Abahezanguni bo mu Bufaransa bishimiye kuza imbere mu majwi, ubu barashaka ubwiganze

    • Umwanditsi, Paul Kirby
    • Igikorwa, BBC News i Paris

Uruhande rw'abahezanguni mu gukomera ku bya kera mu Bufaransa ruri mu mwanya mwiza cyane nyuma y'icyiciro cya mbere cy'amatora y'abadepite, cyemeje kugira ijambo rikomeye muri politike y'Ubufaransa kw'abo muri urwo ruhande, bibageza mu marembo y'ubutegetsi.

Abashyigikiye ishyaka rya Rassemblement National (RN) ririmo Marine Le Pen, rirwanya abinjira mu gihugu, bavugiye hejuru mu byishimo ubwo Le Pen yavugaga ko "uruhande rwa Macron harabura gato ngo ruveho burundu".

RN yabonye amajwi 33.1%, ikurikirwa n'ihuriro ry'abaharanira impinduka rya Nouveau Front Populaire ryagize amajwi 28%, naho uruhande rwa Macron rufite amajwi 20.76%.

Jordan Bardella, umukuru w'ishyaka RN, w'imyaka 28, yagize ati: "Mfite intego yo kuba minisitiri w'intebe w'Abafaransa bose, niba Abafaransa baduhaye amajwi yabo."

Nta na rimwe mbere y'iyi nshuro ishyaka ry'ubuhezanguni mu gukomera ku bya kera ryari ryarigeze ritsinda icyiciro cya mbere cy'amatora y'abadepite mu Bufaransa. Kuba ibyo byonyine byashobotse, byanditse amateka, nkuko bivugwa na Alain Duhamel, umaze igihe akurikiranira hafi politike y'Ubufaransa.

Icyo Marine Le Pen na Jordan Bardella bashaka ni ubwiganze bwuzuye bw'imyanya 289 mu myanya 577 igize inteko ishingamategeko y'Ubufaransa.

Amagereranya y'imyanya mu matora ateganyijwe ku cyumweru y'icyiciro cya kabiri yumvikanisha ko bashobora kutagera kuri ubwo bwiganze.

Mu gihe nta bwiganze bwuzuye bwaboneka, Ubufaransa bwagira inteko ishingamategeko aho nta ruhande na rumwe rufite ubwiganze bw'abadepite, ndetse ishyaka RN ntiryashobora gutambutsa gahunda zaryo zijyanye n'abinjira mu gihugu, kugabanya imisoro, iyubahirizwa ry'amategeko no gushyira ibintu mu buryo.

Ntibyari bicyenewe ko Perezida Emmanuel Macron ahamagaza aya matora, ariko nyuma y'intsinzi ya RN mu matora y'abadepite bo mu nteko ishingamategeko y'Ubumwe bw'Uburayi, yavuze ko gukoresha aya matora ari cyo "gisubizo gishyize mu gaciro cyane" gishoboka.

Byabaye nko gukina urusimbi, none ubu bishobora gutuma politike yose y'Ubufaransa ihinduka, mu gihe Abafaransa miliyoni 10.6 batoye ishyaka RN na bamwe mu bakomeye ku bya kera b'abarepubulikani babashyigikiye.

Ubwitabire bw'amatora bwari buri kuri 66.7%. Ni cyo kigero cyo hejuru cyane cy'abatoye mu cyiciro cya mbere cy'amatora y'abadepite kibayeho kuva mu mwaka wa 1997.

Ibyo bigaragaza agaciro gakomeye abatoye baha aya matora yabaye nyuma y'ibikorwa byo kwiyamamaza byihuse cyane byamaze hafi ibyumweru bitatu.

Ubu nyuma y'amatora yo mu cyiciro cya mbere, ishyaka rya RN rifite abadepite 37 batowe ku majwi arenga kimwe cya kabiri, mu gihe ishyaka rya Nouveau Front Populaire rifite abadepite 32.

Abatora babarirwa mu magana baharanira impinduka bateraniye mu gace ka Place de la République ko mu murwa mukuru Paris, mu kugaragaza uburakari no kugwa mu kantu batewe n'intsinzi ya RN.

Perezida Macron yahariye Minisitiri w'intebe we Gabriel Attal kugira icyo avuga, uretse ko Macron yasohoye itangazo, avuga ko igihe kigeze kugira ngo habeho "kwishyira hamwe kwagutse kugaragara kw'abaharanira demokarasi na repubulika mu cyiciro cya kabiri".

Mu gihe abandi bategetsi bagejeje ijambo ku babashyigikiye bateraga hejuru mu byishimo, Attal yavuze ijambo rigufi rituje ari hanze y'aho aba, mu nyubako izwi nka Hôtel Matignon.

Yagize ati: "Nta jwi na rimwe rigomba guhabwa Rassemblement National. Ibicyenewe birasobanutse – kubuza Rassemblement National kubona ubwiganze bwuzuye."

Jean-Luc Mélenchon, wo mu ishyaka rya La France Insoumise (LFI), yagize ati: "Ikintu kimwe kirazwi neza.

"Bwana Attal ntazaba minisitiri w'intebe ukundi."

Rwabaye urugendo rurerure kuri Rassemblement National, kuva ku buhezanguni bukomeye bwa bacye bo muri sosiyete y'Ubufaransa, ku kugera ku gushyigikirwa n'Umufaransa umwe muri buri Bafaransa batatu batora.

Iryo shyaka rifite umuyobozi ukiri urubyiruko ufite impano yo kuyobokwa, ushobora kuba minisitiri w'intebe mushya w'Ubufaransa, ndetse rifite gahunda zitandukanye zirimo nko guca telefone zigendanwa mu byumba by'amashuri no kugabanya imisoro ku ngufu (z'amashanyarazi), no gukuraho ibigenerwa abanyamahanga.

Patrick, umwe mu batora wari uri mu gace ko mu burasirazuba bwa Paris gashobora kuzahinduka ahantu hashya higanje abayoboke ba RN, yagize ati: "Abantu ntibishima iyo hari umutekano mucye ku mihanda."

RN ishobora kubona ubwiganze busesuye, nubwo igishoboka cyane kuri ubu ari uko hashobora kubaho inteko ishingamategeko aho nta shyaka na rimwe riyifitemo ubwiganze bw'abadepite, RN ikagira umubare munini cyane w'abadepite muri iyo nteko.