Rwanda – Omicron: Umubare wa mbere munini w'abandura kuva igeze mu gihugu

Ku bitaro bya Nyarugenge

Ahavuye isanamu, RBC

Bwa mbere kuva ubwoko bushya bwa virusi yihinduranyije bwadutse, mu Rwanda hatangajwe umubare munini w'abantu banduye ku munsi umwe.

Abantu 998 baraye batangajwe mu cyegeranyo gitangwa buri mugoroba n'ikigo cy'igihugu cy'ubuzima, ni wo mubare wa mbere munini utangajwe kuva aho hatangarijwe indi nkubiri y'ubwandu bwa Covid-19.

Umujyi wa Kigali ni wo wongeye kuza ku isonga mu bashya benshi banduye kuko wagaragayemo abasaga 500.

Inzego z'ubuzima ziravuga ko Omicron ifite ubushobozi bwo kwanduza abantu benshi kandi mu gihe gito.

Mu ngamba zo guhangana na yo, abategetsi bahererutse gushyiraho ingamba zikomeye zizageza nyuma y'iminsi mikuru isoza umwaka .

Abashinzwe inzego z'ubuzima bavuga ko imibare y'abandura bashya itangiranye n'impera z'uyu mwaka yatewe ahanini n'ubwoko bwa virusi yihinduranyije ya Omicron ifite ubushobozi bwo kwandura cyane kandi mu gihe gito.

Hakurikijwe iyi mibare, ubwandu bwa Covid bwageze ku rugero rwa 5.6% mu gihe mu kwezi kwa 10 hari igihe bwari munsi ya 1%.

Mu gihe cy'icyumweru kimwe gusa, abanduye bashya ni 4775 babonetse mu bipimo bisaga gato ibihumbi 100.

Uretse ingamba zikomeye zo kwirinda, inzego z'ubuzima zikomeje guhamagarira abantu kwitabira gukingirwa mu gihe bikomeje kuvugwa ko hari bake batifuza gukingirwa ku mpamvu zishingiye ahanini ku myemerere.

Leta y'u Rwanda ivuga ko umuntu yikingiza bivuye ku bushake bwe. Gusa hari n'ubwo abategetsi basa n'abaca amarenga ko hari ingaruka zizabaho nko guhabwa akato ku batazemera gufata urukingo.

Itangazo ryasohowe na ministeri y'uburezi ku munsi w'ejo risaba abakora mu rwego rw'uburezi bagejeje ku gihe cyo guterwa urushinge rwa 3 kuba baruhawe mbere y'uko igihembwe cya kabiri cy'amasomo gitangira ku itariki ya 9 z'ukwezi gutaha.

Ministeri y'ubuzima ivuga ko imaze kurenza intego yari yatanzwe n'ishami rya ONU/UN ryita ku buzima (OMS/WHO) yo gukingira nibura abantu 30% imbere y'uko umwaka urangira.

Muri rusange, minisiteri y'ubuzima ivuga ko abagera kuri miliyoni 7 n'igice bamaze guhabwa urukingo rwa mbere na ho abagera kuri miliyoni eshanu n'igice bakaba bamaze guhabwa nibura inkingo ebyiri.

Mu rwego rwo guhangana n'ubwandu bwinshi bwongeye gukaza umurego, igihugu cyatangiye gutanga urukingo rwa 3 rwiswe urwo gushimangira ubu rumaze guhabwa abantu basaga ibihumbi 130.

Minisitiri w'ubutegetsi bw'igihugu Jean Marie Vianney Gatabazi mu minsi ishize ubwo hatangazwaga ingamba nshya zo kwirinda yagize ati: "Ntabwo inkingo zaba zihari ngo abantu bange kwikingiza noneho dushyire ibyago ku bandi byo kwanduzwa n'abanze kwikingiza.

"Ni uburenganzira bwo kutikingiza ariko ntafite uburenganzira bwo kwanduza abandi. Ariko nta n'ubwo afite uburenganzira bwo kwiyahura."