محمد فهيم صابر

آنچه امروز دربين مردم به نام رسم يا عنعنه رواج يافته،چه عواقبی دارد و راه حل کدام است ؟

ادای فريضه حج ، يکی از پنج بنای دين مقدس اسلام است که هر مرد وزن مسلمان با تکميل شرايط خاص حج، آن را بايد ادا سازد.

مرد م افغانستان، وقتی می خواهند که اين فريضه را به جای کنند، بايد برای رفتن به بيت الله شريف که درکشور عربستان موقعيت دارد، يک مقدار پول را تهيه نمايند .

تحفه برای دوستان و اقارب!  تمام مصارفم 200هزار افغانی می شد ، اما مصارف در همين محدوده نماند، من برای دوستان واقاربم تحفه خريدم. گل ببری

ممکن مصرف سفر، برای بيت الله شريف آنقدر گزاف نباشد، اما مردم مصارفی ديگری را برای انجام تشريفات حين استقبال وپذيرايی حاجی شان، انجام می دهند .

گل ببری ، باشنده ولايت پکتيا گفت :"پارسال پدرومادرم به بيت الله شريف رفته بودند، زمانی که از آنجا برگشتند.

وقتی از ميدان هوايی کابل به مسجد عيد گاه انتقال شدند، من باموترگلپوش ،ايشان را به پکتيا بردم.

تنها يک موترگلپوش نبود که والدينم را انتقال می داد ،بلکه پنج موتر گلپوش ديگررا اقارب ما آورده بودند و در پهلوی آن پنجاه عراده موتر گلپوش ناشده هم جهت پذيرايی شرکت کرده بودند .

وقتی ما به قريه رسيديم ، پيش پای پدر ومادرم گاوکشتم و هم به قصاب محل ما گفتم که هر روز مقدار پانزده کيلو گوشت، برای دوماه به خانه ما روان کند، زيرا مردم برای مبارکی می آمدند و نان می خوردند.

تمام مصارفم دوصدهزار افغانی می شد ،ولی مصارف در همين محدوده نماند ،من برای مردم قريه و دوستان واقارب ما تحفه های از قبيل:

اين همه خرافات است !  اين همه خرافات است که مرد م از بيرون باخود آورده اند، زيرا درگذشته حجاج چنين مصارفی را نمی کردند . محمد عزيز محمدی

ساعت، انگشتر، جای نماز، تسبيح، روی پاک و جان پاک خريده و از جانب والدينم توزيع کردم .

اگر اين همه را نمی کردم ، مردم به من طعنه ميزدند ومی گفتند که عزت پدر ومادر خود را ندارد و يا گويا خسيس است و از جانبی اين کارها رسم ورواج ما مردم است. "

آيا درگذشته ،چنين رسم ورواجی در افغانستان، وجود داشت؟

اين مسله رااز محمد عزيز محمدی ، يکی از باشنده ها ی ولايت بدخشان افغانستان پرسيدم :

" اين همه خرافات است که مرد م از بيرون باخود آورده اند، زيرا درگذشته هيچ وقت مردم به کسانی که حج می رفتند، چنين مصارفی را نمی کردند .

مردم ،از حاجی توقع نداشتند که برای شان تحفه بيارد، تنها ممکن بود از حاجی توقع دعا ، خرما و کمی آب زم زم را می نمودند ."

تما م مردم افغانستان اقتصادی مشابه و مساوی ندارند، ديده شده که مردمان يک ولايت با مردمان ولايات ديگر افغانستان به دلايل مختلف سويه های اقتصادی متفاوت دارند .

	تهيه تحفه درحج، اصراف مطلق است، اصراف کنند ه گنهگار است و اين همه در شريعيت هيچ نوع جواز ندارد

مردم در ولايت پکتيا دور هم جمع شده و فيصله کردند که بعد ازاين نه برای کسی که به حج ميرود، کدام مصرفی می کنند ونه از کسی که از بيت الله شريف می آيد، توقع می داشته باشند .

محمد شفيق ،باشنده همين ولسوالی، اين را هم علاوه کرد:" ما بااين تصميم خود توانستيم مصارف مجموعی راکه در مراسم حج بالای ما می آمد، کم بسازيم .

حالا کسی در محل ما ترس ازاين ندارد که اگر مصارف زياد برای استقبال حاجی شان نکند ويا برای مردم تحفه نيارد، در بين مردم خسيس معلوم می شود ."

	مردم بايد،از حاجی توقع نداشته باشند که برای شان تحفه بيارد، تنها توقع دعا ، خرما و کمی آب زم زم را می توانند داشته باشند.

مولوی شايسته مير اوربل،می گويد:" اجرای اين کارها اصراف مطلق است، اصراف کنند ه گنهگار است و اين همه در شريعيت هيچ نوع جواز ندارد .

در فرهنگ مردم ما هم انجام چنين کارهای وجود نداشته و اگر اين روش دوام می کند، معلومداراست که فرهنگ کشور ما هم متاثر می شود .

خطر انجام اين کارها اين ست که مردمان غريب ونادار نتوانند به ادای فريضه حج لبيک گفته، رفع مسووليت ومکلفيت کنند.