Charles Onana n'uwumufasha gusohora ibitabo bitavye sentare i Paris bagirizwa guhakana jenoside yo mu Rwanda

- Umwanditsi, Alain Majesté Barenga
- Igikorwa, Umunyamakuru ari i Paris
Sentare mpanavyaha y'i Paris mu Bufaransa yaraye itanguye kuburanisha mw’ido n’ido urubanza ruregwamwo umwanditsi w’ibitabo Charles Onana aregwa guhakana jenoside yabaye mu Rwanda mu mwaka wa 1994.
Onana, afise ubwenegihugu bwa Cameroun n’Ubufaransa, aregwa ari kumwe n’Umufaransa Damien Sirieix arongoye inzu yo gusohora ibitabo yitwa "l’Artilleur", amufasha gusohora ibitabo.
Onana yagirizwa kubiba urwanko rwo guhakana jenoside yo mu Rwanda abicishije mu gitabo yasohoye c’impapuro zirenga 600 yise "Rwanda, la vérité sur l'opération Turquoise: Quand les archives parlent".
Ni igitabo yasohoye ku wa 30 Gitugutu (10) mu mwaka wa 2019.
Charles Onana na Damien Sirieix bitwariwe n’amashirahamwe indwi arwanya guhakana jenoside ari yo:
- Collectif des parties civiles pour le Rwanda
- IBUKA (ishami ryo mu Bufaransa)
- Ligue internationale des droits de l’homme
- Fédération internationale des droits de l’homme
- Association de lutte contre le racisme et l’antisémitisme
- Ishirahamwe ry’Abanyarwanda baba mu Bufaransa
- N’ishirahamwe ry’abacikacumu ba jenoside zabaye kw’isi, Survie
Mu rubanza rwo ku wa mbere, umutekano wari ucunzwe bikomeye hanze n’imbere mu rubanza n’abapolisi b’Ubufaransa barenga 50 batakubita urugohe kubera ubwinshi bw’abantu bari baje kurwumviriza.
Nubwo abashika 500 bari barwiriyemwo abamuka mu Republika ya Demokarasi ya Congo bari baje kumviriza urwo rubanza, si bose baronse amahirwe yo kurukurikira.
Igipolisi c’Ubufaransa cemereye abatarenga 150 gukurikira urwo rubanza kubera ikibanza cabaye gito, abandi bagumizwa ahandi aho baza barasimburana kwinjira ukwo iminota 30 iheze.

Muri urwo rubanza bake bemerewe kurukurikira babanje kwakwa amatelefone n’ivyuma vyose bifata amajwi n’amasanamu, aho n’abamenyeshamakuru bategetswe kuzimya amatelefone n’ivyuma vyose vy’akazi bifata amasanamu n'amajwi.
Abandi bibonekeje ku bwinshi muri urwo rubanza ni abashingwamanza (avocats) barenga 10.
Isaha umunani z’umurango ni ho urwo rubanza rwatanguye, umukuru wa sentare asoma uduce turi mu gitabo ca Charles Onana aho yanditse yemeza ko ata mugambi wa jenoside wabayeho.

Ahandi naho akemeza ko amahanga yahenzwe na leta ya FPR kwemera ko habaye jenoside kandi bazi neza ko itigeze iba, umukuru wa sentare yibukije Charles Onana ko guhakana jenoside yabaye mu Rwanda yemejwe n’amahanga n’ishirahamwe mpuzamakungu (ONU) ari icaha gihanwa n’amategeko yose yo kw’isi.
Uwuregwa icaha, Charles Onana, yahavuye ahabwa ijambo aho mu kiringo c’amasaha abiri yavuze ko abamwagiriza icaha co guhakana jenoside yo mu Rwanda ari ukumurengera akarimbi kuko atari Umunyarwanda ataho yohera ahakana jenoside kandi ata ruhande yegamira.
Nyamara Charles Onana yemeje ko ari umugenzi pfampfe w'impirimbanyi Aimable Karasira n'umunyapolitike atavuga rumwe na leta y’Urwanda Déo Mushayidi basanzwe bari mw’ibohero mu Rwanda.
Yagize ati: "Abatumye nandika ibitabo ni Déo Mushayidi na Aimable Karasira bose ni abatutsi kandi barokotse jenoside y’abatutsi, ico bahorwa nuko bemera ko hariho ivyaha vyakozwe na FPR n’irindi honyabwoko ryakorewe abahutu bo mu Rwanda."

Charles Onana yabandanije yemeza ko igitabo yanditse ibirimwo ari vyo yakuye mu vyegeranyo vy’abahinga banditse ku Rwanda, inyandiko za sentare mpanavyaha yashiriweho Urwanda, TPIR.
Nayo Damien Sirieix yamufashije gusohora igitabo, mu nzu yiwe yo gusohora ibitabo "l’Artilleur", wewe ahawe ijambo yahakanye ivyo yagirizwa vyo gukwiragiza inyandiko zihakana jenoside abicishije mu gitabo ca Onana casohokeye mw’iyandikiro ryiwe.
Sirieix yisiguye avuga ko wewe yakoze akazi kiwe ko gusohora ibitabo kandi abikorera abantu bose ata nkunzi, abanje gusuzuma ko ivyanditswemo bifise ishingiro. Yasavye ko atokurikiranwa kubera ko yakoze akazi kiwe.
Urubanza rwo ku wa mbere rwaranzwe n’impari nyinshi n’ubwinshi bw’abatangabuhamya bavuye mu bihugu bitandukanye vy’isi bagomba kwumvirizwa ubwa mbere.
Hafi y’isaha zine z’ijoro sentare yashimye guhagarika imburano kugira zizobandanye kuri uyu munsi wa kabiri.
Bitegekanijwe ko imburano zizobandanya zirangire ku munsi wa gatanu w’ino ndwi humvirijwe abatangabuhamya barenga 50 b'impande zose barwiriyemwo abanditsi b'ibitabo ku Rwanda, abigisha b'amakaminuza, abatavuga rumwe na leta y'Urwanda bahungiye ku mugabane wa Bulaya, abacikacumu ba jenoside yo mu Rwanda n'abaserukira amashirahamwe y'agateka ka zina muntu arwanya jenoside.
Inyuma y'ukumviriza abatangabuhamya, urubanza ruzoca ruja mu mwiherero, ibizoruvamwo bikazomenyeshwa inyuma y'ukwezi kumwe.









