افغانستان کې د وېشل شویو برېښنايي پېژندپاڼو شمېر له ۱۶ میلیونو اوښتی

په افغانستان کې د طالبانو حکومت د احصایي او معلوماتو ملي اداره وايي، تېر کال یې ۲ میلیونو او ۴۵۴ زرو کسانو ته برېښنايي پېژندپاڼې وېشلي چې په دې سره د ټولو وېشل شویو برېښنايي پېژندپاڼو شمېر له ۱۶ میلیونو اوښتی دی.

د دغې ادارې د نفوسو د احوالو ثبتولو مرستیال مولوي محمد نبي نصرت د طالبانو د حکومت د یو کلنو لاس ته راوړنو د تشریح پروګرام کې وویل، د ټولو وېشل شویو برېښنايي پېژندپاڼو له ډلې شپږ میلیونه یې د جمهوریت پر مهال او کابو لس میلیونه یې پر افغانستان د طالبانو له بیا ځل واکمنېدو وروسته وېشل شوې دي.

ښاغلي نصرت زیاته کړه، تېر یوه کال کې د ټولو وېشل شویو برېښنايي تذکرو له ډلې کابو ۲۵ سلنه یې ښځو ته وېشل شوې دي: " تېر کال یو میلیون او ۷۷۸ زره نرانو او ۶۰۰ زرو ښځو ته برېښنايي تذکرې وېشل شوې دي."

د نوموړي په خبره، تېر کال پلازمېنه کال د ۶۲۹ زره برېښنايي پېژندپاڼه په وېشلو سره په لومړي، کندهار د ۱۷۸ زرو برېښنايي پېژندپاڼو په وېشلو سره دوهم، هرات د ۱۷۰ زره برېښنايي پېژندپاڼو په وېشلو سره درېیم، بلخ د ۱۵۰ زرو برېښنايي پېژندپاڼو په وېشلو سره څلورم او ننګرهار د ۱۰۹ زره برېښنايي پېژندپاڼو په وېشلو سره پنځم ځای خپل کړی دی.

د طالبانو حکومت د احصايي او معلوماتو د ملي ادارې مشر عبدالقاهر حاجي ادریس وویل، دغه اداره پلان لري چې راتلونکي کال کې د برېښنايي تذکرو د وېش لړۍ چټکه او ۳ اعشاریه ۲ میلیونو کسانو ته دغه تذکرې ووېشي.

برېښنايي پېژندپاڼه څه ده؟

برېښنايي پېژندپاڼه د افغانستان د تابعیت یو عصري، خوندي، او ډیجیتلي سند دی چې د معلوماتي ټیکنالوجۍ پر بنسټ جوړه شوې چې د اخیستونکي شخصي، بیولوژیکي او د تابعیت معلومات په کې ځای پر ځای شوي وي.

برېښنايي پېژندپاڼې د افغانستان د کاغذي تذکرو بدیل دی. کاغذي تذکرې معمولا په لاس لیکل کېږي او د تېروتنو امکانات په کې زیات دي.

پر دې سربېره یې د جعل کول نسبتا اسانه دي او تر ټولو مهم دا چې د ۲۱مې پېړۍ له غوښتنو سره سم د نورو ادارو له سیسټمونو سره نښلول شوې نه دي.

په افغانستان کې د برېښنايي تذکرو د وېش پروسه د ۱۳۹۷ کال د غوايي/ثور په ۱۳مه د ولسمشر محمد اشرف غني له خوا په کابل کې د لومړۍ تذکرې په اخیستلو پیل شوه.

ټاکل شوې وه چې لومړی پېژندپاڼه د محمد اشرف غني پر ځای بل پخواني افغان ولسمشر حامد کرزي ته ورکړل شي، خو د خپلې دورې په جریان کې نوموړي د 'یو لړ مخالفتونو' له امله "د احوالو او نفوسو د ثبت" قانون چې د ۱۳۹۲ کال د جدي په ۱۱مه نېټه د ولسي جرګې له خوا تصویب شوی و، لاسلیک نه کړ.

که څه هم د طالبانو حکومت د برېښنايي تذکرو تر لاسه کولو ته د خلکو د لېوالتیا زیاتېدو خبره کوي، خو لا هم په افغانستان کې د کاغذي تذکرو د وېش لړۍ درول شوې نه ده. د طالبانو حکومت د نفوسو او معلوماتو ملي ادارې د معلوماتو له مخې، یوازې تېر کال ګڼ شمېر خلکو ته دغه تذکرې وېشل شوې دي.

عامه چوپړونه

د عامه چوپړونو د پړاوونو اسانتیا، د پړاوونو اسانول او د موثریت زیاتول په نړیوال کچ د خدماتي ادارو مهم لومړیتوب دی چې په افغانستان کې له پخوا تر اوسه دې برخه کې د خلکو شکایتونه اورېدل شوي دي.

د طالبانو حکومت د احصايي او معلوماتو ملي ادارې د خپلو کلنیو لاس ته راوړنو د تشریح په پروګرام کې وویل چې دې برخې ته یې پام زیات کړی او په څلورو زوني ولایتونو کې یې د 'اسان خدمت' ادارې مرکزونه جوړ کړي دي.

د دوی په خبره، اوسمهال د 'اسان خدمت' د متحده عربي اماراتو د مرکز په ګډون په افغانستان کې د دغې ادارې یوولس مرکزونه فعال دي چې تېر کال یې ۵۰۰ زرو خلکو ته خدمتونه رسولي دي.

د احصايي او معلوماتو ملي ادارې مشر عبدالقاهر حاجي ادریس وویل، پلان لري چې تر راتلونکي کاله په څلورو نورو ولایتونو او درې بهرنیو هېوادونو کې هم د 'اسان خدمت' چوپړونه پیل کړي.

'اسان خدمت' څه کارونه کوي؟

اسان خدمت اداره د پرځېدلي جمهوریت پر مهال تر یوه چتر لاندې خلکو ته د چټکو، رڼو، معیاري، او له فساد څخه پاکو دولتي خدمتونو د وړاندې کولو په هدف جوړه شوه.

د اسان خدمت ادارې له لارې مراجعین کولی شي له یوې ادارې بلې د تلو پر ځای ډېر حکومت اړوند خدمتونه له نسبتا کمو سرګردانیو سره له یوه ځایه تر لاسه کړي.

دغه اداره د یو لړ مشخصونو فیسونو په بدل کې مراجعینو ته خدمتونه وړاندې کوي چې د چارواکو په خبره، د کابل ښار د نهمې ناحیې اړوند د مکروریانو د اسان خدمت اداره ان د بهرنیو چارو وزارت اړوند ځینې کونسلي خدمتونه لکه د تذکرو، نکاح خطونو، تحصیلي اسنادو او نورو سندونو د تاییدۍ خدمتونه هم وړاندې کوي.