Wazalendo 'bagarutse muri Uvira' nyuma yo kuhava 'byuzuye' kwa M23

Abaturage mu mujyi wa Uvira bemeje ko abarwanyi ba Wazalendo binjiye muri uyu mujyi mu gitondo cyo kuri iki cyumweru nyuma y'uko ku wa gatandatu umutwe wa AFC/M23 utangaje ko uvuye "byuzuye" muri uyu mujyi.

Amwe mu mashusho yakwiriye ku mbuga nkoranyambaga agaragaza abarwanyi ba Wazalendo bakirwa mu byishimo na bamwe mu baturage bo muri uyu mujyi.

Andi agaragaza ibikorwa by'ubusahuzi byabaye nyuma yo 'kugenda' kw'abarwanyi ba M23.

Umwe mu bategetsi b'intara ya Kivu y'epfo wakoreraga muri Uvira ubu uri mu mujyi wa Kalemie, utifuje gutangazwa, yabwiye BBC ko yahawe yemeza ko Wazalendo bagarutse muri Uvira, ko na bo bategereje "amabwiriza avuye ku badukuriye" y'icyo bakogamba gukora.

Mu butumwa bwanditse, uyu mutegetsi yongeyeho ati: "Ariko ni ukubyitondera cyane, abadukuriye barabanza bagenzure neza niba ibyo M23 ivuga ari ukuri kuko si ubwa mbere bavuze nk'ibi".

Ku wa gatandatu, ahagaze hagati mu mujyi wa Uvira, Lawrence Kanyuka uvugira umutwe wa AFC/M23 yasomye itangazo avuga ko bavanye "byuzuye" muri uyu mujyi umutwe (unité) wa nyuma w'ingabo wari uw'"ingorerezi no gukurikirana".

Yavuze ko uwo mutwe ari wo wacungaga umutekano w'abaturage muri uwo mujyi "utegereje kuwushyikiriza ingabo zitabogamye".

Amwe mu mashusho yatangajwe yerekana imirongo y'abarwanyi ba M23 bava mu mujyi wa Uvira ku mugoroba wo ku wa gatandatu.

Mu ntangiriro z'ukwezi gushize k'Ukuboza, umutwe wa M23 wafashe Uvira, aho binjiye nta mirwano ibaye nyuma y'imirwano ikaze yari imaze iminsi ibera mu duce twegereye uyu mujyi yarangiye ingabo za leta, Wazalendo, n'ingabo z'u Burundi bahunze berekeza mu majyepfo.

Izo ngabo hamwe na leta ya Kinshasa, bavuga ko abarwanyi ba M23 bafashwa mu ntambara n'ingabo z'u Rwanda (DRF), ibyo byemezwa kandi n'inzobere za ONU. Leta y'u Rwanda ibyo irabihakana, ivuga gusa ko yafashe ingamba zo kwirinda.

Nyuma y'iminsi itanu, M23 yatangaje ko igiye kuva muri uwo mujyi "k'ubusabe bw'ubuhuza bwa Leta Zunze Ubumwe [z'Amerika]" ndetse nyuma yerekana amashusho y'abarwanyi babo barimo kuhava.

Leta ya Kinshasa hamwe na Washington ariko bavuze ko M23 itigeze iva mu mujyi wa Uvira. Abagize sosiyete sivile muri ako gace na bo bemeje ko abarwanyi ba M23 ari bo bakigenzura Uvira.

Kwinjira kwa Wazalendo muri Uvira kuri iki cyumweru, nk'uko bivugwa n'abari muri uyu mujyi, bisa n'ibyemeza ko M23 yaba yawuvuyemo "byuzuye" nk'uko umuvugizi wayo yabitangaje.

Leta ya Kinshasa ntacyo iravuga kuri ibi.

Mu itangazo, Lawrence Kanyuka, yavuze ko kuva M23 yafata Uvira abaturage "babayeho mu mahoro, bajya mu mirimo yabo bisanzuye nta rugomo, nta bujura cyangwa ubwambuzi".

Kanyuka, yongeraho ko nyuma yo kuvana muri Uvira uwo mutwe w'ingabo wari uhasigaye, M23 itagomba "kubazwa ibishobora kuba muri uyu mujyi no ku baturage bawo".

Yavuze ko uwo mujyi bawushyize "mu nshingano za ONU n'umuryango mpuzamahanga", ko abo ari bo "bagomba gucunga umutekano wa rubanda no kubarengera".

Ku mbuga nkoranyambaga, bamwe mu bakuriye umutwe wa M23 bagaragaje impungenge ko nyuma y'uko uhavuye muri Uvira hashobora kuba ubwicanyi ku bari bawushyigikiye.

Ntibizwi neza niba ingabo za MONUSCO ari zo zigiye gucunga umutekano muri uwo mujyi.