گاهشمار انتخابات ریاست جمهوری افغانستان

انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در ششم میزان/مهر برگزار می‌شود. کارزار انتخاباتی ۶ اسد/مرداد آغاز شد و تا ۴۸ساعت قبل از روز برگزاری انتخابات ادامه خواهد داشت.

تجربه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان پیشینه کمتر از دو دهه اما پر از جنجال داشته است. انتخابات بدیل جنگ برای انتقال قدرت دانسته می‌شود. چهارمین انتخابات ریاست جمهوری همراه با نگرانی از تقلب، استفاده امکانات دولتی و قرار گرفتن انتخابات در برابر روند صلح، قرار است در ۶ میزان/مهر سال جاری برگزار شود.

۲۱ جوزا/خرداد۱۳۸۱- کابل

لویه جرگه اضطراری برای انتخاب رئیس اداره انتقالی افغانستان

  • لویه‌جرگه اضطراری تحت نظارت سازمان ملل با شرکت ۱۵۵۱ نفر از نمایندگان مناطق مختلف، در دانشگاه پلی‌تخنیک کابل برگزار شد.
  • وظیفه این جرگه تنها انتخاب رئیس دولت انتقالی بود.
  • این جرگه یک ماه به طول انجامید و سرانجام حامد کرزی در آن برای دو سال به عنوان رئیس دولت انتقالی برگزیده شد.

۱۸ میزان/ مهر ۱۳۸۳

اولین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان

  • در نخستین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان، ۱۸ نامزد در برابر یک دیگر به مبارزه انتخاباتی پرداختند.
  • حامد کرزی، با کسب ۵۵/۴ درصد آرا به عنوان برنده نخستین دوره انتخابات ریاست جمهوری افغانستان اعلام شد.
  • محمد یونس قانونی و محمد محقق به ترتیب با به دست آوردن ۱۶/۳ و ۱۱/۷ درصد آرا دوم و سوم شدند.
  • محمد یونس قانونی، با آن‌که خواهان تشکیل گروه بررسی نتایج انتخابات شد ولی سرانجام گفت که "به پاس منافع مردم افغانستان نتایج را می‌پذیرم."
  • یکی از ویژگی‌های نخستین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان هیجان و شور مردم برای شرکت در آن بود.
  • براساس آمار کمیسیون انتخابات، بیش از ۱۰ میلیون نفر کارت شرکت در انتخابات را به دست آوردند که ۷۰ درصد آنان به پای صندوق‌های رای رفتند.
  • برای نخستین بار یک زن، مسعوده جلال در این دوره نامزد ریاست جمهوری بود.

۲۹ اسد/مرداد ۱۳۸۸

دومین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان

  • دومین انتخابات ریاست جمهوری در میان حملات متعدد و گسترده شورشیان مسلح مخالف برگزار شد.
  • حامد کرزی، عبدالله عبدالله و ۳۹ نامزد دیگر نامزد ریاست جمهوری بودند.
  • مشارکت افغان‌ها در این انتخابات چندان چشم‌گیر نبود.
  • مطرح شدن ادعاهای جدی در رابطه با تقلب، اعتبار آن را زیر سوال برد.
  • تغییر نظام به پارلمانی مهمترین محور کارزارهای تبلیغاتی در این دور انتخابات بود.
  • حامد کرزی حامی تداوم نظام ریاستی، عبدالله عبدالله طرفدار تغییر نظام به پارلمانی و آوردن پست نخست‌وزیری و لطیف پدرام خواستار تغییر نظام به فدرالی شدند.
  • کمیسیون شکایات انتخاباتی افغانستان تصمیم به بازشماری آرای محلاتی گرفت که در آنها تمامی برگه‌های رای -خلاف پیش بینی قبلی- استفاده شده و تمامی برگه‌های رای به نام یک نامزد به صندوق ریخته شده بود.
  • پس از بازشماری و باطل شدن آرای شماری از صندوق‌های رای، هیچ کدام از نامزدان اکثریت لازم را بدست نیاوردند و انتخابات میان دو نامزد پیشتاز به دور دوم کشیده شد.
  • آقای عبدالله، اعضای کمیسیون‌های برگزار کننده انتخابات را به جانب‌داری از دولت و آقای کرزی متهم می‌کرد و خواهان برکناری آنها شده بود.
  • عبدالله عبداالله وقتی دید اعضای کمیسیون‌های انتخابات برکنار نمی‌شوند، از شرکت در دور دوم انصراف داد و حامد کرزی برای دومین دوره پنج ساله ابقا شد.

۱۶ حمل/فروردین ۱۳۹۳

سومین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان

هشت نامزد برای ریاست جمهوری افغانستان، از جمله سه چهره شناخته شده یعنی عبدالله عبدالله، زلمی رسول و اشرف غنی به رقابت پرداختند.

  • آقای کرزی مطابق قانون اساسی افغانستان این‌بار نمی‌توانست کاندیدا شود.
  • محمد قسیم فهیم معاون اول پرنفوذ ریاست جمهوری افغانستان در اثر یک بیماری در سن ۵۶ سالگی در بامداد ۱۸حوت/اسفند ۱۳۹۲ درگذشت.
  • ستاد انتخاباتی عبدالله عبدالله اعلام کرده بود که مارشال فهیم در این انتخابات از آقای عبدالله حمایت می‌کند.
  • انتخابات در حالی بود که نیروهای بین‌المللی در حال واگذاری مسوولیت‌های جنگی به نیروهای امنیتی افغانستان بودند و نیروهای افغان مسئولیت اصلی امنیت انتخابات را برعهده می‌گرفتند.
  • تمامی ۴۰۰ هزار نیروی پلیس و ارتش برای برقراری امنیت انتخابات بسیج شدند.

۲۴ جوزا/ خرداد ۱۳۹۳

انتخابات به دور دوم کشیده شد

  • عبدالله عبدالله ۴۵ درصد و اشرف غنی احمد زی ۳۱.۶ درصد آراء را در دور اول از آن خود کردند
  • اما در دور اول انتخابات حدود هفت میلیون نفر شرکت کردند.
  • عبدالله عبدالله شواهد تقلب گسترده در انتخابات ریاست جمهوری را ارائه کرد.
  • بازشماری آرای مخدوش به شفاف سازی کمک نکرد.
  • کابل با یک بحران سیاسی-امنیتی روبرو شد.

۳۰ سنبله/ شهریور ۱۳۹۳

دولت وحدت ملی تشکیل شد

اشرف غنی و عبدالله عبدالله در ۳۰ سنبله در ارگ ریاست جمهوری افغانستان موافقتنامه تشکیل دولت وحدت ملی افغانستان را امضا کردند.

۶ اسد/مرداد ۱۳۹۸

کارزار چهارمین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان آغاز شد

  • چهارمین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در ۶ میزان/مهر سال جاری برگزار خواهد شد.
  • محمد اشرف غنی، رئیس جمهور فعلی با شعار "دولت ساز" وارد انتخابات شده است.
  • عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی نیز با شعار "ثبات و همگرایی" در این دوره حضور دارد.
  • محمد حنیف اتمر، مشاور پیشین امنیت ملی با شعار "صلح و اعتدال" و از نامزدان مطرح این دور، کارزار انتخاباتی خود را در ۸ اگست/اوت ۲۰۱۹ - ۱۷ سرطان/مرداد ۱۳۹۷ به حالت تعلیق درآورد.
  • آقای اتمر مهمترین دلایل کنار رفتن خود را "اقدامات غیرقانونی و بی‌باکنه تیم حاکم" و "پیشرفت در روند صلح" خوانده است.
  • بحث‌هایی در محافل سیاسی کابل در جریان داشته مبنی بر این که روند مذاکرات صلح اولویت دارد یا برگزاری انتخابات؟