Европа фермерлердин нааразычылыгына карабай, Түштүк Америка менен "кылым келишимин" жактырды. Буга 25 жыл кетти
Сүрөттүн булагы, AFP
Европа Биримдиги 25 жылдык талкуулардан кийин, европалык фермерлердин чечкиндүү каршылыгына жана АКШда Дональд Трамп бийликке келгенден кийинки дүйнөдөгү эркин сооданын солгундоо тенденциясына карабастан, Түштүк Американын ири экономикалары менен "кылым келишимин" жактырууну чечти.
ЕБге мүчө өлкөлөрдүн көпчүлүгүнүн министрлери Меркосур базар биримдигине кирген Бразилия, Аргентина, Парагвай жана Уругвай менен келишимди бекитүүгө макул болушту. Бул келишим Европанын унааларын, дары-дармектерин, шараптарын жана сырларын Түштүк Америкага бажы алымысыз жеткирүү мүмкүнчүлүгүн берет. Анын ордуна Европа чек араларын океан ары жагынан келген эт, кант жана башка товарлар үчүн ачат.
Аталган макулдашуу Евробиримдикке дүйнөнүн башка эки ири экономикасы — АКШ жана Кытай менен болгон атаандаштыкта кошумча упай алып келет. Азырынча ЕБ бул жарышта утулуп жатат. Ал эми 270 миллион калкы бар Түштүк Американын төрт өлкөсүнө жарым миллиардга жакын калкы бар дүйнөдөгү эң бай Европа базарына жол ачылат.
"Бул Германия үчүн да, Европа үчүн да жакшы, — деп билдирди Германиянын канцлери Фридрих Мерц жума күнү ЕБ өлкөлөрүнүн соода министрлери келишимди расмий жактыргандан кийин. — Бирок 25 жылдык сүйлөшүүлөр өтө узак, келечекте тезирээк аракет кылуу керек".
"Кылым келишими" күчүнө кириши үчүн аны Европарламент жактырышы керек. Бирок бул да жетишсиз — биримдикке кирген 27 өлкөнүн ар бири келишимди кийинчерээк ратификациялашы зарыл, антпесе ал ошол өлкөнүн аймагында иштебейт.
Германия жана Испания сыяктуу ири өлкөлөр соода пактысын кубануу менен ратификациялашат. Ал эми Ирландия, Венгрия, Польша жана Франция сыяктуу каршылаштар ички саясий кызыкчылыктарга жана борбордук мамлекеттик мекемелердин алдында кык толгон тракторлору менен турган нааразы фермерлердин санына карап, ишти создуктурушары шексиз.
Ошентсе да, келишим өлкө деңгээлинде бекитилгенди күтпөстөн, жарым-жартылай күчүнө кирет. Бул үчүн Еврокомиссия ратификациялоо процессин экиге бөлүүнү сунуштады: Евробиримдиктин өзгөчө компетенциясына кирген бөлүктөрүн жалпы европалык деңгээлде убактылуу бекитүү, ал эми калганын ар бир мүчө өлкөнүн парламенттери аркылуу өткөрүү.
ЕБ — Меркосур өлкөлөрүнүн Кытайдан кийинки экинчи ири соода өнөктөшү. Европа бул жагынан АКШдан озуп кетти. Трамптын тушунда АКШ Латын Америкасын өзүнүн өзгөчө кызыкчылыктар аймагы деп жарыялап, өлкөдөгү эркиндиктерди басып койгону үчүн дээрлик 10 жыл мурун Меркосурдан чыгарылган Венесуэланы баш ийдирүүдөн баштаган.
ЕБ экономикасы үчүн келишимге кол койгон Түштүк Американын төрт өлкөсү анчалык чоң мааниге ээ эмес — алар соода өнөктөштөрүнүн тизмесинде биргелешип онунчу орунда гана турат. Бирок соода балансталган — алар бири-бирине жылына болжол менен 55 миллиард евролук товар сатышат.
