Trump yatangaje ko 'bafashe' Perezida Nicolàs Maduro mu bitero bikaze Amerika yagabye kuri Venezuela

Perezida Donald Trump wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika yategetse igisirikare kugaba ibitero muri Venezuela ndetse no ku murwa mukuru wayo Caracas no ku bigo bya gisirikare, nyuma anatangaza ko bataye muri yombi Perezida Maduro w'iki gihugu.

Nyuma umushinjacyaha mukuru muri Amerika Pam Bondi yatangaje ibyaha Maduro yaregewe mu rukiko rw'i New York.

Ibi ni byo bitero bya mbere bikomeye Amerika ikoze ku mugabane wa Amerika y'Epfo kuva nyuma y'intambara y'ubutita mu myaka ya za 1990.

Ibi bitero bya Amerika byatumye abaturage b'iki gihugu bashya ubwoba, ndetse bigitangira Perezida Nicolás Maduro yamaganye "ubushotoranyi bwa gisirikare" bwa Amerika kandi atangaza ibihe bidasanzwe mu gihugu.

Amashusho yerekanye umwotsi mwinshi uzamuka mu bice bitandukanye by'umurwa mukuru Caracas.

Umwe mu babonye ibi bitero yabwiye BBC News ati: "Umutima wanjye warimo utera cyane n'amaguru yanjye arimo gutitira".

Ibi bibaye nyuma y'uko ibihugu byombi bimaze iminsi bishyamiranye, ahanini kubera ibirego Washington ishinja Caracas byo gushyigikira ubucuruzi bw'ibiyobyabwenge.

Amerika 'yafashe Maduro n'umugore we' - Trump

Perezida Trump yavuze ko Amerika yagabye "ibitero bikomeye kuri Venezuela" kandi "yafashe umutegetsi wayo, Perezida Nicolàs Maduro" n'umugore we.

Ibi yabitangaje ku rubuga rwe Truth Social anemeza ko nyuma yo gufatwa Maduro yahise "avanwa mu gihugu" n'indege.

Nta makuru arambuye aratangazwa ku kuba Maduro yaba koko yafashwe.

Trump yongeraho ko ibi bikorwa byakozwe bigendanye no kubahiriza amategeko ya Amerika, yongeraho ko baza gutanga amakuru arambuye mu kiganiro n'abanyamakuru ku rugo rwe Mar-a-Lago muri leta ya Florida.

Amerika, yari yarashyizeho miliyoni 50 z'amadorari nk'igihembo cy'uwafasha mu guta muri yombi Perezida Maduro.

Leta ntizi aho Perezida Maduro aherereye

Visi Perezida wa Venezuela Delcy Rodríguez amaze kugira icyo atangaza.

Madamu Delcy yavuze ko guverinoma itazi aho Perezida Maduro cyangwa umugore we Cilia Flores baherereye.

Yongeyeho ko guverinoma irimo gusaba "ikimenyetso ko bariho aka kanya" gitanzwe na bo.

Birimo gukekwa ko abakomando ba Delta Force ba Amerika baba binjiye mu murwa mukuru bagashimuta perezida n'umugore we, ibintu tutigeze tubona mbere muri ibi bihe bya vuba.

Ibisa n'ibi biheruka mu 1989 ubwo umutwe w'ingabo zidasanzwe za Amerika winjiraga muri Panama ugashimuta oerezida w'iki gihugu Manuel Noriega.

Maduro 'yafashwe ngo aburanishwe muri Amerika'

Marco Rubio ushinzwe ububanyi n'amahanga bwa Amerika arateganya ko nta kindi kiri bukorerwe Venezuela nyuma yo gufata Nicolás Maduro nk'uko bivugwa n'umusenateri w'Umurepubulikani.

Nyuma yo kuvugana kuri telephone na Rubio, Senateri Mike Lee yemeje ko Perezida Maduro yafashwe, ngo aburanishwe ku byaha muri Amerika.

Lee yagize ati: "Arateganya [Rubio] ko nta kindi gikorwa gikorerwa Venezuela kuva Maduro ubu afunzwe na Amerika."

Lee yongeyeho ko ibitero bya Amerika "byagabwe mu kurengera no kurwana ku bariho bashyira mu ngiro inyandiko zo guta muri yombi".

Yaregewe urukiko rwo mu mujyi wa New York

Pam Bondi, umushinjacyaha mukuru muri Amerika yatangaje ko Maduro n'umugore we baregewe urukiko rwo mu gace ka Southern District k'umujyi wa New York ibyaha birimo;

Umugambi w'iterabwoba n'ibiyobyabwenge

Umugambi wo kwinjiza [muri Amerika] Cocaine

Gutunga za 'machineguns' n'ibintu biturika

Umugambi wo gutunga za 'machineguns' n'ibintu biturika byo kugirira nabi Amerika

"Vuba bazahura n'imbaraga zose z'ubutabera bwa Amerika ku butaka bwa Amerika mu nkiko za Amerika" ni ko Bondi yongeyeho atavuze ibyo umugore wa Maduro ashinjwa.

Yongeraho ati: "Turashima cyane intwari z'igisirikare cyacu zakoze ubutumwa bukomeye kandi burenze bwo gufata aba babiri baregwa ubucuruzi mpuzamahanga bw'ibiyobyabwenge."

Abategetsi bamwe ku mugabane wa Amerika y'Epfo bamagaye iki gikorwa cya Amerika bavuga ko yashimuse umukuru w'igihugu cyigenga, kandi ko ari igitero ku busugire bwa Amerika y'Epfo.

'igitero ku busugire' bwa Amerika y'Epfo - Ibindi bihugu byavuze iki?

Uburusiya bwashinje Amerika igikorwa "cy'ubushotoranyi bwa gisirikare" kandi ko "giteye inkeke no kwamaganwa"

Umutegetsi w'ikirenga wa Iran, Ayatollah Ali Khamenei yagize ati: "Igihangayikishije ni igihe umuntu amenye ko umwanzi n'ubwirasi arimo kugerageza gutegeka ikintu icyo gihugu, ku bategetsi, kuri leta, ku gihugu, umuntu agomba guhagarara yemye imbere y'umwanzi agashyira agatuza imbere mu kubyanga".

Perezida Gustavo Petro wa Colombia yise ibi bikorwa "igitero ku busugire" bwa Amerika y'Epfo, mu gihe Perezida Miguel Diaz-Canel wa Cuba yavuze ko ibi ari "igitero cy'ubugizi bwa nabi".

Ibyo tuzi

Ibyo tutazi

Ni gute twageze hano?

Ku wa kane, Perezida Maduro yavuze ko yiteguye ibiganiro na Amerika ku bucuruzi bw'ibiyobyabwenge n'ibitoro "aho ari ho hose n'igihe cyose bashaka".

Muri icyo kiganiro kuri Televiziyo y'igihugu, Maduro yirinze kandi gusubiza ku magambo ya Donald Trump ko Amerika yari yarashe ku cyambu cyo muri Venezuela – cyari igitero cya mbere ku butaka bw'iki gihugu bivugwa ko cyakozwe na CIA.

Iminsi micye mbere y'ikiganiro cya Maduro, Trump yari yavuze ko Amerika yarashe ahantu amato ahagarara avuga aho habaye "guturika gukomeye" ari ho "bapakirira ibiyobyabwenge muri ayo mato".

Ingaruka z'ibi zaba ari izihe?

Kugeza ubu tuzi ko Venezula yasohoye itangazo ko ibi bitero byakozwe na leta ya Amerika.

Iryo tangazo risaba kandi abashyigikiye leta bose mu gihugu guhaguruka bakayifasha – kuva ku nzego zose.

Kuri uru rugero, Maduro arimo gukora icyo benshi biteze – gusaba inshuti ze z'Abasosiyalisiti kumutabara.