرانی پس از شکنجه ۴۶ مهاجر افغان آنها را وادار به پریدن در داخله رودخانه در مرز مشترک دو کشور کردند. آن چه که از طرف مقام‌ها و مسئولان ایرانی رد شد.

محمد حمید طهماسی، رئیس هیات تحقیق افغانستان گفته که در این رویداد ۱۲ نفر کشته، ۱۷ نفر دیگر نجات یافته و ۱۷ نفر ناپدید شدند.

هرچند که دو کشور بر سر تحقیق در این موارد توافق کردند ولی نتایج آن تاکنون مشخص نیست.

بعد از این حوادث شورای امنیت ملی افغانستان تصمیم گرفت که هیأت بلند پایه‌ای به ایران اعزام کند و دو کشور برای جلوگیری از تکرار وقایع اخیر برای مهاجران افغان به توافق‌هایی دست یابند.

بعد از سفر هیأت افغانستان به تهران و هیأت ایرانی به کابل دو طرف اعلام کردند که برای تامین بهتر امنیت مرزهای مشترک دو کشور، جلوگیری از ترددهای غیرقانونی، تجدید قرارداد کمیساران سرحدی منعقده سال ۱۳۳۵، مبارزه با قاچاق انسان در دو سوی مرز، آغاز روند تثبیت هویت اتباع افغانستان در ایران و قانونمندسازی اقامت‌شان و نهایی و عملی سازی مسوده موافقتنامه تنظیم استخدام کارگران افغان در ایران دو طرف به توافقاتی دست یافته‌اند.

روند کند توزیع شناسنامه الکترونیک

روند توزیع شناسنامه الکترونیک در افغانستان تاکنون با مشکلات و کُندی همراه بوده است. قراربود اولین شناسنامه برای حامد کرزی، رئیس جمهوری پیشین افغانستان صادر شود اما او در زمان زمامداری‌اش قانون "ثبت احوال و نفوس" را که ۱۱ جدی/دی سال ۱۳۹۲ به تصویب مجلس رسید، امضا نکرد.

بعد از جدال‌های سیاسی زیاد بر سر این قانون و به خصوص درج قومیت افراد و کلمه "افغان"، محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان با اخذ نخستین شناسنامه الکترونیک در ۱۳ ثور/اردیبهشت سال ۱۳۹۷ روند توزیع این شناسنامه‌ها را رسما آغاز کرد.

با گذشت حدود سه سال از آغاز توزیع شناسنامه در این کشور، تاکنون دولت تنها قادر به توزیع ۸۰۰ هزار شناسنامه شده است. اگر روند این گونه ادامه یابد توزیع شناسنامه برای ۳۲ میلیون جمعیت افغانستان چندین دهه را دربر خواهد گرفت.

افغانستان از جمله معدود کشورهای جهان است که با گذشت بیشتر از یک قرن از آغاز توزیع اولین شناسنامه در این کشور هنوز تمام شهروندانش شناسنامه ندارند. همچنین آمار واقعی جمعیت در آن مشخص نیست.

اولین شناسنامه در افغانستان در سال ۱۲۹۸ خورشیدی برای امان الله خان، شاه افغانستان در شهر کابل صادر شد. در سال ۱۳۰۱ خورشیدی اداره مرکزی احصائیه در ساختار وزارت داخله/ کشور افغانستان ایجاد. با توجه به تجربه بیشتر از یک قرن این اداره در توزیع شناسنامه، گرفتن شناسنامه هنوز یکی از مشکلات عمده افغانها است.

شناسنامه این کشور در ابتدا به شکل ورقی بود در رژیم‌های مختلف به‌شکل ورقی و کتابچه‌ای توزیع شد که اکنون نیز به صورت ورقی برای شهروان افغانستان توزیع می‌شود.