Trump avuga ko 'ibintu byinshi' byemeranyijweho mbere yuko avugana na Putin kuri telefone

Ahavuye isanamu, Getty Images
- Umwanditsi, George Wright na Jacqueline Howard
- Igikorwa, BBC News
Perezida w'Amerika Donald Trump avuga ko "ibintu [ingingo] byinshi" bigize amasezerano y'amahoro muri Ukraine byamaze kwemeranywaho na mugenzi we w'Uburusiya, Vladimir Putin, mbere yuko haba ikiganiro cyabo cyo kuri telefone cyitezwe cyane.
Trump yatangaje ku rubuga nkoranyambaga rwe rwa Truth Social ko avugana na Putin mu gitondo cyo kuri uyu wa kabiri.
Yavuze ko nubwo hari ibyemeranyijweho, "hari byinshi bisigaye" gukorwaho.
Trump yanditse ati: "Buri cyumweru cyicirwamo abasirikare 2,500, bo ku mpande zombi, kandi bigomba guhagarara AKA KANYA. Ntegereje n'amashyushyu menshi kuvugana kuri telefone na Perezida Putin."
Mbere yaho, Trump yari yabwiye abanyamakuru ko "tugiye kureba niba dushobora gukora ku masezerano y'amahoro, agahenge n'amahoro, kandi ndatekereza ko tuzabishobora".
Mu ijambo rye rya buri joro yavuze ku wa mbere, Perezida wa Ukraine Volodymyr Zelensky yashinje Putin gukomeza gukora intambara.
Yagize ati: "Iki cyifuzo cyashoboraga kuba cyarashyizwe mu bikorwa kera." Yongeyeho ko "buri munsi mu ntambara uba usobanuye ubuzima bw'abantu [butikira]".
Hagiye habaho kunyuranya mu mvugo z'ubutegetsi bwa Trump ku ntambwe ibiganiro by'agahenge bimaze gutera.
Avuga nyuma y'inama yagiranye n'abategetsi bo muri Ukraine yabereye i Jeddah muri Arabia Saoudite mu cyumweru gishize, Minisitiri w'ububanyi n'amahanga w'Amerika Marco Rubio yavuze ko "ahanini" ikiganiro cyabo icyo gihe cyibanze "ku kuntu inzira y'ibiganiro yaba imeze", ko atari "ku ngingo nyirizina" z'ibyo biganiro.
Intumwa y'Amerika Steve Witkoff, yahuye na Putin ku wa kane ushize mu murwa mukuru Moscow w'Uburusiya, na yo yagaragaje kwigengesera mu mvugo.
Hagati aho, Ubwongereza n'Ubufaransa byashishikarije Putin kugaragaza ko ashaka kugirana amasezerano y'amahoro na Ukraine.
Perezida w'Ubufaransa Emmanuel Macron yashimye "ubutwari" bwa Zelensky bwo kwemera icyifuzo cy'agahenge, ndetse asaba Uburusiya na bwo kubigenza gutyo.
Ku rubuga nkoranyambaga X, Macron yanditse ati: "Impfu zabaye ni izo. Ubuzima bwashenywe ni ubwo. Ibyashenywe ni ibyo. Imbunda zigomba guceceka."
Minisitiri w'ububanyi n'amahanga w'Ubwongereza David Lammy yavuze ko Putin akwiye kwemera "aka kanya agahenge kuzuye kandi nta mananiza". Minisitiri Lammy yabwiye abadepite ko "nta kimenyetso" yabonye cyuko Putin akomeje (ashimitse) ku bijyanye n'amasezerano y'amahoro.
Lammy yaburiye ko Ubwongereza n'inshuti zabwo bafite "andi makarita dushobora gukina [gucanga]" kugira ngo bahatire Uburusiya kujya mu biganiro "bushimitse".
Ibiro bya perezida w'Amerika (White House) byumvikanye nk'ibifite icyizere kurushaho umunsi umwe mbere y'ibiganiro bya Trump na Putin, bibera kuri telefone. Ibyo biro byavuze ko amahoro muri Ukraine "nta na rimwe yigeze aba hafi cyane kurusha ubu".
Ejo ku wa mbere, Karoline Leavitt ushinzwe gutangaza amakuru muri White House yabwiye abanyamakuru ko Trump "yiyemeje" kugera ku masezerano y'amahoro.
Ku ngingo ibyo biganiro bishobora kugarukaho, Leavitt yagize ati: "Hari uruganda rw'amashanyarazi ruri ku mupaka w'Uburusiya na Ukraine rwari rurimo kuganirwaho n'Abanya-Ukraine, kandi azaruvugaho mu kiganiro cye na Putin ejo [kuri uyu wa kabiri]."
Birashoboka ko urwo ruganda ruvugwa ari urw'ingufu z'ubumara za nikleyeri rwa Zaporizhzhia, rwa mbere mu bunini ku mugabane w'Uburayi. Rwigaruriwe n'ingabo z'Uburusiya kuva muri Werurwe (3) mu mwaka wa 2022, ndetse hakomeje kubaho kugira ubwoba ko hashobora kuba impanuka y'ingufu za nikleyeri kuri urwo ruganda kubera imirwano muri ako gace.
Ku cyumweru, ubwo yabazwaga ku birimo gutekerezwaho buri ruhande rushobora kwemera guhara mu biganiro by'agahenge, Trump yagize ati: "Tuzaba tuganira ku butaka. Tuzaba tuganira ku nganda z'amashanyarazi [...] Ibyo twamaze gutangira kubiganiraho, kugabana imitungo imwe n'imwe."
Dmitry Peskov, umuvugizi w'ibiro bya perezida w'Uburusiya (Kremlin), yanze kugira icyo avuga ku byo abo bategetsi baganiraho, arasubiza ati: "Nta na rimwe dukora ibyo."
Nubwo mbere Putin yavuze ko ashyigikiye agahenge, yanasobanuye urutonde rw'ibisabwa kugira ngo amahoro agerweho.
Kimwe mu bitavugwaho rumwe ni akarere ka Kursk ko mu burengerazuba bw'Uburusiya, aho Ukraine yagabye igitero cya gisirikare kuva muri Kanama (8) mu mwaka ushize, igafata bumwe mu butaka bw'ako karere.
Mu byumweru bya vuba aha bishize, Uburusiya bwaratsinsuye kugira ngo bwisubize ubwo butaka, none ubu Putin avuga ko Uburusiya bwisubije byuzuye akarere ka Kursk.
Putin yanabajije ibibazo ku kuntu agahenge gashobora kugenzurwa ku murongo w'imbere w'urugamba rwo mu burasirazuba, ndetse yavuze ko atazemera ko ingabo z'umuryango wo gutabarana w'Uburayi n'Amerika (OTAN) zijya kuri ubwo butaka.
Icyifuzo cy'amahoro kiri ku meza cyaganiriweho mu cyumweru gishize n'intumwa za Ukraine n'iz'Amerika muri Arabia Saoudite.
Nyuma y'amasaha zifungiranye mu cyumba, izo ntumwa zatangaje ibyifuzo bijyanye n'agahenge k'iminsi 30, Ukraine yavuze ko yiteguye kwemera.
Perezida Macron na Minisitiri w'intebe wa Canada uherutse gutorwa, Mark Carney, bahuriye i Paris mu ruzinduko Carney yahagiriye ejo ku wa mbere, bashimangira ko ibihugu byabo byombi bizakomeza ubufasha "budatezuka" kuri Ukraine no gusaba "kwiyemeza gusobanutse" kw'Uburusiya mu muhate w'amahoro.













