حکومت طالبان خواستار «تخفیف و کاهش قیمت» صادرات مواد نفتی و گاز مایع ایران شد

وزیر صنعت و تجارت حکومت طالبان از ایران خواسته است قیمت مواد نفتی و گاز مایع صادراتی این کشور به افغانستان را کاهش دهد و برای این کشور تخفیف درنظر بگیرد.

این وزارت در خبرنامه‌ای گفته است که نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت، در دیدار با سید محمد موسوی، معین امور بین‌المللی و تجارتی وزارت نفت ایران در کابل، همچنین بر «حفظ کیفیت مواد نفتی و گاز مایع صادراتی ایران» به افغانستان تأکید کرده است.

ایران یکی از بزرگترین صادرکنندگان مواد نفتی و گاز مایع به افغانستان است.

اداره نورم و استندرد حکومت طالبان، بارها محموله‌های صادراتی مواد نفتی ایران را به‌علت آنچه «پایین بودن کیفیت» این مواد خوانده، مسترد کرده است.

افغانستان چه‌ مقدار مواد نفتی و گاز مایع از ایران وارد می‌کند؟

وزارت تجارت حکومت طالبان، آمار دقیقی از واردات مواد نفتی و گاز مایع از ایران اعلام نکرده است، اما محمد یونس قاضی‌زاده، رئیس اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرات، به بی‌بی‌سی‌ گفت که روزانه بیش از ۵ هزار تُن مواد نفتی و گاز مایع از ایران وارد افغانستان می‌شود.

آقای قاضی‌زاده گفت که ایران از بزرگترین تأمین‌کنندگان مواد سوختی افغانستان است و پس از آن کشورهای آسیای میانه وروسیه قرار دارند.

چند روز قبل، سفیر حکومت طالبان در مسکو به خبرگزاری تاس این کشور گفت درصورت رفع محدودیت‌های بانکی بر افغانستان، کابل مواد نفتی، گاز، دارو و کالاهای بیشتر از روسیه وارد خواهد کرد.

بسته‌شدن مرزها میان افغانستان و پاکستان به‌علت تنش‌های سیاسی و درگیری‌های مرزی باعث شده که ایران به بزرگترین شریک تجاری افغانستان تبدیل شود.

در شش ماه اول سال ۲۰۲۵، ارزش تجارت میان دو کشور به یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون دالر رسید که بیشتر آن صادرات ایران به افغانستان به ویژه مواد نفتی و گاز مایع بود.

عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران هم حدود سه ماه قبل با اشاره به «افزایش قابل توجه تجارت میان ایران و افغانستان» گفته بود که در حال حاضر میزان مبادلات تجاری دو کشور بیشتر از تجارت ایران با تمام کشورهای اروپایی است.

ایران یکی از بزرگترین کشورهای صادرکننده نفت در جهان است اما به‌علت تحریم‌های بین‌المللی، صادرات آن به بسیاری از کشورهای جهان با مشکل روبروست.

چالش کیفیت پایین مواد نفتی

اداره ملی نورم و استندرد حکومت طالبان، بارها از توقف و مسترد کردن ده‌ها تانکر مواد نفتی صادراتی ایران به‌علت «پایین بودن کیفیت» آنها در گذرگاه‌های مرزی ولایت‌های غربی افغانستان خبر داده است.

چند ماه قبل، رهبر طالبان با صدور فرمانی، واردات هر نوع تیل و دیگر محصولات بی‌کیفیت نفتی را به افغانستان ممنوع کرد. مسئولان می‌گویند که تیل بی‌کیفیت برای صحت، محیط زیست و اقتصاد افغانستان زیانبار است.

حکومت طالبان گفته است که در سال گذشته خورشیدی، بیش از ۷۰ هزار تُن محصولات بی‌کیفیت نفتی را مسترد کرده است که گفته می‌شود بیش از ۴۷ هزار تُن آن از بندر ابونصر فراهی بوده است.

با این حال،‌ محمد یونس قاضی‌زاده، رئیس اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری هرات، می‌گوید استندردی که از سوی حکومت طالبان در زمینه کیفیت مواد نفتی تعیین شده، «بدون مشوره با بخش خصوصی و درنظر گرفتن استندرد کشورهای همسایه» است.

او می‌گوید اگر در این زمینه تجدید نظر نشود، افغانستان مجبور می‌شود مواد نفتی مورد نیاز خود را از کشورهای سوم وارد کند که به گفته او باعث بلندرفتن قیمت‌ها خواهد شد.

آقای قاضی‌زاده گفت: « نیاز است در موضوع استندرد مواد سوختی یک بازنگری شود. زیرا استندرد جدید که وارد دیتابیس گمرکات افغانستان شده است متاسفانه در کشورهای همسایه این استندرد کمتر است و این باعث می شود ما وارد کشورهای دوم و سوم کشورهای دورتر شویم. بنابراین، قیمت تیل بالا خواهد رفت و آوردن چنین تیل با این کیفیت قوی به افغانستان کمی سخت است.»

علاقمندی ایران به استخراج معادن افغانستان

هیئت وزارت نفت ایران در سفر به کابل، همچنین تاکید کرده است که سرمایه‌گذاران این کشور به سرمایه‌گذاری در زمینه استخراج و پالایش منابع معدنی افغانستان علاقمند هستند.

وزارت معادن و پترولیم حکومت طالبان در خبرنامه‌ای نوشته است که معاون وزارت نفت ایران، در دیدار با عبدالرحمان قانت، معین پالیسی و برنامه‌های این وزارت، گفته است که «شرکت‌های خصوصی استخراجی و سرمایه‌گذاران آن کشور (ایران) خواهان سرمایه‌گذاری در عرصه‌های اکتشاف، استخراج و تصفیه منابع معدنی افغانستان هستند.»

بر اساس این خبرنامه، آقای موسوی همچنین گفته است که کشورش آماده است انجنییران این وزارت را در بخش نفت و گاز و تصیفه مواد نفتی آموزش دهد.

معین پالیسی و برنامه‌های وزارت معادن و پترولیم حکومت طالبان تعهد کرده که «مطابق قوانین و طرزالعمل‌های معدن‌کاری همکاری می‌کند و به‌هدف سرمایه‌گذاری، سهولت‌های بیشتری فراهم خواهد کرد.»

ایران طی بیش از چهار سال گذشته روابط نسبتا گسترده در زمینه‌های گوناگون به‌ویژه تجارتی و اقتصادی با حکومت طالبان داشته است.

مسئولان وزارت‌ها و نهادهای مختلف ایرانی هرازگاهی سفرهای به افغانستان دارند و با مقام‌های حکومت طالبان دیدار و گفت‌وگو می‌کنند.

چند روز قبل علیرضا بیکدلی، سفیر ایران در کابل، گفت که گفت‌وگوها درباره به‌رسمیت شناختن حکومت طالبان در جریان است و این روند «خیلی طول نخواهد کشید».