وزیر مهاجرین افغانستان: اظهارات عراقچی 'تحریک کننده و در تضاد با تعهدات بین‌المللی' است

سیدحسین عالمی بلخی، وزیر مهاجرین افغانستان اظهارات معاون وزارت خارجه ایران مبنی بر احتمال اخراج افغان‌های مهاجر از این کشور را "ناسنجیده، تحریک کننده و در تضاد با تعهدات بین‌المللی" خوانده است.

عباس عراقچی، معاون وزارت خارجه ایران سه روز قبل گفته بود در صورت ادامه روند افت شدید درآمد ایران در اثر تحریم‌های آمریکا، این کشور ممکن است از مهاجران افغان بخواهد ایران را ترک کنند.

آقای بلخی شب گذشته در صفحه فیسبوکش ضمن سپاسگزاری از مردم ایران گفته که اقشار مختلف جامعه ایران به "عراقچی جواب منفی داده و از مهاجران افغانستان حمایت کردند."

پیش از این نیز وزارت امور مهاجران افغانستان گفته بود که دولت ایران نباید با موضوع مهاجران افغان، برخورد سیاسی کند. از ماه‌ها پیش با از سر گیری تحریم‌های آمریکا علیه ایران گزارش‌هایی از خروج بی‌سابقه مهاجران افغان از این کشور وجود داشت.

سازمان بین‌المللی مهاجرت هم گفته که مسائل سیاسی و اقتصادی در ایران، به ویژه کاهش ارزش پول این کشور در سال جاری سبب شده تا شمار زیادی از افغانها از این کشور داوطلبانه بیرون شده و یا هم اخراج شوند.

واکنش کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی

اظهارات معاون وزارت خارجه ایران در کنار دیگر واکنش‌ها، مخالفت شماری از شهروندان ایرانی را نیز به همراه داشته است.

شماری از کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی از "نقش چشمگیر" افغان‌ها در لشکر فاطمیون و "دفاع مقدس" یادآوری کرده و گفته‌اند که نباید از افغان‌ها به عنوان تهدیدی بر علیه غرب استفاده شود.

لشکر فاطمیون از جمله نیروهای تحت نظر نیروی قدس سپاه پاسداران ایران است که از مهاجران افغان ساکن ایران تشکیل شده و نفرات آن برای جنگ به سوریه اعزام می‌شوند.

علی خضریان، از فعالان سیاسی در صفحه توییتری‌اش نوشته که: "اگر برادران افغانستانی جان بر کف هزاران کیلومتر آن‌طرف‌تر در برابر داعش نمی‌جنگیدند؛ ایران مجبور بود برای امنیت مرزهایش چندین میلیارد یورو هزینه کند؛ ایجاد امت واحده اسلامی بزرگترین دستاورد انقلابی است که دیپلماسی غرب‌گرا و تابعینی همچون عراقچی از فهم آن عاجز مانده‌اند."

شماری دیگر از این کاربران مهاجرین افغان را سخت‌کوش خوانده و کارکردهای آنان در ایران را تحسین کرده‌اند. کاربر ایرانی با نام "مستر پین" نوشته که "قسم می خورم به اندازه‌ای که برادران افغانستانی داخل ایران کار می کنند امثال روحانی و عراقچی اگر کار می کردند الان ما آمریکا رو تحریم می کردیم."

شماری از کاربران افغان نیز از چند روز به این سو با راه‌اندازی کمپین #مرز_را_باز_کنید به گفته‌های معاون وزارت خارجه معترض شده‌اند.

کاربران با این هشتگ مشکلات و تجربه‌های‌شان از مهاجرت در ایران را به اشتراک گذاشته‌‌اند و از دولت ایران خواسته‌اند تا با باز کردن مرزها بگذارند مهاجران به اروپا و ترکیه بروند.

ترکیه مسیر اصلی تلاش مهاجرین افغان برای رسیدن به اروپا بوده است.

کنوانسیون ۱۹۵۱

نادر فرهاد، سخنگوی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهجویان می‌گوید: "کشورهایی که به کنوانسیون ۱۹۵۱ ملحق شده‌اند، بعد از امضای این پیمان ملزم به جستجوی راه‌کارهای بین‌المللی در خصوص پناهندگان می‌شوند."

آقای فرهاد به بی‌بی‌سی گفت:" گزینه‌های اصلی کنوانسیون بین‌المللی در قبال پناهندگان می‌تواند بازگشت داوطلبانه، ادغام محلی پناهندگان در جاهایی که زندگی می‌کنند و در قدم‌های بعدی فرستادن پناهندگان به کشورهای بعدی است."

محمد عمر کمال، کارشناس ارشد روابط بین‌الملل هم در این مورد می‌گوید: "براساس ماده ۱۴ اعلامیه جهانی حقوق بشر به هر مهاجری در سایر دنیا حق پناهندگی سیاسی داده می‌شود. کشورهایی که این اعلامیه را امضا کرده‌اند اگر خلاف آن عمل کنند با برخورد سازمان ملل مواجه خواهند شد. ایران هم از جمع همین کشورها است."

به گفته آقای کمال، در ماده ۱۴ این اعلامیه تصریح شده که پناهنده سیاسی یا مهاجر کسی است که بنابر جنگ، خشونت یا شرایط نابسامان به کشوری نزدیک مهاجرت می‌کند و اگر در صورت بازگشت این مهاجر آزادی یا امنیتش تلف شود، عمل غیرقانونی محسوب می‌شود.

به باور آقای کمال این مسئله می‌تواند موجی از تنش‌های سیاسی را میان دو کشور ایجاد کند.