چرا اظهارات سفیر امریکا در اسرائیل، کشورهای اسلامی را ناراحت کرده است؟

کشورهای اسلامی اظهارات مایک هاکبی، سفیر امریکا در اسرائیل را که گفته است بر اساس کتاب مقدس این کشور می‌تواند بخش گسترده‌ای از خاورمیانه را تصرف کند، محکوم کرده‌اند.

تاکر کارلسون، روزنامه‌نگار امریکایی، در گفت‌وگو با آقای هاکبی از او پرسید آیا اسرائیل بر منطقه‌ای که بر اساس کتاب مقدس «تقریبا سراسر خاورمیانه» را در بر می‌گیرد، حق دارد؟ آقای هاکبی در پاسخ گفت: «اگر همه آن سرزمین را بگیرد، مشکلی ندارد.»

با این حال، او افزود اسرائیل قصد چنین اقدامی را ندارد و صرفا «می‌خواهد دست‌کم سرزمینی را که اکنون در اختیار دارد حفظ کند» و از مردم خود محافظت کند.

بیش از دوازده کشور، از جمله اردن، مصر و امارات متحده عربی، در بیانیه‌ای مشترک این اظهارات را «خطرناک و تحریک‌آمیز» خوانده و آن را تهدیدی برای تلاش‌ها به‌منظور پایان دادن به جنگ غزه عنوان کردند.

در این گفت‌وگو که روز جمعه منتشر شد، تاکر کارلسون از سفیر امریکا خواست تفسیرش از آیه‌ای در کتاب مقدس را توضیح دهد؛ آیه‌ای که به گفته او نشان می‌دهد اسرائیل بر سرزمینی میان رود نیل در مصر تا رود فرات در سوریه و عراق حق دارد.

آقای هاکبی گفت این «قطعه بزرگی از زمین» است، اما تأکید کرد: «فکر نمی‌کنم این چیزی باشد که امروز اینجا درباره‌اش صحبت می‌کنیم.»

او بعدا افزود: «آن‌ها نمی‌خواهند برگردند و همه آن سرزمین را بگیرند، اما دست‌کم می‌خواهند سرزمینی را که اکنون در اختیار دارند، در آن زندگی می‌کنند و به‌طور مشروع مالک آن هستند، حفظ کنند و آن را به‌عنوان پناهگاهی امن برای خود نگه دارند.»

او همچنین گفت اظهارنظر قبلی‌اش مبنی بر این‌که اسرائیل می‌تواند «همه» این سرزمین را تصاحب کند، تا حدی «اغراق‌آمیز» بوده است.

پس از انتشار این مصاحبه، وزارت خارجه امارات متحده عربی بیانیه‌ای به نمایندگی از چندین دولت و نهاد دیگر منتشر کرد و در آن «محکومیت شدید و نگرانی عمیق» خود را نسبت به این اظهارات اعلام کرد.

در این بیانیه آمده است که هاکبی «اشاره کرده است که اعمال کنترل اسرائیل بر سرزمین‌های متعلق به کشورهای عربی، از جمله کرانه باختری اشغالی قابل قبول خواهد بود.»

در ادامه تأکید شده است که این اظهارات ناقض حقوق بین‌الملل است و به‌طور مستقیم با طرح دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، برای پایان دادن به جنگ در غزه و تلاش‌ها برای ایجاد «افق سیاسی برای دستیابی به راه‌حلی جامع که تضمین کند مردم فلسطین کشور مستقل خود را داشته باشند» در تضاد است.

در ادامه این بیانیه آمده است: «وزارتخانه‌ها بار دیگر تأکید کردند که اسرائیل هیچ‌گونه حاکمیتی بر سرزمین‌های اشغالی فلسطین یا هیچ سرزمین عربی اشغالی دیگر ندارد.»

همچنین تصریح شده است: «آن‌ها مخالفت قاطع خود را با هرگونه تلاش برای الحاق کرانه باختری یا جداسازی آن از نوار غزه، گسترش شهرک‌سازی در سرزمین‌های اشغالی فلسطین و هرگونه تهدید علیه حاکمیت کشورهای عربی اعلام کردند.»

در این بیانیه آمده است که این متن توسط امارات متحده عربی، مصر، اردن، اندونیزیا، پاکستان، ترکیه، عربستان سعودی، قطر، کویت، عمان، بحرین، لبنان، سوریه٬ دولت فلسطین و همچنین سازمان همکاری اسلامی، اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس امضا شده است.

آقای هاکبی بارها حمایت خود را از الحاق کرانه باختری اشغالی به اسرائیل اعلام کرده است٬ چیزی که با دهه‌ها سیاست رسمی ایالات متحده در تضاد است.

اسرائیل از زمان اشغال کرانه باختری و بیت‌المقدس شرقی در جریان جنگ خاورمیانه در سال ۱۹۶۷، حدود ۱۶۰ شهرک ساخته که نزدیک به ۷۰۰ هزار یهودی در آن‌ها زندگی می‌کنند. فلسطینی‌ها این سرزمین‌ها را همراه با غزه برای تشکیل کشور آینده خود می‌خواهند. حدود ۳/۳ میلیون فلسطینی نیزدر کنار شهرک‌نشینان زندگی می‌کنند.

این شهرک‌ها بر اساس حقوق بین‌الملل غیرقانونی محسوب می‌شوند٬ موضعی که در نظر مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری در سال ۲۰۲۴ نیز مورد تأیید قرار گرفت.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در آن زمان گفت این دادگاه «تصمیمی دروغین» گرفته و تأکید کرد: «مردم یهود در سرزمین خود اشغالگر نیستند.»

دولت‌های متوالی اسرائیل اجازه گسترش شهرک‌ها را داده‌اند. با این حال، از زمانی که نتانیاهو در اواخر سال ۲۰۲۲ در رأس ائتلافی راست‌گرا و طرفدار شهرک‌نشینان به قدرت بازگشت، روند توسعه شهرک‌ها به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. این روند هم‌زمان با آغاز جنگ غزه پس از حمله مرگبار هفتم اکتوبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل شدت گرفت.

بر اساس اعلام وزارت صحت غزه که تحت اداره حماس است، در عملیات نظامی بعدی اسرائیل بیش از ۷۲ هزار فلسطینی کشته شده‌اند.