Uriko ubona ku rubuga aherekana amakuru mu nyandiko gusa, hakoresha uburyo buke. Ja ku rubuga nyamukuru ubone amakuru mu nyandiko iherekejwe n'amasanamu.
Njana ku rubuga nyamukuru canke aho gusoma gusa
Ibindi vyerekeye ingene urwo rubuga rugutwara uburyo (ama mega) buke
'Mudufungurire amayira, abana baragowe'… Imyigaragambyo i Minembwe aho 'bafungiwe amayira' agezayo ibya nkenerwa
Ku wa kabiri mu gace ka Minembwe k'intara ya Kivu y'Epfo habaye imyigaragambyo y'abaturage bamagana 'gufungwa kw'amayira yose' abahuza n'umujyi wa Uvira ahava ibya nkenerwa mu buzima bwabo, bavuga ko bikorwa n'ingabo za leta n'iz'u Burundi.
Kuva mu kwezi kwa kabiri uyu mwaka ako gace kagenzurwa n'abarwanyi b'umutwe wa Twirwaneho bafatanyije n'umutwe wa AFC/M23 bahafashe nyuma y'imirwano yavanye ingabo za leta mu Minembwe, Mikenke n'inkengero zaho.
Ako gace k'icyaro, abahatuye ubusanzwe ibicuruzwa bya ngombwa nk'imiti, amavuta, amasabune, umunyu, isukari, n'ibindi biribwa bateza ubwabo babivana mu mujyi wa Uvira.
Santos Mufashi ukuriye imiryango ya sosiyete sivile muri ako gace, ejo yari muri iyi myigaragambyo kandi ari mu bayiteguye, yabwiye BBC Gahuzamiryango ati: "Abarwana nibarwane, abaganira nibaganire, ariko bareke abantu bagende, bacuruze…kuki bavuga ngo twicwe n'inzara."
BBC yagerageje kubaza uruhande rwa leta ya Kivu y'Epfo ahagenzurwa na leta, hamwe n'igisirikare, ku ifungwa ry'amayira agana mu gace ka Minembwe, ariko ntibyashoboka kugeza ubu.
Mbere, ingabo z'u Burundi zavuze ko ubutumwa bwazo muri DR Congo zibukorana "ubunyamwuga no kubahiriza uburenganzira bwa muntu".
Abigaragambya bavuga ko ibi bikorwa byo gufungira abantu aho bakura ibyangombwa nkenerwa bigize "icyaha cy'intambara".
I Minembwe byifashe bite?
Mufashi avuga ko nyuma y'uko Twirwaneho ifashe Minembwe n'inkengero zayo uruhande rw'ingabo za leta rwatangiye kubuza ibicuruzwa kwerekezayo, ariko ko hari hasigaye "inzira ya Ndundu yatumaga hari ibitugeraho".
Agira ati: "Muri aya mezi ya vuba hiyongereye ingabo z'Abarundi, ziraza zirafunga n'abandi bakorana ba Wazalendo, bashyize ibirindiro mu nzira zose babuza abantu kugira ikintu kiva hanze bazana mu Minembwe."
Mufashi avuga ko na mbere yo "gufunga amayira burundu" ku bicuruzwa "ikintu cyaguraga amafaranga 5,000 cyari kigeze mu 30,000, ariko noneho na byo ubu ntibihagera".
Abigaragambya ku wa kabiri bumvikanye bavuga ko "abana bagowe" ko 'abagore bagowe" kubera kubura ibyangombwa nkenerwa nk'imiti n'ibindi.
Mufashi avuga ko uretse ibyangombwa nkenerwa bitakibageraho, n'imiryango mpuzamahanga ifasha yajyanaga imiti muri ako gace ubu itemerewe kuhagera.
Kuki 'bafunze amayira'?
Minembwe ni agace kari mu misozi, gaturanye n'imisozi miremire ya Fizi, mu burengerazuba bwako hari ibyaro n'imisozi miremire ya Itombwe muri teritwari ya Mwenga, mu burasirazuba ahagana ku kiyaga cya Tanganiyika ni ho hari umujyi wa Uvira, na 'centres' zimwe na zimwe nka Fizi, Baraka n'ahandi ni ho hava ibicuruzwa.
Abatuye i Minembwe bavuga ko ingabo za leta n'abafatanya na zo bafunze amayira ya Minembwe – Fizi – Baraka – Uvira, Minembwe – Lurenge, Minembwe – Ndundu – Uvira, bigatuma nta bicuruzwa bishobora kuva muri izo 'centres' cyangwa i Uvira bigana i Minembwe.
Mufashi avuga ko ingabo za leta zafungiye ahanini ahantu hitwa Mu Mikarati hanyuraga benshi mu bava n'abajya i Uvira.
Agira ati: "Baravuga ngo Twirwaneho nive mu Mikenke abaturage batahe leta ihasubire kandi leta yahavuye itsinzwe na Twirwaneho na M23.
"Buri wese avuga ko arwanira kubaho kw'abaturage, twe icyo tutumva ni gute uvuga ngo urwanira igihugu kirimo abaturage [kandi] ugashaka kubicisha inzara n'imibereho mibi?
"Abarwana nibarwane, abaganira nibaganire, ariko bareke abantu bagende bacuruze, ni abantu bagenda kuzana ibintu nta uba witwaje intwaro, kuki bashaka ko twicwa n'inzara?"
Mufashi avuga ko abaturage bashaka kujya kwivuza i Uvira babareka bakagenda, ati: "icyo bashingiraho ni ukuvuga ngo ntihagire igicuruzwa kiva i Uvira, ngo Abanyaminembwe ni hadui [abanzi] bose ni ba Twirwaneho icyo rero kikadutangaza kugira ngo uvuge ngo abaturage bose abasaza n'abakecuru n'abana ngo ni ba Twirwaneho, Twirwaneho barayizi aho iri bamaze imyaka umunani barwana nayo ibyo ni ibyabo."
Barinubira ingabo z'u Burundi
Ku masezerano hagati ya leta ya Kinshasa n'iya Gitega, igisirikare cy'u Burundi gifite ingabo muri DR Congo zagiye kurwanya imitwe yitwaje intwaro y'Abarundi, hamwe n'imitwe yindi ingabo z'ibihugu byombi zumvikanye kurwanya, nk'uko ibihugu byombi byabitangaje.
Abigaragambije mu Minembwe ku wa kabiri bumvikanye bamagana ingabo z'u Burundi kandi bazisaba kuva muri aho gace.
Mufashi yabwiye BBC ati: "Twamaganaga ingabo z'u Burundi cyane kuko ni bo benshi bari aho hantu kandi bakorera ingabo za leta" – Ibi BBC ntiyashoboye kubigenzura mu buryo bwigenga.
BBC yagerageje uruhande rw'igisirikare cy'u Burundi ku kirego cy'uruhare mu gufunga amayira ageza ibicuruzwa nkenerwa ku baturage b'i Minembwe ntibyashoboka kugeza ubu.
Gusa ku bindi birego igisirikare cy'u Burundi cyavuzweho muri aka gace ka Minembwe cyatangaje ko gikorana ubutumwa bwacyo muri DR Congo "ubunyamwuga no kubahiriza uburenganzira bwa muntu", cyatangaje kandi ko Abanyamulenge n'andi moko atuye muri ako gace "atigeze agira impungenge kubera" abasirikare b'u Burundi bahari.
