حلاله او ختنه؛ د اروپايي مسلمانانو او یهودانو د یو موټيتوب لامل

اروپايي مسلمانان او یهودان ښايي تل یو بل ته سترګې په سترګو نه شي، خو اوس دوو داسې قانوني بندیزونو سره یو ځای کړي چې دوی یې د خپلې مذهبۍ ازادۍ خلاف بولي.

وروستی جنجال هغه وخت پورته شو چې د جنورۍ پر یوولسه بلجیم کې د څارویو حلالې پرضد قانون پاس شو.

* روهېنگيا مسلمانان په پاکستان کې څه حال لري؟

* " اروپا کې ۴۰ ٪ مسلمانان له یو نه یو ډول تعصب سره مخ دي"

د څارویو حقونو ملاتړو له ډېر وخت راهیسې د داسې قانون هڅه کوله، خو یهود او مسلمان مشران دا قانون د اسلام او یهودیت له دین سره ټکر کې بولي.

اېډولف هېټلر هم پر ۱۹۳۳ کال له بې هوشۍ پرته د څارویو حلالولو باندې بندیز لګولی و.

د مذهبي ازادۍ مقابل کې د څارویو حقونه

اروپايي قانون وايي، د دې لپاره چې څاروي د خپلې غوښې له امله د حلالولو په مهال درد او ډار ونه ویني باید بې هوشه شي.

بې هوشي سره د حلالې تر وخت مخکې د څاروي ناخوداګا او بې درده کول دي.

خو ځینې هېوادونه مذهبي حلالې ته استثنا ور کوي، چې وايي، په چړې سره باید څاروی په مرۍ کې ژر حلال شي.

* په انګلستان کې لومړني مسلمانان

* د لومړۍ نړیوالې جګړې هېر شوي مسلمان سرتېري

که څه هم د څارویو ملاتړي فعالان وايي، د حلالې په وخت څاروي دردېږي، مګر مذهبي مشران ټینګار کوي چې دا حالت بې درده وي.

مذهبي مشران وايي، د څارویو حلاله تکامل ته رسېدلې او له پېړیو راهیسې په دې روانه ده چې د دوی د پړسېدو مخه هم نیول کېږي.

د دواړو لورو ترمنځ د انډول لپاره ځینې اروپایي هېوادونو لکه نیدرلېنډ، جرمني، اسپانیا او قبرس د حلالو مرکزونو ته سخت معیارونه ټاکلي دي.

خو د اسټرالیا او جرمني په څېر هېواونه وايي، چې له حلالې وروسته سملاسي باید څاروی بې هوش شي.

د بلجیم له دریو دوو سیمو- پلنډرز او والونیا- کې هم د ډنمارک، سوېډن، سلوانیا، ناروې او ایسلېنډ په څېر له بې هوشۍ پرته حلاله نه کېږي.

ختنه یا سنتول

یوازې د څارویو د حلالې مسله نه ده چې اروپايي مسلمانان او یهودان یې سره یو کړي، د ماشومانو ختنه یا سنتولو باندې نیوکې هم دوی سره نږدې کړي دي.

تېر کال ایسلنډ کې د داسې مسودې متن ولیکل شو چې له طبي لامل پرته یې د ختنې بندولو غوښتنه کوله، خو تر نیوکو وروسته پارلمان دا مسله شاته وغورځوله.

پر ۲۰۱۲ کال جرمني کې پر دغه مذهبي دود هم د لنډ وخت لپاره د محکمې تر حکم وروسته بندیز ولګېد.

دوی ویل چې د ماشوم سنتول د کوچنیانو له دې حقونو سرغړونه ده، چې د خپل ځان په هکله باید خپله پرېکړه وکړي

دا پرېکړه تر شپږو میاشتو چلېده، خو مسلمانه او یهودۍ ټولنه کې غږ پورته شو چې دا قانون د دوی د دیني ادابو د مخنیوي په مانا دی.

سیاسي موخې

دې چارو کې تر ډېره ښي لاسي ملتپال ګوندونه لاس لري او دا خبره ور سره تړل کېږي چې د څارویو یا ماشومانو د حقونو په ځای سیاسي موخې لري.

دوی دې چارې سره د کډوالۍ ضد ګډو ساتلو ته لار برابرولی شي.

په دوی دا تور هم لګېږي چې دې کار سره ځینې مذهبي ډلې په نښه کېږي.