"هند کې له ۱۰۰ میلیونو ډېر خلک د شکرې ناروغي لري"
د عکس سرچینه، Getty Images
یوه نوې څېړنه، چې په طبي ژورنال لانسټ کې خپره شوې ښيي، هند کې ۱۰۱ میلیونه انسانان د شکرې په ناروغۍ اخته دي.
دا اټکل شوی شمېر د هند ۱۱ اعشاریه څلور سلنه نفوس جوړوي.
د هند روغتیا وزارت لخوا هم ترسره شوې موندنې ښيي، ۱۳۶ میلیونه وګړي، چې ۱۵ اعشاریه درې سلنه نفوس جوړوي، د شکرې ناروغۍ ته ورنژدې شوي یا د شکرې په ناروغۍ اخته کېدونکي دي.
په هند کې د شکرې دویم ډول یا (Type 2 diabetes) ډېر عام دی.
ډېری خلک د وینې لوړ شکر لري، ځکه نشي کولی د اړتیا وړ انسولین جوړ کړي یا هورمون رامنځ ته کړي او ځواب ویونکي واوسي.
د لانست دا څېړنه لومړنۍ هغه ده، چې د ناساري ناروغیو په اړه د هند په ټولو ایالتونو کې ترسره شوې ده.
څېړونکي وايي، له پخوا اټکل شوې وه، چې هند کې به د شکرې ناروغي زیاتېږي خو دغه شمېره له اټکله خورا لوړه ده.
د روغتیا نړیوال سازمان اټکل کړی و، چې ۷۷ میلیونه خلک به د شکرې په ناروغۍ اخته کېږي، او نږدې ۲۵ میلیونه نور به د شګرې په ناروغۍ اخته کېدونکي پړاو کې وي.
د عکس سرچینه، AFP
د یادې څېړنې مشر ډاکټر ار ام انجانا وايي: "زموږ په وګړو کې د شکرې ناورغۍ په چټکۍ سره وده کوي، ۶۰ سلنه هغه وګړي چې د شکرې ناروغۍ ته ورنژدې شوي وي، خپلو راتلوونکو ۵ کالونو کې حتما په شکرې ناروغۍ اخته کېږي."
وروستۍ څېړنه شاوخوا یوه لسیزه کې ترسره شوې او د هند د ټولو ایالتونو څخه ۱۱۳ زره کسانو په کې ګډون کړی و، چې د ټولو عمرونه له ۲۰ کلونو لوړ وو.
د شکرې ناروغۍ ترټولو لوړه کچه په ګوا (۲۶،۴٪)، پودوچیري (۲۶،۳٪) او کیرالا (۲۵،۵٪) کې ثبت شوې ده.
همدارنګه د شکرې ناروغي د کلیوالي سیمو پرتله په ښاري سیمو کې ډېره ده.
د شکرې ناروغۍ متخصص راهول باکسي وايي: "د ژوند ډول بدلول، د ژوند معیار لوړول، ښارونو ته کډه کېدل، نامناسبو ساعتونو کې کار کول، د عادتونو سټندرد یا معیار، فشار، ککړتیا، د خوړو په عادتونو کې بدلون او فسټ فوډ یا ژر پخېدونکو خوړو ته په اسانه لاسرسی هغه لاملونه دي چې هند کې د شکرې ناروغۍ په چټکۍ وده کوي."
د عکس سرچینه، AFP
نوموړی وايي: "شکر نور د بډایه خلکو یا د ښار د اوسېدونکو ناروغي نه ده."
د نړۍ په کچه د شکرې ناروغۍ له هرو ۱۱ لویانو څخه پر یوه یې هرو مرو اغېز کوي چې د زړه د حملې، مغزو کې د وینو رګونو شکېدل یا د وینې لخته کېدل، د سترګو دید له منځه تلل، د پښتورګو له کاره لوېدل او د بدن د غړو د پرېکېدو لامل کېږي.
د شکرې ناروغي عموما په دوو ډلو وېشل شوې چې لومړۍ ډول ( Type 1 diabetes) او دویم ډول (Type 2 diabetes) باندې یادېږي.
د شکرې لومړۍ ډول د بدن د معافیتي سیستم یو ډول ناروغي ده چې په غلطۍ سره د بدن د انسولین فابریکې (بیټا حجرو) باندې برید کوي چې په وینه کې د شکر د کنټرولولو لپاره کافي هورمون نه وي.
دویم ډول په لویه کچه د بې وزله ژوند ناروغي ګڼل کېږي چې په دې ناروغۍ کې د بدن غوړ کولی شي د انسولین د کار کولو په ډول اغیزه وکړي.
