Burundi – Rwanda: 'Njye mfite ikizere gikomeye ko ejo tuzaba dukundana' - Ndayishimiye

Evariste Ndayishimiye ku cyumweru tariki 24/01/2020 mu ikoraniro rigari ry'ishyaka riri ku butegetsi i Gitega

Ahavuye isanamu, CNDD-FDD

Insiguro y'isanamu, Evariste Ndayishimiye ku cyumweru mu ikoraniro rigari ry'ishyaka riri ku butegetsi i Gitega

Nyuma y'igikorwa cyo gutora umunyamabanga mukuru mushya w'ishyaka riri ku butegetsi mu Burundi, Perezida Evariste Ndayishimiye yavuze ko yizeye ko mu gihe cya vuba u Rwanda n'u Burundi bizongera kubana neza.

Ibihugu ntibirebana ryiza kuva mu 2015, ubuhahirane busa n'ubwahagaze, ibi byagize ingaruka mbi ku buzima bw'abaturage b'ibihugu byombi.

Perezida Ndayishimiye yavuze ko afite icyizere kuko "ubushake bw'abategeteka ibihugu byombi buboneka", kandi "impamvu y'amakimbirane izwi".

Ndayishimiye yavuze ko icyo bapfaga n'u Rwanda bakizi, kandi "[baramutse] bagikuye mu nzira, aho murabizi ko ari abavandimwe, ntibibereye y'uko twahora turyana".

Yongeraho ati: "Njye mfite ikizere gikomeye ko ejo tuzaba dukundana kuko ubu twamaze kubona icyo dupfa turakizi".

Abategetsi mu Burundi bashinja ab'u Rwanda gufasha no guhishira bamwe mu bagize uruhare mu igerageza ryo guhirika ubutegetsi mu 2015, ibyo u Rwanda rwagiye ruhakana.

Abategetsi b'u Rwanda bashinja ab'u Burundi gufasha imitwe irwanya ubutegetsi bwa Kigali ikorera mu burasirazuba bwa DR Congo, ibirego abo ku ruhande rw'u Burundi nabo bahakanye.

"Igihugu gikoresha uburyarya"

Abarundi n'Abanyarwanda benshi bifuza ko umubano w'ibi bihugu wasubira kumera neza mu nyungu za rubanda.

Avuga ku cyizere afite ko bagiye kubona umuti w'amakimbirane bafitenye, Perezida Ndayishimiye yagize ati:

"Bahora bavuga bati 'ubonye abavukana bashwanye, ntujyemo hagati. Kuko bo baba bazi ako bapfa kandi bahita bakumvikana ko'.

Yongeraho ati: "Bavuga bati 'mwenewanyu nubwo yaba yari aje kugukubita agafuni arahindukira akagukubita umuhini".

Ijambo rya Ndayishimiye ryagaruye icyizere ko umubano w'ibihugu byombi ushoboka, ritandukanye n'iryo yavuze mu kwezi kwa munani 2020 benshi bumvisemo ko ikibazo kitagiye gukemuka vuba.

Ubwo yari mu Kirundo, intara ihana imbibi n'u Rwanda, Evariste Ndayishimiye atavuze u Rwanda mu izina, yavuze ko batazagirana "imigenderanire n'igihugu gikoresha uburyarya".

Yagize ati: "Turabona ko ziriya mpunzi bazifashe nk'ingwate kugira ngo zikingire abakoze amarorerwa mu gihugu cyacu, turabizi…

"Ko rero bashaka ubucuti ku Burundi nibabanze baduhe abo bakoze amarorerwa tubacire urubanza."

Ku byavuzwe na Ndayishimiye, Minisitiri w'ububanyi n'amahanga w'u Rwanda yabwiye abanyamakuru ko babonye ko ku ruhande rw'u Burundi "ubushake bwo kubana neza" n'u Rwanda "bushobora kuba budahari".

Nyuma gato, abategetsi b'ibi bihugu mu bya gisirikare na politiki bateye intambwe bahurira mu biganiro.

Mu kwezi kwa 10/2020 ba minisitiri b'ububanyi n'amahanga bahuriye ku mupaka w'ibihugu byombi wa Nemba - Gasenyi.

Ni bo bategetsi bo ku rwego rwo hejuru mu butegetsi bwa gisiviri bari bahuye ku mugaragaro kuva aya makimbirane yatangira mu 2015.

Nyuma y'iyo nama bavuze ko uruhande rw'u Burundi narwo ruzatumira urw'u Rwanda "mu gihe cya vuba" mu yindi nama nk'iyo.

Icyo gihe Marie Claire Niyubahwe wize iby'ububanyi n'amahanga utuye mu Rwanda, yabwiye BBC ko guhura kw'aba bategetsi ari intambwe ikomeye mu gukemura ibibatanya.

Gusa yavuze ko abona ko ari ibintu bidashoboka "ejo cyangwa ejo bundi kuko kugarura icyireze hagati y'ubutegetsi n'ubundi bifata igihe".