Uriko ubona ku rubuga aherekana amakuru mu nyandiko gusa, hakoresha uburyo buke. Ja ku rubuga nyamukuru ubone amakuru mu nyandiko iherekejwe n'amasanamu.
Njana ku rubuga nyamukuru canke aho gusoma gusa
Ibindi vyerekeye ingene urwo rubuga rugutwara uburyo (ama mega) buke
Israel yategetse abandi bantu kuva i Rafah mu gihe imirwano yiyongereye
- Umwanditsi, Rob Corp
- Igikorwa, BBC News
Israel yasabye abandi Banye-Palestine babarirwa mu bihumbi za mirongo kuva mu mujyi wa Rafah, mu gihe irimo gukaza umurego w'ibikorwa bya gisirikare aho mu majyepfo ya Gaza.
Amatangazo yamanuriwe mu kirere hamwe n'ubutumwa bwo ku mbuga nkoranyambaga, bisaba abatuye mu turere two mu burasirazuba bw'uwo mujyi kuhava, bakajya i al-Mawasi - agace gafunganye gakora ku nyanja. Israel yise ako gace "akarere kagutse k'ubutabazi".
Ibice bimwe bya Rafah, aho mu minsi ishize imihanda yari yuzuyemo abahatuye n'abataye ibyabo bakahahungira, ubu bimeze nkaho nta muntu wahigeze.
Israel yavuze ko izakomeza igakora ibikorwa bya gisirikare yateganyije gukorera i Rafah, nubwo Amerika n'izindi nshuti za Israel bayiburiye ko igitero cyo ku butaka gishobora guteza impfu nyinshi z'abasivile n'amakuba mu butabazi.
Ku wa gatandatu, Perezida w'Amerika Joe Biden yavuze ko agahenge muri Gaza gashobora kugerwaho n'ejo, mu gihe Hamas yaba yemeye kurekura abantu yashimuse.
Israel ivuga ko abantu 128 bashimuswe na Hamas mu gitero cyo ku itariki ya 7 Ukwakira (10) mu 2023 batazwi irengero ryabo, 36 muri bo bifatwa ko bapfuye.
Amashusho yagaragaje umwotsi uzamuka hejuru ya Rafah ku wa gatandatu, ndetse ababibonye, basubiwemo n'ibiro ntaramakuru AFP, batangaje ko babonye ibitero byo mu kirere hafi y'inzira yo kwambukiramo iri ku mupaka na Misiri.
Mu butumwa ku rubuga nkoranyambaga X, ingabo za Israel (IDF) zavuze ko mu munsi ushize abasirikare barwanye "amaso ku maso" n'abarwanyi ba Hamas i Rafah.
IDF yongeyeho ko abasirikare bayo batahuye "imyobo myinshi yo munsi y'ubutaka" muri ako gace.
Ejo, Israel yagabye ibitero byo mu kirere bibarirwa muri za mirongo mu bice bitandukanye bya Gaza. Igisirikare cya Israel cyavuze ko kirimo kurasa ku bo cyise abakora iterabwoba n'ibikorwa-remezo by'abakora iterabwoba.
Igisirikare cya Israel cyanategetse abatuye mu duce tumwe two mu majyaruguru ya Gaza kuhava, cyumvikanisha ko abasirikare ba Israel bashobora kuhasubira, nyuma y'amezi ashize bahavuye bwa mbere.
IDF yavuze ko abantu batuye i Jabaliya no mu nkengero zaho, mu majyaruguru ya Gaza, bacyeneye "kuba bahavuye by'igihe gito bakerekeza mu burengerazuba bw'umujyi wa Gaza" mu rwego rwo "kugabanya ibyago" ku bahatuye "nyuma y'amagerageza ya Hamas yo kongera kwisuganya" muri ako gace.
Umugabo usanzwe yari yarahunze ava i Jabaliya, yabwiye BBC ko yakiriye ubutumwa bwo kuri telefone ye igendanwa, bumubwira ko agomba guhita ava i Rafah.
Yabwiye ikiganiro cyo gufasha abari mu makuba i Gaza cy'ishami rya BBC ritangaza amakuru mu rurimi rw'Icyarabu, ati: "Ntituzi aho kwerekeza. Turi abantu hafi 80.
"Nta mafaranga mfite yo gusubira i Khan Younis. Bamwe mu baturanyi bambwiye ngo ngende nkodeshe ahantu ho kuba ku mafaranga macye cyane. Ariko nta n'amafaranga mfite yo gukodesha imodoka."
Gahunda ya Israel yo kwagurira igitero cyayo cyo ku butaka mu majyepfo ya Gaza - aho Abanye-Palestine babarirwa mu bihumbi amagana bahungiye kubera imirwano ibera ahandi muri Gaza - yateje guhangayika mu mahanga.
Muri iki cyumweru gishize, Perezida Biden yavuze ko Amerika itazaha Israel intwaro ziremereye, zishobora gukoreshwa mu gitero kinini kuri Rafah.
Mu kiganiro n'igitangazamakuru CNN cyo muri Amerika, Biden yavuze ko Amerika izakomeza guha Israel intwaro icyeneye mu kwirwanaho, zirimo n'uburyo bwo gufata ibisasu bukoreshwa mu bwirinzi bwa Israel bw'ibitero byo mu kirere, buzwi nka "Iron Dome".
Ariko Biden yavuze ko intwaro ziremereye Amerika yahaye Israel zamaze kwica abasivile muri Gaza, aburira ko Israel itazakomeza gufashwa n'Amerika niba ikoze ibikorwa bya gisirikare muri utwo duce dutuwe n'abaturage.
'Nibiba ngombwa tuzarwanisha inzara z'intoki zacu'
Ku wa gatanu, Minisitiri w'intebe wa Israel Benjamin Netanyahu yavuze ko yizeye gucyemura ibyo atumva kimwe na Biden - ariko asezeranya ko azakomeza akagaba igitero cya gisirikare i Rafah.
Netanyahu yagize ati: "Nibiba ngombwa... tuzizizira [tuzasigara twenyine]. Navuze ko nibiba ngombwa tuzarwanisha inzara z'intoki zacu."
Israel yatanze iryo tegeko ryo guhunga ryo ku wa gatandatu, nyuma y'amasaha raporo ya minisiteri y'ububanyi n'amahanga y'Amerika ivuze ko hamwe na hamwe Israel ishobora kuba yarakoresheje intwaro yahawe n'Amerika ikarenga ku mategeko mpuzamahanga arengera ikiremwamuntu mu ntambara muri Gaza.
Israel yatangiye igikorwa cya gisirikare muri Gaza cyo gusenya Hamas, mu gusubiza ku gitero cy'uwo mutwe mu majyepfo ya Israel cyo ku itariki ya 7 Ukwakira mu mwaka ushize, cyiciwemo abantu hafi 1,200, naho abandi 252 barashimutwa, nkuko bivugwa n'abategetsi ba Israel.
Minisiteri y'ubuzima ya Gaza igenzurwa na Hamas ivuga ko kuva icyo gihe abantu barenga 34,900 bamaze kwicirwa muri Gaza.