آیا میزان آلودگی هوا در کابل کاهش یافته؟

در کنار بحران‌های امنیتی و سیاسی، حالا آلودگی هوا نیز به چالش بزرگ دیگری برای پایتخت‌نشینان افغانستان تبدیل شده است.

این آلودگی هوا تنها به سوخت‌های فسیلی، دود خودروها و گازهای ساختمان‌ها و کارخانه‌ها محدود نمی‌شود. ریزگردها و دود غلیظ زغال سنگ و چوب نیز به مصیبت‌های مردم اضافه شده و تهدیدی جدی برای وضعیت بهداشتی شهروندان افغانستان به شمار می‌رود.

آلودگی یکی از نگرانی‌های عمده برای شهرهای پرجمعیت است؛ بخصوص در افغانستان که به دلیل استفاده گسترده از زغال سنگ و چوب برای گرمایش، این آلودگی به شدت افزایش می‌یابد.

شهر شش میلیونی کابل زمستان‌های سختی دارد و سیستم گرمایشی منظمی در آن وجود ندارد.

نبود برق و گاز کافی و فقر گسترده باعث شده مردم به استفاده از زغال سنگ، چوب، پلاستیک و تایر خودروها روآورند؛ و از اینرو ساکنان کابل روز به روز نگران‌تر می‌شوند.

این درحالیست که غلام محمد ملکیار، معاون فنی اداره محیط زیست افغانستان، می‌گوید مقدار ذرات معلق در هوای کابل امسال در مقایسه با دو سال گذشته نصف شده است.

مسئولان این اداره می‌گویند که مقدار ذرات معلق در سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ در فضای کابل به ۹۰۰ میلی میکرون در هر متر مکعب می‌رسیده، که امسال به ۴۳۰ میلی میکرون در هر متر مکعب کاهش یافته است.

مقام‌ها انتظار دارند که تا سال ۱۴۰۰این میزان به ۱۵۰ میلی میکرون کاهش بیابد که این گام مهمی در راستای کنترل میزان آلودگی شهر کابل است.

دستگاه سنجش سیار در هوای نسبتا پاک و شمال (به هنگام وزیدن باد) در کابل، ذرات معلق در هوا را تا ۱۵ میلی میکرون در هر متر مکعب نشان می‌دهد؛ در حالیکه در هوای آلوده این میزان تا ۴۶۰ میلی میکرون است.

یگانه آماری که اداره ملی حفاظت از محیط زیست با همکاری بانک انکشاف (توسعه) آسیایی درباره آلاینده‌های هوای کابل در سال ۱۳۸۶ یعنی ده سال پیش انجام داده است، به قرار زیر است:

در بیمارستان‌های کابل، بیشتر مراجعه کننده‌های این فصل بیمارانی هستند که مشکل تنگی نفس و یا آسم دارند.

بصیر احمد عمری، دکتر گوش و گلو، می‌گوید در فصل زمستان اکثر مریض‌ها به بیماری گوش و گلو مبتلا می‌شوند. تعداد بیماران هم در روز تقریبا از ۱۵۰ تا ۲۰۰ مریض بیشتر می‌شود.

نفس کشیدن از پشت ماسک، راهی آسان اما نه چندان موثر برای مقابله با آلودگی هوا است. اکثر مردم هنگام بیرون رفتن از ماسک استفاده می‌کنند؛ ماسکهایی که به انواع مختلف برای شهروندان عرضه می‌شود.

شهر کابل در مقایسه با شهرهای بزرگ جهان، هژدهمین شهر آلوده جهان با داشتن ذرات معلق پی‌ام ۱۰ است.

افغانستان در میان کشورهای جهان، بعد از پاکستان، دومین کشوری است که بیشترین میزان ذرات معلق در هوا را دارد.

شمار تقریبی وسایط نقلیه در کابل ۵۵۰ هزار است؛ و گفته می‌شود که حدود ۷۰ درصد آلودگی هوا در کابل ناشی از دود موتورها و وسایل نقلیه است.

به طور متوسط هر خانواده کابلی ۲۲۰۰ کیلو گرم در سال سوخت فسیلی مصرف می‌کند، از جمله زغال سنگ و چوب.

براساس آخرین آمار موجود در سال ۱۳۸۸، ۳۰۶۰ نفر سالانه، معادل حدود ده نفر در روز، براثر آلودگی هوا در کابل می‌میرند.