Steve Rosenberg: Uburusiya burashaka inyungu za dipolomasi n'ubukungu mu ntambara yo muri Irani

Ubu bimaze kuba kabiri mu cyumweru.

Ikiganiro cyo kuri telefone hagati ya Perezida w'Uburusiya na Perezida wa Irani.

Mu gihe Amerika na Israel bikomeje ibitero kuri Irani, Perezida w'Uburusiya Vladimir Putin arimo kwigaragaza nk'umuntu uharanira amahoro ku rwego mpuzamahanga.

Ibyo ntibyoroshye kubyumvisha abantu.

Cyane ko Perezida w'Uburusiya ari we wategetse igabwa ry'igitero gisesuye cy'Uburusiya kuri Ukraine, igihugu cyigenga, mu mwaka wa 2022.

Icyo gihe, inteko rusange y'Umuryango w'Abibumbye (ONU/UN) yari yamaganye icyo gitero kuri Ukraine ivuga ko ari ihonyorwa ry'amahame shingiro y'uwo muryango.

None nubwo Uburusiya ubu burimo gusaba "guhosha [intambara yo muri Irani] vuba na bwangu hamwe n'umuti wa politike", Uburusiya bukomeje intambara yabwo kuri Ukraine.

Uburusiya bufitanye "ubufatanye bwimbitse bw'igihe kirekire" na Irani. Muri iki cyumweru, Putin yashimangiye "ubufasha budacogora" bw'igihugu cye kuri Irani.

Ariko ubufatanye bw'igihe kirekire bw'ibihugu byombi ntiburimo amasezerano ya gisirikare yo gutabarana igihe kimwe muri ibyo bihugu cyaba gitewe.

Ahubwo, Uburusiya bwifuje ko bwaba umuhuza muri iyi ntambara.

Mu kiganiro kuri telefone cyo ku wa mbere yagiranye na Perezida w'Amerika Donald Trump, ibiro bya perezida w'Uburusiya – byitwa Kremlin – byavuze ko Putin "yatanze ibitekerezo byinshi bigamije kugera ku muti wihuse wa dipolomasi [ibiganiro] w'intambara yo muri Irani, hashingiwe ku bintu birimo kuganira n'abategetsi b'ibihugu byo mu Kigobe [cy'Abarabu], perezida wa Irani, n'abategetsi b'ibindi bihugu".

Ku ruhande rw'Uburusiya, ni amahirwe yo kwimenyekanisha neza mu Kigobe no mu Burasirazuba bwo Hagati – no kwigaragaza nk'igihugu gikomeye gifite ijambo.

Ni n'umwanya wo gushimangira umubano wabwo n'Amerika.

Kremlin ishishikajwe no kugumana umubano mwiza w'imikorere na Trump. Ibona umubano wayo n'ubutegetsi bwa Trump nk'ufite inyungu ku ntego z'intambara y'Uburusiya muri Ukraine.

Ibyo bisobanura impamvu Putin yigengesereye ntanenge Trump ku giti cye no ku karubanda kubera intambara yo muri Irani.

Ku wa mbere, nyuma y'ikiganiro cyo kuri telefone yagiranye na Putin, Trump yagize ati: "[Putin] arashaka gufasha."

"Naravuze [naramubwiye] nti 'Ushobora gufasha cyane mu gutuma intambara ya Ukraine n'Uburusiya irangira. Ibyo byafasha cyane.'"

Nyamara ariko, mu gihe Kremlin isaba ko habaho 'guhosha' muri Irani, intambara itanga n'andi mahirwe ku Burusiya.

Mbere na mbere, ay'ubukungu.

Ugutumbagira kw'ibiciro by'ibikomoka kuri peteroli guherutse kubaho gutanga inyongera icyenewe cyane ku mafaranga leta y'Uburusiya yinjiza – mu gihe kirekire cy'ibiciro biri hejuru – kuzafasha Uburusiya gukomeza kubona amafaranga bukoresha mu ntambara yabwo muri Ukraine.

Ingengo y'imari ya leta y'Uburusiya ishingiye ku kuba iki gihugu cyohereza mu mahanga ibikomoka kuri peteroli ku giciro cy'amadolari 59 y'Amerika (angana na 86,000 FRW) ku kagunguru.

Mu mezi ya vuba aha ashize, ibiciro by'ibikomoka kuri peteroli byaragabanutse cyane bijya munsi y'icyo gipimo. Muri iki cyumweru, igiciro cy'ibikomoka kuri peteroli bidatunganyije cyarazamutse cyane kigera ku madolari 120 (angana na 175,000FRW) ku kagunguru. Icyo giciro ubu cyongeye gusubira hasi ariko ibiciro by'ibikomoka kuri peteroli biracyari hejuru cyane y'amadolari 59.

Ikindi ni uko Perezida Trump yumvikanishije ko "ku bihugu bimwe" Amerika izavanaho ibihano bijyanye n'ibikomoka kuri peteroli, mu koroshya ubucye bwabyo bwatewe n'intambara yo muri Irani.

Mu gihe ibihano ku bikomoka kuri peteroli byaba bidohowe ku Burusiya, bwakwitega kubona inyungu nyinshi kurushaho. Perezida wa Ukraine Volodymyr Zelensky yavuze ko ibyo byagira "ingaruka zikomeye" kuri Ukraine ndetse yashishikarije Trump kutabikora.

Nimero nshya yasohotse uyu munsi y'ikinyamakuru Komsomolskaya Pravda kibogamiye ku butegetsi mu Burusiya yari irimo kugira icyizere.

Umutwe w'inkuru ugira uti: "Ibikomoka kuri peteroli bihenze ni impamvu [ku Burengerazuba] yo gukuraho ibihano."

Kremlin ishobora kuba itarimo kunenga Perezida w'Amerika ariko bimwe mu binyamakuru byo mu Burusiya bikomeje kunenga cyane Trump n'intambara yo muri Irani.

Nimero yasohotse ku wa kabiri y'ikinyamakuru cy'inkuru za byacitse cyitwa Moskovsky Komsomolets igira iti: "'Perezida w'amahoro' yataye umutwe nta kindi."

"Umwami w'Abami nta myambaro afite. Cyangwa ahubwo, ntatekereza [nta bwenge afite]."