استعفای یک مقام نهاد ریاست جمهوری افغانستان در پی تهیه 'راهنمای قوم‌گرایانه'

اداره امور ریاست جمهوری افغانستان تایید کرده که یک مقام این اداره به دنبال درز کردن "راهنمای قومگرایانه‌ای" که تهیه کرده بود، استعفا داده است.

فریدون الهام، معاون رئیس کل اداره ریاست جمهوری روز دوشنبه (۲۷ سنبله/شهریور) به بی‌بی‌سی گفت که ثواب‌الدین مخکش "به اشتباه خود پی برده" و دو روز پیش از سمت خود مستعفی شده است.

آقای مخکش در حساب توییترش خود را معاون رئیس اداره کل نظارت و ارزیابی، اما دفتر مطبوعاتی اداره امور ریاست جمهوری او را کارمند "بست اول" بخش آموزش مدیریت سیستم آنلاین این نهاد معرفی کرده است. بست اول در نظام اداری افغانستان معادل رئیس کل شمرده می‌شود.

آقای الهام تاکید کرده که آنچه در این سند آمده نظر شخصی آقای مخکش است و ربطی به اداره امور به عنوان یک نهاد ملی ندارد و در این نهاد گرایش‌های قومی تحمل نمی‌شود.

این سند به صورت راهنمایی تهیه و از طریق یک گروه تلگرامی با جمعی از کارمندان ظاهراً میان‌رتبه اداره امور ریاست جمهوری در میان گذاشته شده و اخیراً نسخه‌ای از آن در رسانه‌ها درز کرد.

انتشار این راهنما واکنش‌های زیادی را در رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و سیاستمداران برانگیخته و دستمایه طرح انتقادهای تندی علیه نهاد اداره امور و دفتر ریاست جمهوری شده است.

در تازه‌ترین واکنش‌ها به این سند، عمر زاخیلوال، سفیر افغانستان در پاکستان نسخه‌ای از این سند را در صفحه توییترش منتشر کرده و نوشته که "هیچ پشتونی با چنین چیزی خوشحال نمی‌شود".

آقای زاخیلوال افزوده که هر کسی که در کشور به تفرقه دامن می‌زند، به همان اندازه "دشمن" قوم خود است که دشمن قومی دیگر. او تاکید کرده که اگر درستی این سند ثابت شود، لازم است محکوم شود.

آصف آشنا، فعال سیاسی و یکی از سخنگویان پیشین عبدالله عبدالله، رئیس اجرائی حکومت وحدت ملی، در فیسبوک درز کردن این سند را "تکان‌دهنده و شرم‌آور" خوانده و افزوده که این سند بخشی از آن چه را که او "استراتژی‌ تباری" اطرافیان آقای غنی می‌خواند، بیان می‌کند.

درز کردن این راهنمای دوازده ماده‌ای در برخی از رسانه‌ها هم واکنش برانگیخته است. از جمله روزنامه اطلاعات دیروز سرمقاله و یک مقاله خود را به همین موضوع اختصاص داد و مدعی شد که در اداره امور قومگرایی تشویق می‌شود.

نسخه‌ای از این سند میان کاربران شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود و شماری از کاربران آنچه را که "رویکردهای قومگرایانه کارمندان ارشد دفتر ریاست جمهوری" می‌خوانند، محکوم کرده‌اند.

براساس آنچه که در این سند به زبان پشتو آمده، از چند کارمند پشتون نام برده شده و گفته شده که از آنها باید حمایت صورت گیرد و مجوز ورود به کاخ ریاست جمهوری تنها به کسانی داده شود که "قابل اعتماد باشند و نه مخالف ما".

در بخشی از این سند نام‌های چند کارمند غیرپشتون ذکر و تذکر داده شده که برکنار و به جای آنها افراد پشتون تعیین شوند؛ چرا که یا با "تیم" مورد نظر سند همکاری نمی‌کنند یا افرادی از اقوام دیگر را استخدام می‌کنند. اگرچه دست‌کم در مورد یکی از آنها گفته شده که در کارش شایستگی دارد.

در چند جای این سند از ضمیر "ما" استفاده شده که ظاهراً به گروهی از کارمندان پشتون‌تبار اداره ریاست جمهوری اشاره دارد. در سند تاکید شده که زمینه دستیابی این افراد و "دوستان" آنها به سمت‌های "خوب" و دارای امکانات بهتر فراهم شود.

این گروه تشویق شده که روابط خود را با اشرف غنی، رئیس جمهوری و افراد نزدیک به او و همچنین وزیرانی که "مورد پسند" رئیس جمهوری هستند، افزایش دهند.

در یکی از مواد این راهنما به این موضوع اشاره شده که پشتون‌های هراتی، که پشتو نمی‌دانند و همچنین افرادی از اقوام تاجیک و ازبک که "مطلقاً مطابق خواست‌ ما کارکنند به گونه نمونه" در دفتر اداره امور ریاست جمهوری استخدام شوند تا "مردم فکر کنند که از هر قوم کسی در این جا حضور دارند".

پیش از این منتقدان اشرف غنی، از جمله عبدالرشید دوستم، معاون اول او از او به صورت صریحی انتقاد کرده و مدعی شده که آقای غنی تمایلات قوم‌گرایانه دارد و در کارهای دولتی هم از این تمایلات پیروی می‌کند، اما رئیس جمهوری افغانستان این انتقادها را رد کرده است.