Igisirikare cya Uganda cyashinje ambasaderi w'Ubudage kuba mu 'bikorwa byo guhirika ubutegetsi'

Jenerali Muhoozi Kainerugaba, umugaba mukuru w'ingabo za Uganda, yambaye imyenda ya gisirikare, ateye isaluti.

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Umugaba mukuru w'ingabo za Uganda Jenerali Muhoozi Kainerugaba azwiho gutangaza ku rubuga nkoranyambaga X ubutumwa buteza impaka
    • Umwanditsi, Basillioh Rukanga
    • Igikorwa, BBC News

Igisirikare cya Uganda cyatangaje ko gihagaritse ubufatanye bwose bwa gisirikare cyari gifitanye n'Ubudage nyuma yo gushinja ambasaderi wabwo muri Uganda, Matthias Schauer, kuba ari mu "bikorwa byo guhirika ubutegetsi" no kuba "nta bushobozi na bucye" afite bwo kuba muri Uganda.

Igisirikare cya Uganda nticyatanze gihamya y'ibyo kivuga ariko icyemezo cyacyo kiraca amarenga yo kuzahara gukomeye kw'umubano b'ibihugu byombi.

Umuvugizi wa minisiteri y'ububanyi n'amahanga y'Ubudage yahakanye ibyo birego, avuga ko "ntibyumvikana ndetse nta shingiro na rimwe" bifite, nkuko bitangazwa n'ibiro ntaramakuru Reuters.

Amakuru avuga ko uko kwibasira Schauer kudasanzwe kwabaye nyuma yuko agaragaje impungenge afite zijyanye n'umugaba mukuru w'ingabo za Uganda Jenerali Muhoozi Kainerugaba, umuhungu wa perezida, mu nama yabaye mu cyumweru gishize.

Mu butumwa yatangaje vuba aha ku rubuga nkoranyambaga X, Jenerali Kainerugaba yakangishije guca umutwe umukuru w'abatavuga rumwe n'ubutegetsi Robert Kyagulanyi, uzwi nka Bobi Wine.

Jenerali Kainerugaba yanirase iyicarubozo ry'ucunga umutekano wa Bobi Wine nyuma yo kumufunga.

Imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu imaze igihe ishinja leta ya Uganda kwibasira abatavuga rumwe n'ubutegetsi, cyane cyane iyo amatora yegereje.

Biteganyijwe ko Bobi Wine azahatana na Perezida Yoweri Museveni, umaze imyaka 39 ku butegetsi, mu matora ateganyijwe kuba mu mwaka utaha.

Skip podcast promotion and continue reading
WhatsApp channel ya BBC Gahuza

Amakuru ya BBC Gahuza ako kanya kuri WhatsApp yawe

Kanda hano ujyeho

End of podcast promotion

Abanenga Museveni bamushinja ko ubutegetsi bwe ari ubw'umuryango - umugore we, Janet Museveni, ni Minisitiri w'uburezi n'imikino, murumuna wa Museveni, Jenerali uri mu kiruhuko cy'izabukuru Caleb Akandwanaho uzwi nka Salim Saleh, ni umuhuzabikorwa mukuru wa gahunda ya leta izwi nk'igikorwa cyo guhanga ubukire (cyangwa 'Operation Wealth Creation').

Mu cyumweru gishize, Jenerali Saleh yagiranye inama yihariye n'abadipolomate bakorera muri Uganda bo mu muryango w'Ubumwe bw'Uburayi (EU).

Muri iyo nama ni bwo Schauer - ambasaderi w'Ubudage muri Uganda guhera mu mwaka wa 2020 - yagaragaje impungenge atewe n'ubutumwa buteza impaka umugaba mukuru w'ingabo za Uganda atangaza ku rubuga X ndetse no "kwangiza izina" rya Uganda buteza, nkuko ibitangazamakuru byo muri Uganda byabitangaje.

Jenerali Kainerugaba yaramusubije ku cyumweru, avuga ko afitanye "ibibazo" n'ambasaderi w'Ubudage "bifitanye isano na we nk'umuntu [ku giti cye]".

Yatangaje kuri X ati: "Nta bushobozi na bucye afite bwo kuba ari muri Uganda. Nta ho bihuriye n'abaturage bakomeye b'Abadage. [Bo] Nemera cyane."

Mu itangazo ritandukanye yasohoye, umuvugizi w'igisirikare cya Uganda Koloneli (Col) Chris Magezi yavuze ko Uganda ihagaritse by'ako kanya ubufatanye bwose bwa gisirikare yari ifitanye n'Ubudage kubera "amakuru yizewe y'ubutasi" avuga ko Schauer ari mu "bikorwa byo guhirika ubutegetsi".

Iryo tangazo ryongeraho riti: "Uko guhagarikwa [kw'ubufatanye] kuzagumaho kugeza habonetse icyemezo cyuzuye ku kibazo cy'uruhare rw'Ambasaderi mu ngirwa mitwe ya politike na gisirikare ikorera mu gihugu irwanya ubutegetsi bwa Uganda."

Uwo muvugizi nta gihamya yatanze y'ibyo yavuze.

Ku rubuga rwayo rwo kuri interineti, ambasade y'Ubudage muri Uganda yavuze ko ubucuruzi hagati y'Ubudage na Uganda bwari bufite agaciro ka miliyoni 335 z'amadolari y'Amerika (arenga miliyari 480 FRW) mu mwaka wa 2024, ndetse ko umubano w'ibihugu byombi ushingiye ku "ituze n'icyizere".

Iyo ambasade ntiyatanze amakuru ku bufatanye bwa gisirikare hagati y'ibihugu byombi.

Uganda igira uruhare runini mu bikorwa byo kubungabunga amahoro, harimo no muri Somalia aho ifasha mu kurwanya imitwe igendera ku mahame akaze ya kisilamu igerageza guhirika ubutegetsi bwa Somalia.